न्यायको कसीमा निरपेक्ष दायित्व
Summary
निरपेक्ष दायित्वअन्तर्गत मनसाय नहेरी तत्काल जरिवाना वा सजाय गर्ने प्रशासनिक अभ्यासले सार्वजनिक सुरक्षा र सुव्यवस्था कायम गर्न मद्दत गरे पनि प्राकृतिक न्याय, सुनुवाइको अवसर र पुनरावेदनको पहुँच कमजोर हुन सक्ने बहस उठेको छ। नेपालमा सवारी, स्थानीय शासन, वातावरण र खाद्य स्वच्छतासम्बन्धी कानुनमा रहेका यस्ता व्यवस्थालाई नागरिकमैत्री र प्रविधिमा आधारित बनाउँदै सन्तुलित सुधार गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ।
Key Points
- फौजदारी न्यायमा क्रिया र मनसाय दुवैलाई अपराधका मुख्य तत्व मानिन्छ, तर निरपेक्ष दायित्वमा मनसाय नहेरी कार्य भएकै आधारमा कारबाही गर्न सकिन्छ।
- सार्वजनिक सुरक्षा, स्वास्थ्य, वातावरण संरक्षण र प्रशासनिक सुव्यवस्था कायम गर्न ट्राफिक, नगरपालिका तथा अन्य प्रशासनिक निकायले तत्काल जरिवाना गर्ने अभ्यास गरिन्छ।
- नेपालका सवारी तथा यातायात व्यवस्था ऐन, स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, वातावरण संरक्षण ऐन र खाद्य स्वच्छता सम्बन्धी कानुनमा पुनरावेदनको व्यवस्था भए पनि यसको प्रभावकारिता कमजोर देखिएको छ।
- नागरिकको सुनुवाइको अधिकार र प्रशासनिक प्रभावकारिताबीच सन्तुलन मिलाउन डिजिटल जरिवाना सूचना प्रणाली, अनलाइन पुनरावेदन पोर्टल र द्रुत प्रशासनिक न्यायाधिकरणको प्रस्ताव गरिएको छ।
