मोनसुन बाढी र पहिरो 2026

देशभर मनसुनी वायुको प्रभावले कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही स्थानमा मध्यमदेखि भारी वर्षाको सम्भावना छ। गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमका तराई र पहाडी भूभागमा भारी वर्षाको खतरा बढेको छ।

मनसुन कमजोर र ढिला भित्रिँदा खेतीका लागि पर्याप्त वर्षा अर्को साता मात्र हुने आशंका छ। एल निनो प्रभावले तापक्रम वृद्धि र खडेरीको जोखिम बढाएको छ, जसले कृषिमा प्रभाव पार्ने अनुमान छ।

देशभर मनसुन सक्रिय भई विभिन्न भू-भागमा मेघगर्जन, चट्याङ्गसहित भारी वर्षा र हिमपातको सम्भावना बढेको छ। मौसम विभागले शनिबारसम्म भारी वर्षा जारी रहने चेतावनी जारी गरेको छ।

सुदूरपश्चिम प्रदेशमा गएरातिदेखि निरन्तर वर्षा भइरहेको छ जसले बाढी, डुबान र पहिरोको जोखिम बढाएको छ। कालाली, कञ्चनपुर, दार्चुला र डडेल्धुरामा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ।

गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई र पहाडी भू-भागमा मध्यमदेखि भारी वर्षा भइरहेको छ। केहि स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित वर्षा हुने सम्भावना छ।

देशभर मनसुनी वायुको प्रभावले विभिन्न क्षेत्रमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमदेखि भारी वर्षाको सम्भावना छ। हिमाली र पहाडी क्षेत्रमा हिमपात र मध्यम वर्षा हुनसक्ने संकेत पनि देखिएको छ।

नेपालमा मनसुनी वायु पूर्ण रूपमा फैलिएको छ र कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णालीका पहाडी भूभागमा भारी वर्षाको सम्भावना छ। यस वर्षको मनसुन असार ५ गते प्रवेश गरी देशभर विस्तार हुन कुल १२ दिन लागेको थियो।

मंगल विभागले पाँच प्रदेशमा तीन दिनसम्म भारीदेखि अत्यन्तै भारी वर्षाको सूचना दिएको छ। कोशी, गण्डकी, लुम्बिनी, सुदूरपश्चिम, मधेश लगायत ठाउँमा अलग–अलग भारी वर्षा, मेघगर्जन, छिट्टै बाढी र डाँडापहिरोको खतरा उल्लेख गरिएको छ।

धाप्लाङघाटमा सुनकोशी नदीको बाढीले जमिन कटान गर्दै बस्तीमा जोखिम बढाएपछि संघीय सरकारले रु एक करोड ७६ लाख बजेट विनियोजन गरेको छ। निर्माणाधीन मोटरेबल पक्की पुलले यातायात र व्यापार सजिलो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

कञ्चनपुरमा असार मध्यसम्म सिँचाइ सुविधा अभावका कारण केवल ५० प्रतिशत रोपाइँ मात्र भएको छ। सिँचाइ आपूर्ति सीमित हुँदा किसानहरूलाई धानखेतीमा समस्या भोग्नु परेको छ।

२०२६ को मनसुन नेपालमा छ दिन ढिला आएर पूर्वी हिस्सा जून अन्तमा पूर्ण रूपमा प्रवेश भयो। यसले कृषि संकट, जलविद्युत् पानी भण्डारणमा प्रभाव र वर्षा असमानताबाट पहिरो तथा बाढीको जोखिम वृद्धि गरेको छ।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले नेपालभरि भारीदेखि अत्यन्तै भारी वर्षाको विशेष चेतावनी जारी गरेको छ। मधेस र सुदूरपश्चिम लगायत केही प्रदेशमा मनसुनले ३० जून र १ जुलाईमा तिब्र वर्षा गर्ने अपेक्षा गरिएको छ र बाढी–पहिरोको जोखिम बढेको छ।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले असार १६ र १७ गते देशका धेरै ठाउँमा मुसलधारे वर्षा हुने बताएको छ। वर्षाका कारण भूक्षय, बाढी र पहिरोको जोखिम बढ्नसक्ने भएकोले सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ।

लुम्बिनी, गण्डकी, कोशी र बागमती प्रदेशका केही भू-भागमा मेघगर्जनसहित मध्यम वर्षा भइरहेको छ। मौसम विभागले थप वर्षा हुने सम्भावना र सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरेको छ।

देशभर मनसुन फैलिन थालेको छ र कोशी प्रदेशमा भारी वर्षाको चेतावनी जारी गरिएको छ। केही प्रदेशमा मेघगर्जन, चट्याङ र हिमपात हुनसक्ने सम्भावना पनि छ।

कोशी, मधेस र बागमती प्रदेशका सम्पूर्ण क्षेत्रहरूमा मनसुन वायुको प्रभाव बढेको छ। कोशी प्रदेशका तराई र पहाडी क्षेत्रमा भारी वर्षा भएर जोखिम बढ्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ र मनसुनले गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली, सुदूरपश्चिममा पनि विस्तार गर्ने अपेक्षा छ।

जुन १ देखि २५ सम्म मापन गरिएको वर्षा औसत २१४ मिलिमिटर मध्ये ६९.६% मात्रै भएको छ। मनसुनले नेपालमा ढिला र कमजोर प्रभाव देखाउँदा कृषि र जलस्रोतमा नकारात्मक असर पर्ने सम्भावना छ।

कैलालीमा वर्षा नहुँदा धानका बिरुवा सुक्न थालेका छन् र किसानहरूले सिँचाइको कमी तथा बढेको खर्च कारण समस्या भोगिरहेका छन्। यसले धानखेतीमा लगानी जोखिम र उत्पादनमा असर पर्ने खतरा सिर्जना गरेको छ।

काठमाडौँ र पोखरामा मध्यम वर्षा भएको छ भने तराई र भित्री मधेसमा अत्यधिक गर्मी र तातो हावाको लहर चलिरहेको छ। नेपालगन्ज र भैरहवाको तापक्रम ३८ देखि ४० डिग्री सेल्सियससम्म पुगेको छ।

मकालु गाउँपालिका स्थित निर्माणाधीन ४५ मेगावाट क्षमताको कसुवाखोला जलविद्युत् आयोजनामा अविरल वर्षाका कारण ठूलो क्षति पुगेको छ। बाढीले परियोजनाका उपकरण र कच्चा पदार्थ बगाएको छ र दुई घर तथा विद्यालय जोखिममा परेका छन्।

धनगढी र नेपालगञ्जमा दिउँसो अत्यधिक तातो हावाको लहर चल्नेछ, जहाँ तापमान ३८ देखि ४१ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने छ। त्यस्तै, देशका पहाडी र हिमाली क्षेत्रहरूमा मेघगर्जनसहित हल्का देखि मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ।

नयाँ अध्ययनले जलवायु परिवर्तनले हिन्दुकुश हिमालय क्षेत्रमा विषम मौसमी घटना र मनसुनजन्य विपद् जोखिम थप बढाएको देखाएको छ। सन् २०२५ मा मनसुनजन्य विपद्ले लाखौँ मानिस प्रभावित तथा विस्थापित भएका थिए।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले यस वर्षको मनसुनबाट करिब ५१ हजार घरधुरी र २ लाख २६ हजार नागरिक प्रभावित हुने अनुमान गरेको छ। लुम्बिनी, कोशी र मधेस प्रदेश बढी प्रभावित हुने छ।

पश्चिम तराईमा अत्यधिक गर्मी छ, नेपालगन्जमा तापक्रम ४१ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने अनुमान गरिएको छ। धनगढी, वीरेन्द्रनगर, भैरहवा र घोराहीमा पनि उच्च तापक्रम रहनेछ।

कोशी प्रदेशबाट मनसुन प्रवेश भई केही भूभागमा वर्षा बढेको छ र राति कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका केही ठाउँमा भारी वर्षा हुनसक्ने सम्भावना छ।

झापाको कनकाई नगरपालिका–५ तुलसीबारी सडक खण्डमा ट्याक्टर र मोटरसाइकल ठोक्किँदा दुई जनाको मृत्यु र एक जना गम्भीर घाइते भएका छन्। मृतकमध्ये मोटरसाइकल चालक र उनकी छोरी रहेका छन्।

नेपालमा प्रि–मनसुन अवधिमा विगत ४५ वर्षमा सबैभन्दा बढी ३३९.७७ मिलिमिटर वर्षा रेकर्ड गरिएको छ। यस वर्षाएका कारण पश्चिमी न्यून चापीय प्रणाली र अत्यधिक गर्मीलाई प्रमुख कारण मानिएको छ।

नेपालगञ्ज र भैरहवामा अधिकतम तापक्रम ३९ देखि ४१ डिग्री सेलब्सियस पुगेको छ भने देशका विभिन्न क्षेत्रमा वर्षाको ६० प्रतिशत सम्भावना रहेको छ। पश्चिम र मध्य तराईमा अत्यधिक गर्मी छ।

कोशी प्रदेशका तीन जिल्लामा सडकहरू बाढीले एकतर्फी सञ्चालनमा छन् भने लमजुङको बेसीसहर–मनाङ सडक खण्ड पूर्ण रूपमा अवरुद्ध बनेको छ।

झापामा पछिल्लो महिनामा १७४ वटा सडक दुर्घटना भएका छन् जसमा ८ जनाको मृत्यु र २८६ जना घाइते भएका छन्। अधिकांश दुर्घटनाका कारण चालकको लापरबाही रहेको छ।

यस वर्ष मनसुन सामान्यतया ढिलो सुरु हुने र कमजोर रहने अनुमान गरिएको छ जसले कृषि र जलविद्युत परियोजनामा असर पुर्‍याउने सम्भावना छ। एल निनो प्रभावले कम पानी पर्ने प्रक्षेपण गरिएको छ।

मौसम विभागले मनसुन भित्रिन अझै केही दिन लाग्ने जानकारी दिएको छ। प्रशान्त महासागरमा विकसित एल निनो तथा पश्चिमी वायु सक्रियताका कारण मनसुनको आगमनमा ढिलाई भइरहेको छ, सामान्यतया मनसुन १३ जुनमा भित्रिने गर्दछ।

नेपालका सातै प्रदेशमा चट्याङ्गसहित मध्यम वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ। हिमाली र पहाडी भूभागमा सामान्यतया बादल लाग्नेछ र तराईका केही स्थानमा वर्षा पर्न सक्ने प्रतिकूल मौसम अनुमान गरिएको छ।

वर्षा, बाढी र पहिरोले चन्द्रागिरि, मकवानपुर, इलाम, भोजपुर र महोत्तरीका मुख्य राजमार्ग पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएका छन्।

वर्षा र बाढीले कोशी, बागमती तथा गण्डकी प्रदेशका सडकखण्डहरूमा यातायात सेवा प्रभावित भएको छ। नेपाल प्रहरीले काठमाडौँ, मकवानपुर र काभ्रेपलाञ्चोक लगायतका अवरुद्ध सडकको अवस्था र वैकल्पिक मार्गहरूबारे जानकारी दिएको छ।

नेपालमा पश्चिमी न्युन चापीय रेखा, स्थानीय वायु र पूर्वीय वायुको आंशिक प्रभावका कारण कोशी, मधेस, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा चट्याङ्गसहित वर्षाको सम्भावना बढेको छ। दिउँसो हिमाली भूभागमा बादल लाग्ने र केही स्थानमा मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ।

सरकारले आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमा सडक दुर्घटना र पहिरो जोखिम न्यूनीकरणका लागि ५ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँभन्दा बढी विनियोजन गरेको छ। पहिरो नियन्त्रणका लागि ३ अर्ब १७ करोड र सडक सुरक्षा लागि २ अर्ब ४५ करोड छुट्टाएको छ।

मकवानपुरको भीमफेदी गाउँपालिका–८ मा जीप दुर्घटनामा एक इन्जिनियर र एक चालकको मृत्यु भएको छ। जीप अनियन्त्रित भएर सडकबाट करिब १०० फिट तल खसेको थियो।

सुर्खेतमा प्रथम कर्णाली प्रदेश मनसुन फोरम सम्पन्न भयो जहाँ मनसुनजन्य विपद जोखिम र पूर्वतयारी विषयमा छलफल भयो। कर्णालीका ३० स्थानीय तहमा मौसम मापन केन्द्र अभाव भएकाले आवश्यक उपकरणका लागि सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरियो।

नेशनल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले २०२६ को मनसुन मौसमकालीन विमान सञ्चालनमा कडा नियमहरू लागू गरेको छ जसमा विमानका महत्त्वपूर्ण प्रणालीहरू पूर्ण रूपमा कार्यक्षम हुनुपर्ने र उडानका लागि कडाइका साथ मौसम जाँच अनिवार्य गरिएको छ। हेलिकोप्टर उडानका लागि दुई पाइलट अनिवार्य गरिएको छ, जसले उडान सुरक्षा बढाएको छ।

अविरल वर्षा र बाढीले पाँचथर, काठमाडौँ, र मकवानपुरका विभिन्न सडक खण्ड पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएका छन्, जसले सवारी आवागमनलाई असर गरेको छ।