मोनसुन बाढी र पहिरो 2026

मनकामना केवलकारले प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा भोटेकोशी–त्रिशूली हिमबाढी प्रभावितका लागि डेढ करोड रुपैयाँ सहयोग हस्तान्तरण गरेको छ। यो रकम उद्धार, राहत र पुनर्स्थापनामा प्रयोग हुने जनाएको छ।

भोटेकोशी बाढीले रसुवाका प्रहरी चौकीहरू बगाउँदा २५ प्रहरी कर्मचारी अझै बेपत्ता रहेको र तीन जनाको शव फेला परेको छ। टिमुरे, रसुवागढी, स्याफ्रुबेँसी, बेत्रावती र मैलुङ क्षेत्रमा ठूलो भौतिक क्षति पुगेको छ।

परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले प्रधानमन्त्रीको संयुक्त राष्ट्रसङ्घ महासभा सम्बोधनमा भोटेकोशीको विनाशकारी बाढीलाई जलवायु सङ्कटको चेतावनीका रूपमा प्रस्तुत गरिएको बताए। नेपालले पुनर्निर्माण र जलवायु वित्तका लागि अन्तरराष्ट्रिय सहयोग मागेको छ।

होन्डाले नेपालका बाढी प्रभावितका लागि १ लाख अमेरिकी डलर सहयोग गर्ने घोषणा गरेको छ। यो रकम प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमार्फत राहत र पुनःस्थापनामा जानेछ।

होन्डाले नेपालका बाढी प्रभावितका लागि १ लाख अमेरिकी डलर सहयोग गर्ने घोषणा गरेको छ। यो रकम प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमार्फत राहत र पुनःस्थापनामा जानेछ।

नेपालले भोटेकोशी बाढीबाट भएको क्षतिका लागि अन्तर्राष्ट्रिय हानि तथा नोक्सानी कोषसँग २० मिलियन अमेरिकी डलर तत्काल सहयोग मागेको छ। कोषका अधिकारीहरू सकारात्मक देखिएको र फास्ट ट्र्याकमार्फत सहायता उपलब्ध गराउने संकेत आएको छ।

भोटेकोशी बाढीपहिरोका कारण विच्छेद भएको बेत्रावतीसम्मको सडक एक महिनापछि पुनः जोडिएको छ। यसले रसुवा–नुवाकोटतर्फको आवागमन र राहत तथा पुनर्स्थापनाको पहुँच सहज बनाएको छ।

भोटेकोशी बाढीपहिरोका कारण विच्छेद भएको बेत्रावतीसम्मको सडक एक महिनापछि पुनः जोडिएको छ। यसले रसुवा–नुवाकोटतर्फको आवागमन र राहत/पुनर्स्थापनाको पहुँच सहज बनाएको छ।

भदौ १० को बाढीले रसुवा र नुवाकोटका ११ जलविद्युत् आयोजना तथा प्रसारण–वितरण संरचनामा ठूलो क्षति पुर्‍याएको र प्राधिकरणलाई करिब ७४ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी नोक्सानी भएको प्रारम्भिक अनुमान सार्वजनिक भएको छ। ध्वस्त भएका पाँच आयोजनामा बिमा नभएकाले पुनर्निर्माणका लागि सरकार र दातृ निकायको भर पर्नुपर्ने भएको छ।

रसुवामा भोटेकोशी र त्रिशूली किनारको विनाशकारी बाढीले ३५ दिनमै हिमाली बस्ती, जलविद्युत् आयोजना, विद्यालय र सडक सञ्जाललाई ठूलो क्षति पुर्‍याएको विवरण प्रकाशित भयो। लेखमा भदौ १० को भेलबाढीपछि १,४०० भन्दा बढीको मृत्यु र ५,००० भन्दा बढी बेपत्ता रहेको दाबी पनि उल्लेख छ।

भोटेकोशी बाढीपहिरोले क्षतिग्रस्त सडक र पुलको अस्थायी पुनर्स्थापना भएपछि बेत्रावतीसम्म सडक पुनः जोडिएको छ। रसुवागढी नाका खुलाउन बेत्रावती र स्याफ्रुबेँसीमा अस्थायी पुल र ट्र्याक निर्माण तीव्र पारिएको छ।

भोटेकोशी र त्रिशूली बाढीले क्षति पुगेका ऊर्जा संरचना पुनर्निर्माणमा करिब ३ खर्ब ९० अर्ब रुपैयाँ लाग्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ। बाढीका कारण करिब ४३० मेगावाट उत्पादन क्षमता सेवाबाट बाहिरिएको र सिँचाइ संरचनामा पनि ठूलो क्षति पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

कुलमान घिसिङले भोटेकोशी नदीको बाढी र अविरल वर्षाले ऊर्जा सुरक्षा, जलविद्युत् आयोजना र सडक–विद्युत् पूर्वाधारमा गम्भीर क्षति पुर्‍याएको बताएका छन्। उनले तत्काल पुनर्स्थापना, राहत र हिउँदअघिको पूर्वतयारी आवश्यक रहेको उल्लेख गरे।

एनआरएनएले भोटेकोशी बाढी प्रभावितका लागि ६ करोड २१ लाख रुपैयाँ संकलन गरेको छ। यो पुनर्स्थापना र राहत सहयोगका लागि जुटाइएको नयाँ रकम हो।

एनआरएनएले भोटेकोशी बाढी प्रभावितका लागि ६ करोड २१ लाख रुपैयाँ संकलन गरेको छ। यो पुनर्स्थापना र राहत सहयोगका लागि जुटाइएको नयाँ रकम हो।

असोज ८ गतेदेखि देशका विभिन्न प्रदेशमा आएको बाढी र पहिरोमा परी हालसम्म ३५ जनाको मृत्यु भएको नेपाल प्रहरीले जनाएको छ। १५ जना घाइते भएका छन् र २,६९५ जनाको उद्धार गरिएको छ।

असोज ८ गतेदेखि देशका विभिन्न प्रदेशमा आएको बाढी र पहिरोमा परी हालसम्म ३५ जनाको मृत्यु भएको नेपाल प्रहरीले जनाएको छ। १५ जना घाइते भएका छन् र २,६९५ जनाको उद्धार गरिएको छ।

बाढी र पहिरोका कारण अवरुद्ध नेपाल टेलिकमका १,१३२ टावरमध्ये १,००२ साइट पुनःसञ्चालन भइसकेका छन् र १३० साइटमा काम जारी छ। सञ्चारमन्त्रीले सेवा छिटो सामान्य बनाउन निर्देशन दिएका छन्।

बाढीपहिरोले जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुर्‍याएपछि आगामी हिउँदमा फेरि लोडसेडिङ हुन सक्ने जोखिम देखिएको छ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले करिब १,१५४ मेगावाट बिजुली भारतबाट आयात गर्ने तयारी गरेको छ।

रसुवा–केरुङ नाका नजिक आएको भीषण हिमबाढीले टिमुरे, भोटेकोशी र त्रिशूली आसपासका बस्ती, पुल र पूर्वाधार तहसनहस बनायो। बाढीले मानिसलाई भाग्ने समय नदिई ठूलो जनधनको क्षति पुर्‍याएको विवरण सार्वजनिक भयो।

असोज ८ यता देशभर ५१३ वटा मनसुनजन्य घटनामा २७ जनाको मृत्यु, ७ जना घाइते र ४ जना बेपत्ता भएका छन्। बाढी, पहिरो, डुबान र हावाहुरीले १,०६५ परिवार प्रभावित हुनुका साथै २२५ घर पूर्ण र १३७ घर आंशिक क्षतिग्रस्त भएका छन्।

भदौ–असोजको भोटेकोशी–त्रिशूली र अन्य बाढीपहिरोका कारण ६२० मेगावाट जलविद्युत् तत्काल राष्ट्रिय प्रणालीमा जोड्न नसकिने भएको छ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले हिउँदमा माग–आपूर्ति सन्तुलनका लागि भारतबाट बिजुली आयात गर्ने योजना अघि सारेको छ।

बाढी र पहिरोका कारण देशभर २५ मुख्य राजमार्ग पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएका छन्। प्रहरीसहितका निकाय उद्धार र सडक खुलाउने काममा खटिएका छन्।

लगातार ४ दिनको वर्षा र बाढीपहिरोले १,२९२ मेगावाट क्षमताका जलविद्युत् आयोजना प्रभावित भएका छन् र प्रारम्भिक क्षति करिब ७४ अर्ब रुपैयाँ अनुमान गरिएको छ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले प्रभावित संरचना मर्मत र आगामी सुख्खायामका लागि भारतबाट विद्युत् आयात गर्ने योजना अघि सारेको छ.

बागलुङमा पहिरोबाट विस्थापित नागरिकलाई नेपाली सेनाको हेलिकप्टरमार्फत राहत सामग्री पठाइएको छ। भारी वर्षापछि खसेको पहिरोमा १० जनाको मृत्यु भएको र सडक सञ्जाल अवरुद्ध भएकाले राहत ढुवानीमा कठिनाइ भएको छ।

म्याग्दीमा पहिरोमा ६ जनाको शव फेला परेको छ र ३ जना बेपत्ता छन्। नेपाली सेनाको हेलिकप्टरको सहयोगमा ७८ जनालाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ र बेनी-जोमसोम तथा बेनी-दरबाङ सडक खण्ड अवरुद्ध भएका छन्।

बागलुङका विभिन्न स्थानमा पहिरोमा परेर दुई दिनमा १० जनाको मृत्यु भएको छ र एक जना बेपत्ता छन्। तनहुँका छ स्थानीय तहमा बाढी र पहिरोले २४ घरमा क्षति पुर्‍याएको छ।

नेपाली सेनाले पहिरो, बाढी तथा डुबान प्रभावित क्षेत्रबाट ६८४ जनाको उद्धार गरेको छ। म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–५ पाउद्वारमा फसेका ७८ जनालाई सैनिक हेलिकप्टरमार्फत सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ।

नेपाली सेनाले बाढी, पहिरो र डुबान प्रभावित क्षेत्रबाट ६८४ नागरिकको उद्धार गरेको छ। म्याग्दी, पर्वत, बागलुङ, जाजरकोट, पाल्पा, डडेल्धुरा र रौतहटमा उद्धार, राहत ढुवानी र सडक खुलाउने काम गरिएको छ।

म्याग्दीमा अविरल वर्षापछि आएको बाढीपहिरोमा ६ जनाको मृत्यु र ३ जना बेपत्ता भएको विवरण आएको छ। सडक अवरुद्ध भएपछि अन्नपूर्ण गाउँपालिका–५ पाउद्वार क्षेत्रका ७८ जनालाई नेपाली सेनाको हेलिकप्टरमार्फत सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ।

देशका विभिन्न स्थानमा बाढी र पहिरोमा परी हालसम्म १५ जनाको मृत्यु भएको नेपाल प्रहरीले जनाएको छ। घटनामा ४ जना घाइते भएका छन् र १,२८४ जनाको उद्धार गरिएको छ।

अविरल वर्षा, विद्युत् आपूर्ति बन्द, सोलार टावरको ब्याट्री चार्ज नहुनु र बाढीपहिरोले अप्टिकल फाइबरमा क्षति पुगेपछि देशका विभिन्न स्थानमा मोबाइल र इन्टरनेट सेवा अवरुद्ध भएका छन्। नेपाल टेलिकमले डेटा सेवा घटाएर भ्वाइस सेवालाई प्राथमिकता दिँदै मर्मत गरिरहेको छ।

एडिबीले भोटेकोशी बाढीले कृषि, यातायात र आपूर्ति प्रणालीमा क्षति पुर्‍याएकाले नेपालको आर्थिक वृद्धि २०२६ मा ३.९ प्रतिशत रहने प्रक्षेपण गरेको छ। मुद्रास्फीति ५ प्रतिशतसम्म पुग्ने अनुमान पनि गरिएको छ।

मौसमविद् र मौसम विज्ञान विभागले ८ देखि १२ असोजसम्म भारी वर्षा हुने सम्भावना देखिएकाले बाढी, पहिरो र डुबानको जोखिम बढेको भन्दै उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्। मनसुनको अन्त्यतिर फेरि ठूलो विपद् आउन सक्ने चिन्ता बढेको छ।

देशका विभिन्न स्थानमा बाढी, पहिरो र डुबानका घटनामा हालसम्म ६ जनाको मृत्यु भएको छ। पश्चिम नेपालमा जारी भारी वर्षासँगै थप जोखिम कायमै रहेकाले सतर्कता आग्रह गरिएको छ।

भोटेकोशी बाढीपछि रसुवाको सडक सञ्जाल पूर्णरूपमा अवरुद्ध हुँदा खाद्यान्न संकट गहिरिएको छ र विपन्न बिरामीलाई उपचार पाउन कठिन भएको छ। स्थानीयले राहतभन्दा पहिले सडक खुलाउन माग गरेका छन्।

पश्चिमी नेपालमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षा जारी रहेकाले बाढी, पहिरो र डुबानको जोखिम बढेको छ। मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिमका धेरै स्थानमा भोलिसम्म सतर्क रहन आग्रह गरेको छ।

नेपाली सेना र सडक विभागले रसुवागढी नाकासम्मको सडक र पुल मर्मत गर्न रातदिन काम गरिरहेका छन्। मौसमले साथ दिएमा बेत्रावतीमा पुल जडान सुरु गरी स्याफ्रुबेँसी हुँदै यातायात सञ्चालन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

मौसम विज्ञान विभागले पूर्वी नेपालमा मौसम सुधार भए पनि पश्चिमी क्षेत्रमा आइतवारसम्म भारी वर्षाको प्रभाव रहने जनाएको छ। गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिममा पहिरो र बाढीको जोखिम बढेकाले अनावश्यक यात्रा नगर्न र धान नकाट्न आग्रह गरिएको छ।

भारीदेखि अतिभारी वर्षाको पूर्वानुमानसँगै सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सेनाको हेलिकप्टरसहित विपद् प्रतिकार्य तयारी तीव्र पारिएको छ। बझाङ, बाजुरा, दार्चुला र अछाम उच्च जोखिममा राखिएका छन् र सेना, सशस्त्र प्रहरी तथा स्थानीय प्रशासन उद्धार र राहतका लागि तयारी अवस्थामा छन्।

मौसम विज्ञान विभागले पूर्वी नेपालमा मौसम सुधार भए पनि पश्चिमी क्षेत्रमा आइतवारसम्म भारी वर्षाको प्रभाव रहने जनाएको छ। गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिममा पहिरो र बाढीको जोखिम बढेकाले अनावश्यक यात्रा नगर्न र धान नकाट्न आग्रह गरिएको छ।

भारीदेखि अतिभारी वर्षाको पूर्वानुमानसँगै सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सेनाको हेलिकप्टरसहित विपद् प्रतिकार्य तयारी तीव्र पारिएको छ। बझाङ, बाजुरा, दार्चुला र अछाम उच्च जोखिममा राखिएका छन् र सेना, सशस्त्र प्रहरी तथा स्थानीय प्रशासन उद्धार र राहतका लागि तयारी अवस्थामा छन्।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले पश्चिम नेपालका गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका धेरै स्थानमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षा भइरहेकाले रातो र सुन्तला रङको अलर्ट जारी गरेको छ। विभागले बाढी र पहिरोको उच्च जोखिमबारे सतर्क रहन आग्रह गर्दै सोमबारदेखि मौसम सुधार हुने जनाएको छ।

लगातारको वर्षाले नवलपरासीको सुस्ता डुबानमा परेको छ। यसले पश्चिम नेपालमा बाढी र डुबानको फैलावट थपिएको देखाउँछ।

भोटेकोशी बाढीमा हालसम्म १,४५३ जनाको मृत्यु र ५,५५० जना बेपत्ता भएको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले जनाएको छ। १३,७९५ जनाको उद्धार भएको छ र क्षतिको आँकलन ४ खर्ब ८ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी पुगेको छ।

रसुवाको भोटेकोशीमा आएको बाढीले रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा आवतजावत अवरुद्ध बनाउँदै ३७ मध्ये ३३ मोटरेबल पुल बगाएको छ र ६८ झोलुङ्गे पुलमा क्षति पुर्‍याएको छ। यसले खाद्यान्न ढुवानी, विद्यार्थी यात्रा र बिरामीलाई स्वास्थ्य संस्थासम्म पुर्‍याउन समस्या बढाएको छ।

बाढीमा हालसम्म १,४५३ जनाको मृत्यु, ५,५५० जना बेपत्ता र १४,७९५ जनाको उद्धार भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ। खोज, उद्धार र राहतमा तीनवटै सुरक्षा निकायका २०,४७७ सुरक्षाकर्मी खटिएका छन्।

भोटेकोशी बाढीको एक महिनापछि पनि खोज, उद्धार र राहत वितरण जारी रहेको र पुनर्निर्माण तथा पुनर्स्थापनामा ठूला चुनौती बाँकी रहेको विवरण सार्वजनिक भएको छ। आरडिएनए प्रतिवेदनअनुसार पुनर्निर्माण र पुनर्स्थापनाका लागि ७ खर्ब २३ अर्ब ३१ करोड ५२ लाख रुपैयाँ आवश्यक पर्ने अनुमान छ।

कृष्णभीरमा करिब २५ मिटर क्षेत्रमा पृथ्वी राजमार्ग पुनः भासिएको छ र डाइभर्सनसँगैको ग्याबिन वाल त्रिशूली नदीतर्फ खसेको छ। अस्थायी सुरक्षाका लागि क्र्याक सिलिङ, त्रिपालले छोप्ने, क्याच ड्रेन निर्माण र भिर स्थिरीकरणका काम भइरहेका छन्।

निरन्तर वर्षा र पहिरोको जोखिम बढेपछि सरकारले मध्य तथा पश्चिम नेपालका २५ जिल्लामा दुई दिन सवारी आवागमन बन्द गर्ने निर्णय गरेको छ। ती जिल्लालाई रेडअलर्टमा राखेर उच्च सतर्कता अपनाउन भनिएको छ।

लगातारको वर्षासँगै बाढीपहिरो र डुबानको जोखिम बढेपछि पश्चिम नेपालका २५ जिल्लामा शुक्रबार र शनिबार सवारीसाधन सञ्चालन रोकिएको छ, र थप ३० जिल्लामा राति यातायात बन्द गर्न भनिएको छ। सरकारले करिब २६ हजार सुरक्षाकर्मीलाई उद्धार र राहतका लागि तयारी अवस्थामा राखेको छ।

बाढी प्रभावित क्षेत्रको पुनर्निर्माण र पुनर्स्थापनाका लागि ७ खर्ब २३ अर्ब ३१ करोडभन्दा बढी आवश्यक पर्ने आकलन गरिएको छ। नेपाल रेडक्रस, आइएफआरसी र सुरक्षा निकायको समन्वयमा राहत कार्य जारी छ।

भोटेकोशी नदीको विनाशकारी बाढीको एक महिनापछि पनि खोज, उद्धार र राहत वितरण निरन्तर जारी रहेको छ। रिपोर्टले १,४५३ जनाको मृत्यु, ५,५५० जना बेपत्ता र ४ खर्ब ८ अर्बभन्दा बढी क्षतिको उल्लेख गरेको छ।

बंगालको खाडीमा विकसित न्यूनचापीय प्रणालीका कारण भारी वर्षाको सम्भावना बढेपछि पश्चिम नेपालका २५ जिल्लामा दुई दिनका लागि यातायात सेवा बन्द गरिएको छ। थप ३० जिल्लामा रातिको समयमा सवारी सञ्चालनमा रोक लगाइएको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान कार्यालय अत्तरियाले आज रातिदेखि सुदूरपश्चिममा वर्षा बढ्ने र केही स्थानमा भारीदेखि अतिभारी वर्षा हुनसक्ने पूर्वानुमान गरेको छ। डडेलधुरा, डोटी, कैलाली र कञ्चनपुरलाई आगामी २४ घण्टाका लागि आकस्मिक बाढीको उच्च जोखिममा राखिएको छ.

पूर्वाधार विकासमन्त्री सुनील लम्सालले चीनसँग रसुवागढी–केरुङ नाका पुनः सञ्चालन र बाढीले क्षतिग्रस्त पूर्वाधार पुनर्निर्माणका लागि सहयोग मागे। उनले स्याफ्रुबेँसी–रसुवागढी सडकखण्ड खोल्ने र काठमाडौं–रसुवागढी–केरुङ मार्गको दीर्घकालीन विकासका लागि पनि सहकार्य खोजे।

निरन्तर वर्षाले भोटेकोशी हुँदै त्रिशूली नदीको बाढीबाट विस्थापित परिवारले बस्दै आएका टेन्ट र अस्थायी संरचनामा थप समस्या भोगिरहेका छन्। नुवाकोटका विभिन्न स्थानमा २,५०० भन्दा बढी परिवार प्रभावित भएका छन्।

नेपालले भोटेकोशी बाढीले क्षतिग्रस्त रसुवागढी नाका र स्याफ्रुबेसी–रसुवागढी सडक पुनर्निर्माणका लागि चीनसँग सहयोग मागेको छ। अस्थायी सडक सञ्चालन र दीर्घकालीन विकासमा पनि समन्वय खोजिएको छ।

अविरल वर्षाका कारण काठमाडौं–ललितपुर जोड्ने च्यासल क्षेत्रमा पानीको बहाव बढेपछि च्यासल पुलमा सवारी आवागमन रोकिएको छ। प्रहरी र सेनाले सम्भावित डुबानको निरन्तर अनुगमन गरिरहेका छन्।

धादिङको कृष्णभीर सडकखण्डमा पुनः पहिरो खस्दा सपोर्ट वाल भासिएको र पृथ्वी राजमार्गका विभिन्न स्थानमा अवरोध भएको छ। लगातार वर्षाले सडक थप जोखिममा परेको र यात्रुहरूलाई सावधानी अपनाउन भनिएको छ।

मौसमविद् राजन लामिछानेले आगामी दुई दिन पश्चिमी भूभागमा वर्षाको गतिविधि अझ बढ्ने बताएका छन्। बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिममा भारी वर्षाको सम्भावनासँगै बाढी, पहिरो र डुबानको जोखिम बढेको छ।

लगातारको वर्षापछि धादिङ र चितवनका विभिन्न स्थानमा पहिरो र सडक भाँसिँदा पृथ्वी राजमार्ग र नारायणगढ–मुग्लिन सडकखण्ड अनिश्चितकालका लागि बन्द गरिएको छ। यसले मुख्य यातायात मार्गमा आवागमन थप अवरुद्ध बनाएको छ.

अविरल वर्षाका कारण रोशी गाउँपालिका–७ चारसयबेँसी र रोशी–८ गिम्दीमा पहिरो खस्दा बिपी राजमार्ग अवरुद्ध भएको छ। काभ्रेपलाञ्चोक खण्डमा राति सवारी आवागमन रोकिएको र अवस्था हेरेर दिउँसो पनि बन्द गर्न सकिने प्रशासनले जनाएको छ।

ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन अफ नेपालले असोज ११ गतेसम्म पदयात्रा नगर्न आग्रह गर्दै भारी वर्षा, बाढी, पहिरो र डुबानको जोखिमबारे सतर्क रहन अपिल गरेको छ। पर्यटक र व्यवसायीलाई मौसम अपडेट लिएर सुरक्षित स्थानमा बस्न र स्थानीय निकायसँग समन्वय गर्न भनिएको छ।

असोज ९ देखि ११ गतेसम्म देशभर भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष नारायणप्रसाद दाहालले उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्। उनले बाढी, पहिरो, डुबान र यातायात अवरोधको जोखिमलाई ध्यानमा राखेर सबै संयन्त्र तयारी अवस्थामा राख्न आह्वान गरे।

भारी वर्षा र सम्भावित बाढीपहिरोको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै नेपाल प्रहरीले १० हजार ८५ जनशक्ति उद्धार सामग्रीसहित तयारी अवस्थामा राखेको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणमा कमाण्ड पोस्ट स्थापना गरी २४ घण्टा सुरक्षा निकायको उपस्थिति सुनिश्चित गरिएको छ।

राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष नारायणप्रसाद दाहालले असोज ९ देखि ११ गतेसम्म देशभर भारीदेखि अति भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्। उनले बाढी, पहिरो, डुबान र नदीको सतह बढ्न सक्ने जोखिमलाई ध्यानमा राखेर संयन्त्रहरू तयारी अवस्थामा राख्न आह्वान गरे।

भारी वर्षाको पूर्वानुमानका कारण नेपाल प्रहरीले पृथ्वीराजमार्ग, सिद्धिचरण लोकमार्ग, कान्ति राजमार्ग, बिपी राजमार्ग र नारायणगढ–मुग्लिन सडकखण्डमा राति सवारी सञ्चालनमा रोक लगाएको छ। केही खण्डमा आंशिक र केहीमा पूर्ण रात्रीकालीन प्रतिबन्ध लागू गरिएको हो।

भारीदेखि अति भारी वर्षाको सम्भावनालाई मध्यनजर गर्दै दाङका पाँच सडकखण्डमा असोज ८ देखि ११ गतेसम्म राति ५ बजेदेखि बिहान ६ बजेसम्म सवारी आवागमन बन्द गरिने निर्णय भयो। मौसम र विपद् निकायले जोखिम उच्च रहेकाले सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्।

नेपाल ट्रक यातायात व्यवसायी महासंघले असोज ८ देखि १२ गतेसम्म अत्यधिक वर्षा, बाढी र पहिरोको जोखिम रहेकाले सवारी चलाउँदा सडक र मौसमको अवस्था बुझेर मात्र यात्रा गर्न आग्रह गरेको छ। महासंघले स्थानीय प्रशासन र सुरक्षा निकायसँग समन्वय गर्न र प्रतिकूल मौसममा जोखिम नलिन व्यवसायी तथा चालकलाई भनेको छ।

दाङका विभिन्न सडक खण्ड असोज ८ देखि ११ गतेसम्म हरेक दिन बेलुका ५ बजेदेखि बिहान ६ बजेसम्म बन्द हुने भएका छन्। राप्ती राजमार्ग, शहिद मार्ग र तुलसीपुर–सुर्खेत सडक खण्डसहितका मार्गमा भारीदेखि अति भारी वर्षाको जोखिमका कारण प्रतिबन्ध लगाइएको हो।

नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघले असोज १२ गतेसम्म बाढी, पहिरो, गेग्रान बहाव र डुबानको जोखिमबीच सतर्कता अपनाएर मात्र सवारी साधन चलाउन आग्रह गरेको छ। लामो दूरी र रात्रिकालीन यात्रा नगर्न र सडक तथा मौसमको पछिल्लो अवस्था बुझेर मात्र सेवा सञ्चालन गर्न भनिएको छ।

सम्भावित भारी वर्षा र बाढीपहिरोको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै काभ्रेपलाञ्चोकस्थित बिपी राजमार्गको काभ्रे खण्डमा असोज ८ देखि १२ गते बिहान ५ बजेसम्म बेलुकी ५ बजेदेखि बिहान ५ बजेसम्म सवारी आवागमन रोक्ने निर्णय भएको छ। उद्धार टोलीलाई तयारी अवस्थामा राख्न र जोखिमयुक्त क्षेत्रमा नजान प्रशासनले आग्रह गरेको छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आगामी तीन दिन भारीदेखि धेरै भारी वर्षा हुन सक्ने चेतावनी दिएपछि सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारले बाढीपहिरो जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै उच्च सतर्कता अपनाएको छ। दार्चुला, बझाङ र बाजुरामा सुरक्षा निकाय र सरोकारवालालाई हाई अलर्टमा राखिएको छ।

भारी वर्षाको चेतावनीपछि दाङका तुलसीपुर र घोराही उपमहानगरपालिकाले आफ्ना सबै विद्यालयमा दुई दिन बिदा दिएका छन्। असोज ९ देखि ११ गतेसम्मको वर्षाले बाढीको जोखिम बढ्ने भन्दै यो निर्णय गरिएको हो।

परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले जलवायुजन्य विपद्बाट प्रभावित नेपालमा पुनःस्थापना र पुनर्निर्माणका लागि जी–७ र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग सहयोग मागेका छन्। उनले बाढीले घर, सडक, पुल, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था र जलविद्युत् पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको र ५ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी आवश्यक पर्ने बताएका छन्।

बंगालको खाडीमा विकसित न्यूनचापीय प्रणाली भारतको विशाखापट्टनम आसपासबाट जमिनमा प्रवेश गर्दा लुम्बिनी, कोशी र गण्डकी प्रदेशका विभिन्न स्थानमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षा भएको छ। मौसमविद्ले आज र भोलि वर्षा अझ बढ्न सक्ने र कमजोर भूभाग, सहरी तथा तराई क्षेत्रमा पहिरो, बाढी र डुबानको जोखिम बढ्ने बताएका छन्।

एसियाली विकास बैंकले बाढी, आपूर्ति अवरोध र पुनर्निर्माण खर्चका कारण नेपालको आर्थिक वृद्धिदर घट्ने प्रक्षेपण गरेको छ। उसले सन् २०२६/२०८३/८४ का लागि वृद्धि ४.१ प्रतिशत र मुद्रास्फीति ५.३ प्रतिशत पुग्ने अनुमान गरेको छ।

अति भारी वर्षाको चेतावनीपछि सुदूरपश्चिम प्रदेशमा विपद् प्रतिकार्य संयन्त्रलाई उच्च सतर्कतामा राखिएको छ। नेपाली सेनाले सम्भावित उद्धारका लागि हेलिकप्टर स्ट्यान्डबाइ राखेको छ र सशस्त्र प्रहरीले सबै कर्मचारीको बिदा रद्द गरेको छ।

मौसम विज्ञान विभागको भारीदेखि अति भारी वर्षा चेतावनीपछि बालेन शाहले नागरिकलाई सावधानी अपनाउन र सम्बन्धित निकायलाई पूर्वतयारी गर्न आग्रह गरेका छन्। यो अपिल सम्भावित विपद् जोखिम न्यूनीकरणका लागि गरिएको हो।

नेपाल राष्ट्रिय यातायात व्यवसायी महासङ्घले बिहीबारदेखि १२ असोजसम्म टाढा र रातिको यात्रा नगर्न आग्रह गर्दै सेवा सञ्चालनअघि बाटोको अवस्था र मौसमबारे अनिवार्य जानकारी लिन भनेको छ। अविरल वर्षाले सडकमा बाढी र पहिरोको जोखिम बढेकाले अत्यावश्यक नपरेसम्म लामो दूरीको यात्रा नगर्न पनि आह्वान गरिएको छ।

नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासङ्घले असोज ८ देखि १२ गतेसम्म बाढी र पहिरोको उच्च जोखिम रहेकाले अत्यावश्यक कामबाहेक लामो दूरी र रातिको यात्रा नगर्न आग्रह गरेको छ। जोखिमयुक्त सडक र बस्तीमा सावधानी अपनाउन तथा डोजर, एक्साभेटरजस्ता उपकरण तयार राख्न पनि भनिएको छ।

सरकारले भोटेकोशी बाढीलाई जलवायु परिवर्तनजन्य चरम घटनाका रूपमा संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा उठाउने तयारी गरेको छ। नेपालले हानि–नोक्सानी, जलवायु न्याय र अन्तर्राष्ट्रिय जलवायु वित्तबाट सहयोग माग्ने बताएको छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले शुक्रबारदेखि आइतबारसम्म कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णालीका केही स्थानमा भारीदेखि अति भारी वर्षा हुन सक्ने जनाएको छ। बाढी, पहिरो, डुबान, गेग्रान बहाव र हिमपातको जोखिम बढेकाले सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।

भोटेकोशी बाढीले क्षतिग्रस्त प्रसारण लाइन र त्रिशूली ३ ‘बी’ हब सबस्टेसन पुनर्निर्माण गर्न नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले वैकल्पिक रुटसहित योजना अघि बढाएको छ। सबै प्रक्रिया सहज भए चार महिनाभित्र आयोजना राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीमा फर्काउने लक्ष्य छ।

नेपाल मौसम विज्ञान विभागले असोज ९ देखि ११ गतेसम्म देशका विभिन्न स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना भन्दै रेड अलर्ट जारी गरेको छ। सम्भावित बाढीपहिरो, डुबान र यातायात अवरोधको जोखिम बढेकाले सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।

सरकारले भोटेकोशी बाढीबाट विस्थापित नागरिकका लागि अस्थायी आवास, मासिक नगद सहायता र मोड्युलर घरसहित पुनर्वास योजना अघि बढाएको छ। रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा पुनर्स्थापनाका लागि पहिचान गरिएको २७७ कित्ता र ३,२७९ रोपनी जग्गाका आधारमा सुरक्षित टाउनसिपमा सार्ने तयारी भइरहेको छ।

बंगालको खाडीमा विकसित न्यूनचापीय प्रणालीका कारण असोज ८ देखि १२ गतेसम्म देशभर भीषण वर्षा हुने पूर्वानुमान गरिएको छ। यससँगै सरकारले उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।

सरकारले बंगालको खाडीमा विकसित न्यूनचापीय प्रणालीका कारण असोज ८ देखि १२ गतेसम्म नेपालका धेरै भागमा भारीदेखि अति भारी वर्षा हुने पूर्वानुमानसँगै जोखिमयुक्त सडकमा उपकरण तयारीमा राख्न र यात्रा सीमित गर्न निर्देशन दिएको छ। कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशमा लगातार चार दिनसम्म झरी र भारी वर्षा पर्ने सम्भावना देखिएको छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले असोज ९ देखि ११ गतेसम्म देशका अधिकांश भूभागमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। गण्डकी र लुम्बिनीका केही स्थानमा अति भारी वर्षा हुन सक्ने र बाढी, पहिरो, डुबान तथा हिमपातको जोखिम बढ्ने चेतावनी दिइएको छ।

बङ्गालको खाडीमा विकसित न्यूनचापीय प्रणालीले बुधबारदेखि नेपालमा वर्षा बढाउन सक्ने भन्दै मौसम विज्ञान विभागले जानकारी दिएको छ। ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री र गृहमन्त्रीले सम्भावित प्रभावबारे विभागबाट ब्रिफिङ लिएका छन्।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले असोज ९ देखि १२ गतेसम्म भारीदेखि धेरै भारी वर्षा हुने सम्भावना रहेको जनाएको छ। कोशी, बागमती र गण्डकीमा बुधबारदेखि वर्षाको गतिविधि बढ्ने र पहाडी क्षेत्रमा पहिरो, बाढी तथा गेग्रान बहावको जोखिम रहने चेतावनी दिइएको छ.

नेपाली सेनाले भोटेकोशी बाढी प्रभावित रसुवा, नुवाकोटलगायत जिल्लामा हालसम्म ४ हजार २३० जनाको उद्धार गरेको छ। ३६ हजार ३१७ किलोभन्दा बढी राहत सामग्री ढुवानी गरिएको छ र हजारौंले स्वास्थ्य सेवा पाएका छन्।

गृहमन्त्री सुदन गुरुङले असोज ९ देखि ११ गतेसम्मको अति भारी वर्षा पूर्वानुमानपछि नदी तटीय क्षेत्रमा टोली परिचालन, नागरिकलाई अलर्ट गर्ने र उद्धार तयारी तीव्र पारिएको बताएका छन्। सुरक्षा निकायलाई अलर्टमा राखिएको र ट्रेकिङमा नजान आग्रह गरिएको छ।

भोटेकोशी बाढी प्रभावित परिवारको पुनःस्थापनाका लागि २७७ कित्ता जग्गा पहिचान गरिएको छ, जसमा रसुवा, नुवाकोट र धादिङका ३,२७९ रोपनी क्षेत्र समेटिएको छ। पुनःस्थापनाका सम्भावित क्षेत्रसम्बन्धी प्रतिवेदन मन्त्रालयमा बुझाइएको छ।

गृहमन्त्री र ऊर्जामन्त्रीले मौसम पूर्वानुमान महाशाखाबाट असोज ८ देखि १० गतेसम्म देशका विभिन्न स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावित प्रभावबारे जानकारी लिएका छन्। नागरिकलाई सतर्क रहन र मौसमसम्बन्धी पूर्वसूचनामा ध्यान दिन आग्रह गरिएको छ।

भोटेकोशी बाढीले क्षतिग्रस्त गल्छी–स्याफ्रुबेँसी सडक असोजभित्र सञ्चालन गर्ने लक्ष्यसहित मर्मत र पुनःनिर्माण तीव्र बनाइएको छ। विदुर क्षेत्रमा ट्र्याक खोल्ने काम र बेत्रावतीमा बेलीब्रिजका लागि फाउन्डेसन निर्माण भइरहेको छ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले असोज ९ गतेदेखि भारी वर्षाको सम्भावना रहेको भन्दै रातिको अनावश्यक यात्रा नगर्न र नदी–खोलानालाको आसपास बसोबास गर्नेलाई विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ। बाढी, पहिरो र डुबानको जोखिम बढ्न सक्ने चेतावनी पनि दिइएको छ।

भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित परिवारको पुनःस्थापनाका लागि रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा २७७ कित्ता र करिब ३,२७९ रोपनी जग्गा पहिचान गरी सिफारिस गरिएको छ। समितिले जोखिमयुक्त क्षेत्रमा पुनःस्थापना नगर्न र स्थानीय परामर्श तथा अध्ययनपछि मात्र निर्णय लिन सुझाव दिएको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले शुक्रबारदेखि सोमबारसम्म गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशसहित पश्चिम नेपालका धेरै स्थानमा भारीदेखि अति भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। बंगालको खाडीको न्यून चापीय प्रणाली शक्तिशाली बन्दै गएकाले चितवन, रसुवा, नुवाकोट र धादिङलगायत क्षेत्रमा पनि असर पर्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ।

भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित रसुवा, नुवाकोट र धादिङका परिवारको पुनःस्थापनाका लागि २७७ कित्ता र ३,२७९ रोपनीभन्दा बढी जग्गा पहिचान गरी प्रतिवेदन पेस गरिएको छ। समितिले सुरक्षित स्थान, जोखिम मूल्यांकन र सामाजिक–आर्थिक अध्ययनपछि मात्र अन्तिम निर्णय लिन सुझाव दिएको छ।

असोज ९ देखि ११ गतेसम्म देशका विभिन्न भागमा भारीदेखि अति भारी वर्षा हुन सक्ने पूर्वानुमानसँगै सरकारले रातिको समयमा अनावश्यक यात्रा नगर्न आग्रह गरेको छ। बाढी, पहिरो, डुबान र गेग्रान बहावको जोखिम बढेकाले सतर्कता र पूर्वतयारी अपनाउन पनि अनुरोध गरिएको छ।

भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको बाढी–पहिरोले नेपालको पर्यटन क्षेत्रमा ५२ अर्ब ६७ करोड ४५ लाख ७६ हजार ५ सय रुपैयाँ बराबरको प्रारम्भिक क्षति भएको अनुमान गरिएको छ। रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र गोरखालगायत क्षेत्रमा होटल, पर्यटन पूर्वाधार, यातायात पहुँच र ट्रेकिङ ट्रेलमा ठूलो असर पुगेको छ।

रसुवाको बाढीले सम्पर्क विच्छेद भएका बस्तीमा आवागमन पुनःस्थापना गर्न झोलुङ्गे पुल मर्मत र आपत्कालीन तुइन निर्माणलाई तीव्र पारिएको छ। नुवाकोटको पिमलटार-जागाराम पुल दुई दिनभित्र सञ्चालनमा आउने र १३ वटा पुल मर्मतको अन्तिम चरणमा पुगेको जनाइएको छ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले असोज ९ देखि ११ गतेसम्म गण्डकी, लुम्बिनी, कोशी, मधेस, बागमती र सुदूरपश्चिमका विभिन्न स्थानमा भारीदेखि अति भारी वर्षा हुन सक्ने भन्दै उच्च सतर्क रहन आग्रह गरेको छ। बाढी, पहिरो, गेग्रान बहाव र डुबानको जोखिम बढ्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ।

रसुवास्थित भोटेकोशी बाढीबाट भएको क्षति पुनर्निर्माण र पुनःस्थापनाका लागि करिब ४.७७ अर्ब अमेरिकी डलर आवश्यक पर्ने अनुमान गरिएको छ। समितिमा प्रभावित परिवारलाई भाडा सहायता र राहत व्यवस्थापनबारे पनि जानकारी दिइयो।

बाढीमा १ हजार ४ सय ५१ जनाको मृत्यु भएको, ५ हजार ७ सय ८६ जना बेपत्ता रहेको र १३ हजार ७ सय ८४ जनाको उद्धार गरिएको जानकारी दिइएको छ। यो भोटेकोशी बाढीको मानवीय क्षतिको पछिल्लो औपचारिक विवरण हो।

मौसमविद् विनोद पोखरेलले ८ देखि १२ असोजसम्म नेपालमा भारी वर्षा हुने पूर्वानुमान कायमै रहेको बताएका छन्। उनले सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राखेर आवश्यक पूर्वतयारी र सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्।

अविरल वर्षाका कारण सङ्खुवासभामा कोशी राजमार्ग पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ, जबकि काभ्रे, रसुवा, नुवाकोट र धादिङका सडक खण्डमा पनि आवतजावत प्रभावित भएको छ। धादिङको पृथ्वीलोकमार्ग पहिरो हटाएर एकतर्फी सञ्चालनमा ल्याइएको छ।

नाडाले बाढीपीडितहरूका लागि राहत सामग्री वितरण गरेको छ। स्थानीय निजी क्षेत्रबाट प्रभावित परिवारका लागि सहयोग निरन्तर आएको देखिन्छ।

असोज ८ देखि १२ गतेसम्म नेपालका केही स्थानमा भारी वर्षा हुन सक्ने प्रक्षेपण सार्वजनिक भएको छ, र असोज १० गते वर्षाको जोखिम बढी देखिएको छ। केही क्षेत्रमा ४०० देखि ७४१ मिलिमिटरसम्म पानी पर्न सक्ने संकेतसँगै लामो दूरीको यात्रा टार्न सुझाव दिइएको छ।

बंगालको खाडीमा विकसित न्यूनचापीय प्रणालीका कारण बिहीबारदेखि नेपालमा, विशेषगरी पश्चिम क्षेत्रमा, भारीदेखि अति भारी वर्षा हुन सक्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ। बाढी र डुबानको उच्च जोखिमसँगै अत्यावश्यकबाहेक यात्रा नगर्न र पूर्वतयारी गर्न आग्रह गरिएको छ।

भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको बाढीले ६६९ मेगावाट क्षमताका ११ जलविद्युत् आयोजना क्षतिग्रस्त बनाएको छ। प्रभावित आयोजनासँग सम्बन्धित ८३७ जना अझै सम्पर्कविहीन रहेको र माथिल्लो त्रिशूली–१ मा ४७१ जना हराइरहेका थिए।

बाढी र पहिरोका कारण रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र सङ्खुवासभाका विभिन्न राजमार्ग र सडकखण्डमा यातायात प्रभावित भएको छ। रसुवाको मुख्य राजमार्ग पूर्ण रूपमा बन्द छ र धादिङको पृथ्वी लोकमार्ग एकतर्फी सञ्चालनमा छ।

यूएनओपीएसले भोटेकोशी बाढीबाट क्षतिग्रस्त रसुवाको पूर्वाधार पुनर्निर्माण र दीर्घकालीन विकासका लागि प्राविधिक तथा आर्थिक सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। यसअघि नेपालले क्षति तथा नोक्सानी कोषसँग जलवायु क्षतिपूर्ति र आपतकालीन सहयोगको माग गरेको पृष्ठभूमिमा यो प्रतिबद्धता आएको हो।

भोटेकोशी र त्रिशूली करिडोरको बाढीले घरजग्गा र जीविकोपार्जन गुमाएका पीडितका लागि कर्जा पुनर्तालिकीकरण, पुनःसंरचना र ब्याज छुटजस्ता सुविधा दिनुपर्ने माग उठेको छ। अर्थ मन्त्रालयले नेपाल राष्ट्र बैंकलाई प्रभावित ऋणीका लागि नीतिगत व्यवस्था गर्न निर्देशन दिएको छ।

भोटेकोशी हिमबाढीबाट प्रभावित रसुवा र नुवाकोटमा राहत तथा उद्धार अभियान २३ औँ दिनसम्म जारी रह्यो। एनआरएनएले प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा ५ करोडभन्दा बढी जम्मा भएको जनाएको छ र स्वास्थ्य शिविरमार्फत ७५ जनाको जाँच गरेको छ।

भोटेकोशी बाढीबाट चिलिमे र त्रिशूली जलविद्युत् केन्द्रका संरचनामा क्षति पुगेपछि बङ्गलादेशतर्फको विद्युत् निर्यात रोकिएको छ। भदौ महिनामा नेपालले भारत र बङ्गलादेशतर्फ ५ अर्ब ९ करोड २४ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको विद्युत् निर्यात गरेको भए पनि बाढीको असरले व्यापार प्रभावित भएको छ।

बाढी प्रभावित रसुवा र नुवाकोटमा हैजाविरुद्धको मुखबाट दिइने खोप अभियान तीव्र बनाउँदै ५९,७३२ जनालाई खोप दिइएको छ। स्वास्थ्यकर्मी, उद्धारकर्मी र घाइतेलाई टिटानस-डिफ्थेरिया खोप पनि दिइँदै छ।

बाढी प्रभावित रसुवा र नुवाकोटमा हैजाविरुद्धको मुखबाट दिइने खोप अभियान तीव्र बनाउँदै ५९,७३२ जनालाई खोप दिइएको छ। स्वास्थ्यकर्मी, उद्धारकर्मी र घाइतेलाई टिटानस-डिफ्थेरिया खोप पनि दिइँदै छ।

भोटेकोशीको बाढीले रसुवागढी-केरुङ करिडोरमा करिब ४० किलोमिटर सडक र दर्जनौँ पुल क्षतिग्रस्त बनाएको छ। यसले नेपाल–चीन सीमावर्ती आवागमन र व्यापार ठप्प पारेको छ।

युनिसेफका अनुसार भोटेकोशी हुँदै त्रिशूली नदीको बाढीबाट १७ हजार बालबालिका प्रभावित भएका छन्, ४६ विद्यार्थी अभिभावकविहीन र ६२२ विद्यार्थी सम्पर्कविहीन छन्। बाढीले नुवाकोट, रसुवा र धादिङका बस्ती, विद्यालय, सडक र पुलमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ।

माथिल्लो त्रिशूली-१ जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङमा नेपाली सेनाको नेतृत्वमा संयुक्त उद्धार टोलीले खोजी जारी राख्दै ६ वटा शव बाहिर निकालेको छ। बाढीले प्रभावित उक्त आयोजनामा उद्धार तथा खोजी कार्य अझै चलिरहेको थियो।

रसुवास्थित माथिल्लो त्रिशूली–१ जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङभित्र खोजी तथा उद्धार कार्य जारी रह्यो, जहाँ जमेको पानी र हिलो हटाउँदै मानव अङ्ग तथा शव निकालिँदै थिए। नेपाली सेनाको नेतृत्वमा संयुक्त टोलीले बाढीले क्षति पुर्‍याएको आयोजनाभित्रको खोजी अगाडि बढायो।

भोटेकोशी र त्रिशूली करिडोरको बाढीले १३ भन्दा बढी जलविद्युत् आयोजना र सबस्टेसनमा क्षति पुर्‍याउँदै ४३० मेगावाट विद्युत् राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीबाट बाहिरिएको छ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले प्रारम्भिक क्षति करिब ७० अर्ब रुपैयाँ पुगेको र हिउँदमा लोडसेडिङ हुन नदिने बताएको छ।

भोटेकोशी बाढीबाट क्षति पुगेका धादिङ र नुवाकोटका सबै क्षेत्रमा विद्युत् सेवा पुनः सञ्चालन भएको छ, र रसुवामा करिब ९० प्रतिशत क्षेत्रमा बिजुली पुगेको छ। मन्त्रालयले प्रभावित क्षेत्रमा विद्युत् पूर्वाधार मर्मत र पुनः विद्युतीकरण तीव्र पारेको जनाएको छ।

भोटेकोशी बाढीपछि त्रिशूली नदीको बहाव बढ्दा नुवाकोटको तारुकाघाट र दर्शनटार क्षेत्रमा तीव्र कटान भएको छ। दर्जनौँ घर जोखिममा परेका छन् र केही घर आंशिक रूपमा बगिसकेका छन्।

लङ आइल्याण्ड नेप्लिज सोसाइटी न्युयोर्कले बाढीपहिरो प्रभावित परिवारका लागि ९ हजार ६७८ अमेरिकी डलर संकलन गरी प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा हस्तान्तरण गरेको छ। संस्थाले सम्पूर्ण रकम प्रशासनिक खर्च कटौती नगरी पठाइएको जनाएको छ।

टेक्ससमा रहेका नेपाली समुदायले भोटेकोशी बाढीपीडितको उद्धार, राहत र पुनःस्थापनाका लागि रु २ करोड १५ लाख १७ हजार सहयोग गरे। नेपाली जनसम्पर्क समिति अमेरिकाले १८ च्याप्टरबाट संकलित ६६,१९५.८८ अमेरिकी डलर पनि नेपाल सरकारलाई पठाएको जनाएको छ।

भोटेकोशी नदीको विनाशकारी बाढीपछि नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले बेपत्ता कर्मचारी र कामदारका परिवारलाई प्रतिव्यक्ति ५० हजार रुपैयाँ राहत दिने निर्णय गरेको छ। प्राधिकरण अन्तर्गत ४७ जना कर्मचारी र कामदार बेपत्ता रहेको जनाइएको छ।

नेपाल वायुसेवा निगमले भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि प्रधानमन्त्री दैवीप्रकोप उद्धार कोषमा रु ९८ लाख ३५ हजार ९७६ सहयोग गर्‍यो। हिमालय एयरलाइन्सका कर्मचारीले समेत राहत र पुनर्स्थापनाका लागि रु १३ लाख प्रदान गरे।

नेपाल भेटेरिनरी एशोसिएसनले भोटेकोशी नदीको बाढीबाट प्रभावित रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा तेस्रो पटक राहत तथा पशुपन्छी स्वास्थ्य सहयोग कार्यक्रम सञ्चालन गर्‍यो। टोलीले औषधी, फिड सप्लिमेन्ट र आवश्यक उपकरण हस्तान्तरण गर्दै पशुधन क्षति र सङ्क्रामक रोग जोखिमबारे स्थलगत अनुगमन गर्‍यो।

प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा पछिल्लो २४ घण्टामा करिब रु २२ करोड ७५ लाख थपिएको छ। बिहीबार साँझसम्म कोषको मौज्दात नौ बैंकमा रु १० अर्ब ८९ करोड ६६ लाखभन्दा बढी पुगेको छ, र भोटेकोशी बाढी पीडितका लागि रु १ अर्ब निकासा भइसकेको छ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले भोटेकोशी बाढीमा बेपत्ता भएका कर्मचारी र कामदारका परिवारलाई राहत प्याकेज दिने निर्णय गर्‍यो। नजिकका हकवालालाई ५० हजार रुपैयाँ र स्थायी कर्मचारीका परिवारलाई बढीमा ६ महिनासम्म ५० प्रतिशत तलब उपलब्ध गराइनेछ।

भोटेकोशी बाढीमा बेपत्ता भएका नेपाल विद्युत प्राधिकरणका कर्मचारी र श्रमिकका परिवारलाई राहत प्याकेज घोषणा गरियो। नजिकका हकवालालाई ५० हजार रुपैयाँ र स्थायी कर्मचारीका परिवारलाई बढीमा ६ महिनासम्म आधा तलब उपलब्ध गराइनेछ।

नेपाल विद्युत प्राधिकरणले भोटेकोशी नदीको बाढीमा बेपत्ता कर्मचारी र कामदारका परिवारलाई तत्काल राहत प्याकेज घोषणा गर्‍यो। स्थायी कर्मचारीका हकवालालाई ५० हजार रुपैयाँ र अधिकतम ६ महिनासम्म आधा तलब उपलब्ध गराइनेछ।

नेपाल विद्युत प्राधिकरणले भोटेकोशी बाढीमा बेपत्ता कर्मचारी र कामदारका परिवारका लागि तात्कालीन राहत प्याकेज घोषणा गरेको छ। नजिकका हकवालालाई ५० हजार रुपैयाँ र स्थायी कर्मचारीका परिवारलाई बढीमा ६ महिनासम्म तलब स्केलको ५० प्रतिशत निर्वाह भत्ता दिने निर्णय गरिएको छ।

नेपाल भेटेरिनरी एसोसिएसनले रसुवा, नुवाकोट र धादिङका बाढी प्रभावित क्षेत्रमा तेस्रो पटक राहत तथा पशुपन्छी स्वास्थ्य सहयोग कार्यक्रम सञ्चालन गरेको छ। प्रारम्भिक तथ्यांकअनुसार करिब ६०० भैँसी, १० हजार सुँगुर/बंगुर र २ लाख व्यावसायिक कुखुरा नष्ट भएको जनाएको छ।

वर्ल्ड वेदर एट्रिब्युसनले भोटेकोशी–त्रिशूली विपद्मा जलवायु परिवर्तनको स्पष्ट प्रभाव रहेको निष्कर्ष निकालेको छ। अध्ययनले हिमाली क्षेत्रमा तापक्रम वृद्धिले यस्ता घटनाको जोखिम र क्षति बढाएको बताएको छ।

विदुर नगरपालिकाले बाढी प्रभावितका लागि ‘एक वडा एक पुनर्वास स्मार्ट सिटी’ अवधारणा अघि बढाउँदै प्रधानमन्त्रीसमक्ष पुनर्स्थापना र पुनर्निर्माणको विस्तृत प्रस्ताव पेस गरेको छ। रसुवाका केही स्थानीय तहमा भने तत्काल राहत र अस्थायी आवासको चुनौती कायमै रहेको छ।

रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीले नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघअन्तर्गत १९१ सवारीसाधनमा क्षति पुर्‍यायो र चालक, सहचालक तथा यात्रु गरी ३४४ जना बेपत्ता भए। विभिन्न कम्पनीका बस, ट्रक, कन्टेनर र जीप पनि बगेका वा क्षतिग्रस्त भएका छन्।

भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित रसुवा, नुवाकोट र धादिङका परिवार तथा व्यवसायीलाई सरकारले विद्युत् सेवामा तत्काल राहत दिने निर्णय गर्‍यो। भदौ महिनादेखिको न्यूनतम बिलिङ नहुने, क्षतिग्रस्त मिटरको लगत कट्टा हुने र नयाँ मिटर निःशुल्क उपलब्ध गराइनेछ।

नेपाली समाज भारतले बाढीपहिरो प्रभावित नागरिकको उद्धार, राहत र पुनर्स्थापनाका लागि २१ लाख २१ हजार रुपैयाँ सहयोग गरेको छ। रकम नयाँ दिल्लीस्थित नेपाली राजदूतावासमार्फत हस्तान्तरण गरिएको हो।

भोटेकोशी बाढीका कारण चिलिमे जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङभित्र फसेकाहरूको उद्धारका लागि अवरुद्ध सुरुङ बुधबार दिउँसो पूर्ण रूपमा खोलियो। सुरुङ खोलिएपछि उद्धार कार्य नेपाली सेनालाई जिम्मा लगाइयो।

प्राधिकरणले भोटेकोशी बाढी प्रभावित रसुवा, धादिङ, नुवाकोट, गोरखा र चितवनका लागि आगामी तीन दिन मध्यमदेखि भारी वर्षाको सम्भावना भएको विशेष मौसम बुलेटिन जारी गर्‍यो। नदी तटीय र पहिरो जोखिमयुक्त क्षेत्रमा विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गरिएको छ।

भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित रसुवा, नुवाकोट र धादिङका घर, व्यवसाय र उद्योगलाई सरकारले विद्युत् सेवामा तत्काल राहत दिने निर्णय गर्‍यो। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले भदौ महिनादेखिको न्यूनतम महसुल नलिने र क्षतिग्रस्त संरचनाका लागि निःशुल्क नयाँ मिटर उपलब्ध गराउनेछ।

भोटेकोशी बाढी प्रभावित रसुवा, नुवाकोट र धादिङका परिवार तथा व्यवसायीलाई विद्युत् महसुल र मिटर सेवामा राहत दिने निर्णय भयो। भदौ महिनादेखिको न्यूनतम बिलिङ नहुने, क्षतिग्रस्त मिटरको लगत कट्टा हुने र नयाँ मिटर निःशुल्क उपलब्ध गराइनेछ।

एनआरएनएले भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित रसुवा र नुवाकोटका नागरिकका लागि २० दिनदेखि राहत तथा मानवीय सहयोग अभियान चलाइरहेको जनाएको छ। अभियानमार्फत ३ करोड १६ लाख ८३ हजार ७१९ रुपैयाँभन्दा बढी संकलन भएको र स्वास्थ्य शिविर तथा औषधि वितरण भइरहेको छ।

भोटेकोशी नदीको बाढीले रसुवा र नुवाकोटका दर्जनजति जलविद्युत् आयोजना तथा विद्युत् पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुर्‍याएपछि नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका पूर्वकार्यकारी निर्देशक हितेन्द्रदेव शाक्यले पुरानै डिजाइनमा पुनर्निर्माण नगर्न सुझाव दिएका छन्। उनले भविष्यका आयोजना बाढी, हिमताल विस्फोट र अन्य हिमाली विपद्को जोखिम समेटेर सुरक्षित डिजाइनमा बनाउनुपर्ने बताएका छन्।

भोटेकोशी हुँदै त्रिशूली नदीमा आएको बाढीपछि नुवाकोटका माथिल्लो त्रिशूली थ्री ‘ए’ र थ्री ‘बी’ जलविद्युत् आयोजनामा हराइरहेका कर्मचारी तथा कामदारको खोज तथा उद्धार तीव्र बनाइएको छ। थ्री ‘बी’ आयोजनामा ४४ जना कर्मचारी सम्पर्कविहीन भएको र १४२ जना फसेको आशङ्का गरिएको छ।

भोटेकोशी बाढीको २०औँ दिन चिलिमे हाइड्रोपावर सुरुङभित्र नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल र भारतीय विशेषज्ञहरूले खोज तथा उद्धार कार्य जारी राखे। टोली सुरुङको १३० मिटर भित्र पुगेको थियो र ८ जना फसेको आशङ्का गरिएको थियो।

रसुवाको भोटेकोशी क्षेत्रको बाढीपछि जुम्लाको पातारासी गाउँपालिकाका ४९ जना नागरिक सम्पर्कविहीन रहेको बताइएको छ। प्रशासनले परिवारजनबाट बेपत्ता व्यक्तिको पहिचानका लागि डीएनए नमुना संकलन गर्दै गाउँमै मनोसामाजिक परामर्श र राहत वितरण गरेको छ।

नेपाल फिड इन्डस्ट्रिज एसोसिएसनले भोटेकोशी बाढीबाट भएको क्षतिको पुनःस्थापनाका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा रु ३ करोड १७ लाख ८४ हजार सहयोग गर्‍यो। यो रकम प्रभावित क्षेत्रको राहत र पुनःस्थापनामा प्रयोग हुने बताइएको छ।

भोटेकोशी बाढीले १३ जलविद्युत आयोजनामा क्षति पुर्‍याएपछि नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले हिउँदमा लोडसेडिङ हुन नदिन भारतबाट विद्युत् आयात र लोड व्यवस्थापनको तयारी थालेको छ। प्राधिकरणका अनुसार ४३१.१ मेगावाट बिजुली प्रणालीबाहिर छ, तर आयात र आन्तरिक व्यवस्थापनले आपूर्ति सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।

गल्छी–त्रिशूली सडकखण्डको महादेवफाँट र छविसे क्षेत्रमा बाढीले भत्काएको सडकको विकल्पमा नयाँ ट्र्याक आजदेखि सञ्चालन गर्ने तयारी गरिएको छ। ट्र्याक खुल्दा गल्छीदेखि त्रिशूलीसम्म यातायात सहज हुने र रसुवा, नुवाकोटतर्फ राहत सामग्री ढुवानीमा मद्दत पुग्ने अपेक्षा छ।

भारतले नेपाललाई आवश्यक परे दैनिक १८ घण्टासम्मका लागि ६५४ मेगावाट बिजुली आयात गर्न स्वीकृति दिएको छ। भोटेकोशी बाढीले जलविद्युत आयोजनामा क्षति पुर्‍याएर ४३१.१ मेगावाट प्रणालीबाट विच्छेद भएपछि हिउँदको अभाव टार्ने तयारी गरिएको हो।

नेपालस्थित फ्रान्सको दूतावासले बाढी प्रभावितहरूका लागि म्याट, सरसफाइ किट, भान्साका सामान, पानी शुद्धीकरण ट्याब्लेट, सोलार बत्ती र औषधि किट सहितको राहत सामग्री राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणलाई हस्तान्तरण गरेको छ। यसले राहत तथा पुनर्स्थापना प्रयासमा थप अन्तर्राष्ट्रिय सहायता जोडिएको छ।

भारतले नेपाललाई १३ सेप्टेम्बरदेखि ३१ डिसेम्बर २०२६ सम्म दैनिक १८ घण्टासम्म ६५४ मेगावाट विद्युत् निर्यात गर्न स्वीकृति दिएको छ। बाढीपहिरोले जलविद्युत् संरचनामा क्षति पुर्‍याएपछि आपूर्ति जोगाउन यो व्यवस्था गरिएको हो।

बाढी र पहिरोले सडक तथा पुल क्षतिग्रस्त बनाएपछि दिगो विकासका लागि सहकार्य नेपालले नुवाकोट र रसुवाका दुर्गम बस्तीमा आपतकालीन स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गर्‍यो। एक सातामा ३ हजारभन्दा बढी बाढी प्रभावितले परीक्षण, परामर्श, उपचार र औषधि सेवा पाए।

भोटेकोशी नदीको बाढीले दूरसञ्चार पूर्वाधारमा करिब ६२ करोड ८७ लाख रुपैयाँको क्षति पुर्‍याएको द्रुत क्षति आवश्यकता आकलन प्रतिवेदनले देखाएको छ। नेपाल टेलिकमका ३ र एनसेलको १ टावर तथा १५२ किलोमिटर फाइबर नेटवर्क प्रभावित भएका छन्।

रसुवाको भोटेकोशी हिमबाढीपीडित घरमा लेदो, ढुङ्गा र माटो पन्छाएर बस्नयोग्य बनाउने पुनर्स्थापना काम सुरु भएको छ। धादिङ, नुवाकोट र रसुवामा सेना, प्रहरी र स्वयंसेवकले प्रभावित घरधुरीको सफाइ गरिरहेका छन्।

भोटेकोशी नदीको बाढीले रसुवाका १३ खानेपानी तथा सरसफाइ आयोजनामा पूर्ण र आंशिक क्षति पुर्‍याउँदा करिब २५ करोड २५ लाख रुपैयाँको नोक्सानी भएको छ। यसले १,६२३ जना नागरिकलाई सुरक्षित पिउने पानीबाट वञ्चित बनाएको छ.

प्रधानमन्त्री राहत कोषमा भोटेकोशी बाढीका लागि १३ अर्ब ६८ करोड ७३ लाख ५४ हजार ६०६ रुपैयाँ मौज्दात रहेको छ। प्रभावित क्षेत्रमा राहत र उद्धारका लागि कोषबाट १ अर्ब रुपैयाँ पहिले नै निकासा भइसकेको छ।

भोटेकोशी नदीको बाढीले रसुवाका १३ खानेपानी तथा सरसफाइ आयोजनामा करिब रु २५ करोड २५ लाख बराबरको क्षति पुर्‍याएको छ। यसबाट १,६२३ जना नागरिक सुरक्षित खानेपानी सुविधाबाट प्रत्यक्ष प्रभावित भएका छन्।

भारतले बाढीले जलविद्युत् उत्पादन घटेपछि नेपाललाई दैनिक ६५४ मेगावाटसम्म विद्युत् उपलब्ध गराउने निर्णय गर्‍यो। सेप्टेम्बर १३ देखि डिसेम्बर ३१ सम्म १८ घण्टा विद्युत् आपूर्ति हुने बताइएको छ।

सरकारले भोटेकोशी बाढी प्रभावित क्षेत्रमा क्षतिग्रस्त सडक असोजभित्र सञ्चालनमा ल्याउने गरी काम अघि बढाएको छ। मन्त्री सुनिल लम्सालले वैकल्पिक सडक, तुइन र झोलुङ्गे पुल जडानसँगै खानेपानी प्रणाली मङ्सिरसम्म पुनःस्थापना गरिने बताए।

भोटेकोशी बाढीका कारण यातायात क्षेत्रमा १२ अर्ब ९० करोड २५ लाख रुपैयाँ बराबरको प्रत्यक्ष भौतिक क्षति भएको छ। रसुवागढी भन्सार, सडक खण्ड र सवारी साधनमा भएको विनाशले ढुवानी र यातायात व्यवसाय प्रभावित भएको छ।

भोटेकोशी र त्रिशूली नदीको कोरिडोरमा आएको बाढीले नेपालको जीडीपीमा ६.६९ प्रतिशत असर पुर्‍याएको प्रारम्भिक प्रतिवेदनले देखाएको छ। कुल क्षति ४ खर्ब ८२ अर्ब ८० करोड ९१ लाख रुपैयाँ र पुनर्निर्माण आवश्यक ७ खर्ब २३ अर्ब ३१ करोड ५२ लाख रुपैयाँ अनुमान गरिएको छ।

भोटेकोशी बाढीले कृषि तथा पशुपन्छी क्षेत्रमा रु १ अर्ब ११ करोडभन्दा बढी क्षति पुर्‍याएको द्रुत क्षति तथा आवश्यकता मूल्याङ्कन प्रतिवेदनले देखाएको छ। १,६६९ हेक्टर धान र १३७ हेक्टर तरकारी खेती प्रभावित हुँदा २ लाख ५२ हजारभन्दा बढी पशु प्रभावित भएका छन्।

अमेरिकाको म्यासाचुसेट्सस्थित नरउडमा नेपाली समुदायले नेपालको बाढीपहिरोका मृतकप्रति श्रद्धाञ्जली सभा र दीप प्रज्ज्वलन गर्‍यो। हिमालयन लायन्स क्लबले प्रधानमन्त्री राहत कोषमा २ हजार अमेरिकी डलर पठाउने घोषणा पनि गर्‍यो।

भोटेकोशी बाढीले नबिल बैंकको रसुवास्थित टिमुरे शाखा पूर्ण रूपमा बगाएपछि कारोबार धुन्चे शाखामा समायोजन हुने भएको छ। नयाँ व्यवस्था १ असोजदेखि लागू हुने भनिएको छ।

एनआरएनए उपाध्यक्ष तिलकप्रसाद गैरेले बाढीपीडितका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा ५ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेका छन्। उनले करिब ५० प्रभावित परिवारलाई राहत सामग्री वितरण गर्ने योजना पनि बताएका छन्।

भोटेकोशी बाढीमा मृत्यु हुनेको संख्या १ हजार ३८८ पुगेको नेपाल प्रहरीले जनाएको छ र ४ हजार ८९ जना अझै बेपत्ता छन्। २५ प्रहरी पनि सम्पर्कविहीन छन्, र शव पहिचानका लागि डीएनए संकलन भइरहेको छ।

भोटेकोशी बाढीले रसुवा, नुवाकोट र धादिङका १८ वटा विद्यालयमा क्षति पुर्‍याएको छ, जसमा ११ वटा पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएका छन्। राष्ट्रिय योजना आयोग र विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको प्रतिवेदनअनुसार कुल हानि रु ९३ करोड ७३ लाख पुगेको छ।

भोटेकोशी नदीको बाढीले रसुवास्थित नबिल बैंकको टिमुरे शाखा पूर्ण रूपमा बगाएपछि सेवा धुन्चे शाखामा समायोजन गरिने भएको छ। १ असोज २०८३ देखि टिमुरेका सबै बैंकिङ सेवा धुन्चेबाट सञ्चालन हुनेछन्।

भोटेकोशी बाढीले रसुवा, नुवाकोट र धादिङका १८ विद्यालय प्रभावित बनाएको छ, जसमध्ये ११ विद्यालय पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त छन्। शिक्षा क्षेत्रको पुनरुत्थानका लागि रु ४ अर्ब २३ करोड ३५ लाख लाग्ने अनुमान गरिएको छ।

रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, तनहुँ र गोरखाका बाढी प्रभावित परिवारलाई बसोबास र जीविकोपार्जनका लागि मासिक १५ हजार रुपैयाँसम्म राहत दिने निर्णय गरियो। चार जनासम्म सदस्य भएका परिवारले अधिकतम ६ महिनासम्म १५ हजार रुपैयाँ पाउनेछन्।

भोटेकोशी बाढीबाट करिब ४ खर्ब ८ अर्ब २८ करोड ९१ लाख रुपैयाँ बराबरको भौतिक क्षति भएको प्रारम्भिक मूल्यांकन गरिएको छ। पुनर्निर्माण र पुनर्स्थापनाका लागि ७ खर्ब २३ अर्ब ३१ करोड ५२ लाख रुपैयाँ आवश्यक पर्ने देखिएको छ।

भोटेकोशी बाढी प्रभावित रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, तनहुँ र गोरखाका १५ स्थानीय तहका पूर्ण रूपमा क्षति भएका निजी आवास परिवारलाई ६ महिनासम्म मासिक १५ हजार रुपैयाँसम्म राहत दिने निर्णय सार्वजनिक भयो। चार जनासम्म सदस्य भएका परिवारले यो अधिकतम सहायता पाउनेछन्।

कृष्णभिरमा त्रिशूली नदीको कटानले भासिएको स्थानमा भिर काटेर पृथ्वी राजमार्ग खुलाउने काम तीव्र पारिएको छ। सडक खुलेपछि खाद्यान्न, एलपी ग्यास, औषधी र एम्बुलेन्सलाई प्राथमिकता दिइनेछ।

कृष्णभिरमा त्रिशूली नदीको कटानले भासिएको स्थानमा भिर काटेर पृथ्वी राजमार्ग खुलाउने काम तीव्र पारिएको छ। सडक खुलेपछि खाद्यान्न, एलपी ग्यास, औषधी र एम्बुलेन्सलाई प्राथमिकता दिइनेछ।

एनआरएनए अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय परिषद्का उपाध्यक्ष तिलकप्रसाद गैरेले भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा ५ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेका छन्। उनले प्रभावित करिब ५० परिवारलाई राहत सामग्री वितरण गर्ने योजना पनि बताएका छन्।

भोटेकोशी बाढीले जलविद्युत् क्षेत्रमा १५१ अर्ब ४ करोड ४५ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको भौतिक क्षति पुर्‍याएको र पुनर्निर्माण तथा पुनःप्राप्तिका लागि करिब ३९० अर्ब ६२ करोड ३० लाख रुपैयाँ लाग्ने प्रारम्भिक आकलन सार्वजनिक भएको छ। १३ वटा साना–ठूला जलविद्युत् आयोजनामा गम्भीर क्षति पुगेको बताइएको छ।

नेपाल प्रहरी अस्पताल महाराजगञ्जले नुवाकोटको विदुरमा भोटेकोशी र त्रिशूली बाढी प्रभावितका लागि पाँच श्ययाको अस्थायी फिल्ड अस्पताल सञ्चालनमा ल्याएको छ। अस्पतालले आकस्मिक सेवा, ओपिडी, प्रयोगशाला, औषधि, मनोपरामर्श र डिएनए परीक्षण सेवा निःशुल्क उपलब्ध गराउनेछ।

भोटेकोशी बाढीपछि पृथ्वी राजमार्गको कृष्णभीर क्षेत्रमा पहिरो जाँदा काठमाडौं उपत्यकामा एलपी ग्यास आपूर्ति प्रभावित भएको र बुलेटहरू आउन नसकेको उल्लेख गरियो। उद्योग मन्त्रालयले समस्या समाधानका लागि सहजीकरण गर्न आग्रह गर्‍यो।

अमेरिकाले नेपालका बाढी प्रभावितका लागि ४० लाख अमेरिकी डलरभन्दा बढीको मानवीय सहायता परिचालन गरेको छ। खोज तथा उद्धार र प्रभावित परिवारको सहायताका लागि अमेरिकी कन्सुलर सेवा विस्तार गरिएको पनि जनाइएको छ।

प्रधानमन्त्री राहत कोषको मौज्दात १३ अर्ब ५४ करोड ९ लाख ३ हजार ११७ रुपैयाँ पुगेको छ। बाढीपीडितका लागि सरकारले कोषबाट १ अर्ब रुपैयाँ निकासा गरिसकेको छ।

प्याब्सनले बाढी तथा विपद्‌बाट प्रभावित नागरिकको राहत र पुनःस्थापनाका लागि विपद् राहत कोषमा १२ करोड रुपैयाँ सहयोग गर्‍यो। रसुवा र नुवाकोटका पाँच प्रभावित सदस्य विद्यालयको पुनर्स्थापना र पुनर्निर्माणका लागि २ करोड रुपैयाँ छुट्याइएको छ।

भोटेकोशी बाढीले रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा बस्ती, सडक र पुलमा ठूलो क्षति पुर्‍याएपछि उद्धारसँगै दीर्घकालीन पुनर्स्थापना र मनोपरामर्शको आवश्यकता औंल्याइएको छ। नेपाली सेना, प्रहरी र सरकारी निकायले प्रभावितको व्यवस्थापन र राहत कार्य तीव्र पारेका छन्।

बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री किरण थापाले भोटेकोशी र त्रिशूली नदी किनारमा फेरि बस्ती बसाल्न नहुने बताएका छन्। उनले प्रभावित नागरिकलाई दीर्घकालीन रूपमा सुरक्षित स्थानमा पुनर्स्थापना गर्ने प्रदेश सरकारको प्राथमिकता रहेको बताए।

भोटेकोशी नदीको बाढीपछि माथिल्लो त्रिशूली–१ जलविद्युत आयोजनाका इन्जिनियर अजयप्रसाद सिंह १७ दिनदेखि बेपत्ता रहेको परिवारले जनाएको छ। परिवारले सरकार र दोसान कम्पनीसँग थप खोज तथा उद्धार टोली परिचालन गर्न आग्रह गरेको छ।

भोटेकोशी बाढीपछि प्रधानमन्त्री राहत कोषमा १३ अर्ब २३ करोड १० लाख ८१ हजार २६७ रुपैयाँ मौज्दात पुगेको छ। राहत, उद्धार र पुनर्स्थापनाका लागि कोषबाट १ अर्ब रुपैयाँ राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणलाई निकासा गरिएको छ।

भोटेकोसी र त्रिशूली नदीको बाढीले रसुवा र नुवाकोटका जलविद्युत् आयोजनामा ठूलो क्षति पुर्‍याएपछि इक्रा नेपालले त्रिशूली जलविद्युत् कम्पनी र मल्टी इनर्जी डेभलपमेन्टको ऋण रेटिङलाई शंकास्पद निगरानीमा राखेको छ। ३७ मेगावाटको माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘बी’ आयोजना, सबस्टेसन र माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘ए’ मा समेत असर परेको छ।

नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले बाढी प्रभावितका राहत, उद्धार र पुनःस्थापनाका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा १५ करोड रुपैयाँ सहयोग गर्ने निर्णय गरेको छ। प्राधिकरणले कर्मचारी र पदाधिकारीको तलब तथा भत्ताबाट पनि विपद् कोषमा योगदान गर्नेछ.

नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघले भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा ९९ लाख ८४ हजार ६९५ रुपैयाँ हस्तान्तरण गरेको छ। महासंघले प्रभावित मजदुर, व्यवसायी र परिवारको उद्धार तथा सहयोगलाई प्राथमिकता दिएको जनाएको छ.

नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले भोटेकोशी बाढी प्रभावितको राहत, उद्धार र पुनःस्थापनाका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा १५ करोड रुपैयाँ सहयोग गरेको छ। प्राधिकरणका कर्मचारी र पदाधिकारीले पनि तलब र भत्ताबाट विपद् राहतमा योगदान गर्ने निर्णय गरेका छन्।

भोटेकोशी बाढीपछि राहत र उद्धारका लागि आह्वान गरिएको प्रधानमन्त्री राहत कोषमा १३ अर्ब २३ करोड १० लाख ८१ हजार २६७ रुपैयाँ मौज्दात रहेको छ। कोषबाट बाढी प्रभावित क्षेत्रमा राहत तथा उद्धारका लागि १ अर्ब रुपैयाँ निकासा भइसकेको छ।

भोटेकोशी बाढीपछि रसुवाका जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङ र विद्युत्गृहमा नेपाली सेना र भारत, चीन, दक्षिण कोरिया, संयुक्त अरब इमिरेट्स, मलेसिया तथा अस्ट्रेलियाका उद्धार टोलीले खोज तथा उद्धार जारी राखेका छन्। सरकारले उच्च क्षमताका ड्रोन, लेजर भू-सर्वेक्षण उपकरण र अस्थायी पुलका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग पनि मागेको छ।

भोटेकोशी हिमबाढीपछि प्रधानमन्त्री राहत कोषमा १३ अर्ब २३ करोड १० लाख ८१ हजार २६७ रुपैयाँ मौज्दात रहेको सार्वजनिक गरियो। कोषबाट १ अर्ब रुपैयाँ राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणलाई निकासा भइसकेको छ।

भोटेकोशी बाढीले रसुवाका १८ विद्यालय प्रभावित भएपछि ९ हजारभन्दा बढी विद्यार्थीको पढाइ अवरुद्ध भएको र पुनरुत्थानका लागि २ अर्ब ३४ करोड ३२ लाख १७ हजार ५०० रुपैयाँ लागत अनुमान गरिएको छ। सरकारले तत्काल १० करोड ५० लाख रुपैयाँ आवश्यक पर्ने र ‘सुनिश्चित भविष्य छात्रवृत्ति योजना’ घोषणा गरेको छ.

भोटेकोशी र त्रिशूली नदीको बाढीबाट रसुवा, नुवाकोट र धादिङलगायत जिल्लाका करिब १ लाख ५० हजार नागरिक प्रभावित भएको प्रारम्भिक आकलन गरिएको छ। उद्धार गरी होल्डिङ सेन्टरमा राखिएका २५ जनामा झाडापखालाको समस्या देखिएको छ।

स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले भोटेकोशी बाढी प्रभावित क्षेत्रमा मातृ, नवजात शिशु, बालबालिका र प्रजनन स्वास्थ्य सेवा दिन कान्ति बाल अस्पताल र परोपकार प्रसूति तथा स्त्रीरोग अस्पतालका चिकित्सकसहितको टोली नुवाकोट पठाउँदैछ। टोलीले नुवाकोट र रसुवाका प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यकताअनुसार सेवा दिनेछ।

कुलमान घिसिङले चिलिमे जलविद्युत आयोजनाको सुरुङभित्र फसेका ६ कर्मचारी सकुशल हुन सक्ने आशा बलियो भएको बताए। सुरुङबाट चिसो हावा आइरहेको र इको सुनिएकाले उद्धार टोलीले भित्र मानिस जीवित हुन सक्ने अनुमानसहित काम तीव्र पारेको छ।

ऊर्जा मन्त्रालय र राष्ट्रिय योजना आयोगले भोटेकोशी बाढी र अन्य पानीजन्य विपद्ले पुर्‍याएको क्षतिपछि जलविद्युत् र पूर्वाधारलाई जलवायु उत्थानशील बनाउने सहमति गरेका छन्। सुरक्षित पुनर्निर्माण, जोखिम न्यूनीकरण र एकीकृत विकास मोडेल अघि बढाइने भएको छ।

भोटेकोशी र त्रिशूली नदीको बाढीले बागमती प्रदेश सरकारका सडक, पुल, झोलुङ्गे पुल र सरकारी भवनमा करिब ६ अर्ब रुपैयाँ बराबरको क्षति पुर्‍याएको छ। सडक पुलतर्फ मात्रै ४ अर्ब ७६ करोड ५० लाख रुपैयाँ क्षति भएको प्रारम्भिक अनुमान छ।

भोटेकोशी बाढीले थुपारेको ढुङ्गा, माटो, बालुवा र भवनका भग्नावशेष हटाउन मात्रै ९५ अर्ब ४२ करोड रुपैयाँ लाग्ने अनुमान गरिएको छ। आरडिएनए प्रतिवेदनले पूर्वाधार, सामाजिक र उत्पादन क्षेत्रको पुनरुत्थानका लागि ठूलो खर्च आवश्यक हुने देखाएको छ।

स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा मातृ, नवजात शिशु, बाल तथा प्रजनन स्वास्थ्य सेवा सुनिश्चित गर्न विशेष अनुगमन समिति गठन गरेको छ। समितिले स्वास्थ्यकर्मी परिचालन, औषधि तथा सामग्रीको उपलब्धता र विपद्पछिका स्वास्थ्य जोखिमको नियमित अनुगमन गर्नेछ।

स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले रसुवा, नुवाकोट र धादिङका बाढी प्रभावित क्षेत्रमा मातृ, नवजात शिशु, बाल तथा प्रजनन स्वास्थ्य सेवाको अनुगमन गर्न समिति गठन गरेको छ। समितिले सेवा निरन्तरता, औषधि उपलब्धता र विपद्पछिका जोखिम पहिचान गर्नेछ।

स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले भोटेकोशी बाढी प्रभावित रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा मातृ, नवजात शिशु, बाल तथा प्रजनन स्वास्थ्य सेवामा परेको असर अनुगमन गर्न समिति गठन गरेको छ। समितिले सेवा निरन्तरता, जनशक्ति, औषधि र स्वास्थ्य सामग्रीको उपलब्धता सुनिश्चित गर्नेछ।

बाढीले क्षतिग्रस्त त्रिशूली–मुग्लिन करिडोरका २० वटा झोलुङ्गे पुल मर्मत गरी सञ्चालनमा ल्याउने काम तीव्र पारियो। ६ वटा पुल १० दिनभित्र र बाँकी १४ वटा एक महिनाभित्र खुलाउने लक्ष्य राखिएको छ।

संयुक्त राष्ट्रसंघ अन्तर्गतको क्षति तथा नोक्सानी सम्बोधनका लागि कोषले नेपाललाई सकारात्मक जवाफी पत्र पठाउँदै भोटेकोशी बाढीबाट भएको विनाशप्रति दुःख व्यक्त गरेको छ। कोषले नेपालसँगको छलफल अगाडि बढाउन छिटो बोर्ड बैठक बस्न अनुरोध गरेको छ।

रसुवाको भोटेकोशी नदीको भीषण हिमबाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवनका १५ स्थानीय तहमा १६ हजार ११० घरधुरी र ६४ हजार ३३५ जना प्रभावित भएका छन्। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार धेरै वडामा घर, भवन र बस्तीहरू क्षतिग्रस्त भएका छन्।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार भोटेकोशी बाढीबाट रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवनका १५ स्थानीय तहका १६ हजार ११० घरधुरी प्रभावित भएका छन्। प्रभावित जनसंख्या ६४ हजार ३३५ पुगेको छ।

स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित रसुवा, नुवाकोट र धादिङका मातृ, नवजात शिशु, बाल तथा प्रजनन स्वास्थ्य सेवाको अनुगमन गर्न समिति गठन गरेको छ। समितिले सेवा निरन्तरता, स्वास्थ्य जोखिम पहिचान र आवश्यक औषधि तथा जनशक्ति उपलब्धता सुनिश्चित गर्नेछ।

प्रभु बैंकले रसुवाको भोटेकोशी र त्रिशूली नदी बाढीबाट प्रभावित परिवारलाई १०० टेन्ट र १०० स्लिपिङ व्याग जिल्ला प्रशासन कार्यालय, नुवाकोटमार्फत उपलब्ध गराएको छ। बैंकले यसअघि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा २ करोड ११ लाख ११ हजार १११ रुपैयाँ पनि सहयोग गरिसकेको थियो।

लस एन्ड ड्यामेज कोषले भोटेकोशी बाढीबाट भएको क्षतिबारे नेपाल सरकारको आपतकालीन सहायताको अनुरोधमा जतिसक्दो चाँडो सहयोग गर्ने जनाएको छ। कोषले नेपालले उपलब्ध गराएको प्रारम्भिक मूल्याङ्कन, आधिकारिक डेटा र क्षति विवरणको प्रशंसा गरेको छ।

भोटेकोशी र त्रिशूली नदीको बाढीले रसुवा र नुवाकोटका १३ जलविद्युत आयोजना र ५ सौर्य आयोजना प्रभावित भएको र ऊर्जा तथा ग्रिड प्रणाली पुनर्निर्माणका लागि ३ खर्ब ९० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी लाग्ने अनुमान गरिएको छ। माथिल्लो त्रिशूली–१, रसुवागढी र चिलिमे लगायतका आयोजनामा संरचना, पहुँचमार्ग र प्रसारण पूर्वाधारमा क्षति पुगेको छ।

शेरबहादुर देउवाले भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित नुवाकोटका क्षेत्रको स्थलगत अवलोकन गरे। उनले उद्धार, राहत र दीर्घकालीन पुनर्निर्माण तथा पुनःस्थापनालाई तीव्र बनाउन आग्रह गरे।

कृष्णभिर क्षेत्रमा अवरुद्ध सडक दशैंअघि सुचारु गर्न करिब २५० मिटर नयाँ ट्रयाक खोल्ने काम तीव्र बनाइएको छ। कामका लागि १० वटा मेसिन र ३० जना कर्मचारी खटाइएका छन्, र राति पनि काम गर्न फ्लडलाइट जडान गरिएको छ।

नेपालले भोटेकोशी बाढीबाट भएको क्षतिका लागि संयुक्त राष्ट्रसंघीय हानि तथा नोक्सानी कोषसँग २० मिलियन अमेरिकी डलर, अर्थात् तीन अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी, क्षतिपूर्ति माग गरेको छ। थप क्षतिको मूल्यांकनपछि दाबी रकम बढाइने तयारी छ।

प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले भोटेकोसी बाढीपछि खोज, उद्धार, उपचार, राहत र पुनःस्थापनाबारे छलफल गर्न दिउँसो ३ बजे मन्त्रिपरिषद् बैठक बोलाए। सरकारका संयन्त्रहरू प्रभावित क्षेत्रमा राहत र पुनःस्थापनामा सक्रिय रहेको जनाइएको छ।

प्रधानमन्त्रीले भोटेकोशी बाढीपछि खोज, उद्धार, उपचार, राहत र पुनःस्थापनालाई प्रभावकारी बनाउन दिउँसो ३ बजे मन्त्रिपरिषद्को बैठक बोलाएका छन्। बैठकमा प्रभावित क्षेत्रमा सरकारी प्रतिक्रिया थप समन्वय गर्ने विषयमा छलफल हुने बताइएको छ।

प्रधानमन्त्रीले बाढी प्रभावित क्षेत्रको खोज, उद्धार, राहत र पुनःस्थापनाबारे छलफल गर्न दिउँसो ३ बजे मन्त्रिपरिषद्को बैठक बोलाएका छन्। बैठकमा राहत र पुनःस्थापना कार्यलाई थप प्रभावकारी बनाउने विषयमा छलफल हुने बताइएको छ।

भोटेकोसी हुँदै त्रिशूलीमा आएको बाढीले रसुवा, नुवाकोट र धादिङका ४१ वटा पुल बगाएको र तीनवटामा क्षति पुर्‍याएको सडक विभागको प्रतिवेदनले देखाएको छ। रसुवागढीको मितेरी पुल, टिमुरेको बेलीब्रिज र स्याफ्रुबेंसी पुलसहित १९ वटा मात्र जोगिएका छन्, जसले उत्तरी व्यापारिक मार्ग ठप्पजस्तै बनाएको छ।

भोटेकोशी नदीको बाढीपछि १३ देशका ३११ विदेशी पर्यटकको उद्धार गरिएको छ भने ३६ देशका ५८७ पर्यटक अझै सम्पर्कविहीन छन्। नेपाल वायुसेवा निगमले बाढीपीडितका राहत सामग्रीको हवाई ढुवानी शुल्क एक महिनाका लागि छुट दिने निर्णय पनि गरेको छ।

रसुवाको भोटेकोशी बाढीले बगाएको देवीघाटको पक्की पुलको सट्टा नेपाली सेनाले एक्रो ब्रिज जडान पूरा गर्‍यो। पुल आजदेखि पैदलयात्रुका लागि खुला र शुक्रबारदेखि सवारीसाधनका लागि सञ्चालनमा ल्याइने भयो।

कालीमाटी तरकारी फलफूल थोक बजार संयुक्त व्यवसायीले भोटेकोशी बाढी प्रभावितका लागि ८ लाख ५४ हजार ३०० रुपैयाँ सहयोग गर्ने निर्णय गरेका छन्। रकम प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप राहत कोषमा जम्मा गरिनेछ।

भोटेकोशी बाढीपछि ललितपुरका १५७ जना अझै सम्पर्कविहीन रहेको रिपोर्ट गरिएको छ, जसमा ९ जना भेटिएका छन्। ४१ विदेशी नागरिक पनि हराइरहेका छन्।

भोटेकोशी नदीको बाढीपछि चीनको केरुङ नाकामा अलपत्र परेका ६७० नेपालीलाई तातोपानी नाकाबाट सुरक्षित रूपमा स्वदेश फर्काइएको छ। चीन सरकारको सहयोग र सशस्त्र प्रहरीको समन्वयमा उनीहरूलाई काठमाडौँ पठाइएको हो।

नेपाल टेलिकमले भोटेकोशी बाढी प्रभावितहरूको राहत, उद्धार र पुनःस्थापनाका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा १० करोड रुपैयाँ सहयोग गर्‍यो। कम्पनीले प्रभावित सेवाग्राहीलाई ६ करोड रुपैयाँ बराबरको निःशुल्क कल, डाटा र एसएमएस सुविधा पनि उपलब्ध गरायो।

भारतले नेपालमा आएको विनाशकारी बाढीका लागि थप ३५ टन राहत सामग्री र उपकरण पठाएको छ। सामग्रीमा एनडीआरएफका उपकरण, उद्धार सामग्री, फरेन्सिक सामग्री र सेनाका लागि बन्दोबस्तीका सामान समावेश छन्।

बाढीका कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १,३६७ पुगेको छ र ५,३२६ जना अझै बेपत्ता छन्। यसले घटनाको मानवीय क्षति अझ गम्भीर भएको देखाउँछ।

नेपाल वायुसेवा निगमले विदेशबाट आउने बाढी तथा प्राकृतिक विपद् प्रभावितका राहत सामग्रीमा एक महिनाका लागि हवाई ढुवानी शुल्क पूर्ण रूपमा छुट दिने निर्णय गर्‍यो। दूतावासको आधिकारिक पत्रका आधारमा खाद्यान्न, औषधि, लत्ताकपडा र अन्य आवश्यक सामग्री निःशुल्क ढुवानी गरिनेछ।

नेपाल टेलिकमले भोटेकोशी बाढीपीडितको राहत, उद्धार र पुनःस्थापनाका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा १० करोड रुपैयाँ सहयोग गरेको छ। कम्पनीले प्रभावित क्षेत्रमा ६ करोड रुपैयाँ बराबरको निःशुल्क कल, डाटा र एसएमएस सुविधा पनि उपलब्ध गराएको छ।

भोटेकोशी र त्रिशूली नदीको बाढीले रसुवादेखि मुग्लिनसम्मको सडक सञ्जालमा ६३ मध्ये ४१ वटा पुल बगाएको र ३ वटा संरचनात्मक रूपमा क्षतिग्रस्त भएको सडक विभागले जनाएको छ। रसुवागढी, स्याफ्रुबेँसी र जलविद्युत् आयोजनाका पहुँचमार्गहरूमा व्यापक क्षति पुगेको छ।

रसुवाको बाढीले क्षति पुर्‍याएको नेपाल टेलिकमको फाइबर नेटवर्कको पहिलो चरणको पुनःस्थापना सम्पन्न भएको छ। १,५४४ एफटीटीएच लाइन प्रभावित भएकामध्ये १,०९३ लाइन पुनःसञ्चालनमा ल्याइएको छ।

नेपाल वायुसेवा निगमले बाढी तथा प्राकृतिक विपद्बाट प्रभावित नागरिकका लागि विदेशबाट पठाइने राहत सामग्रीको हवाई ढुवानी शुल्क एक महिनाका लागि पूर्ण रूपमा छुट गर्ने निर्णय गरेको छ। यो सहुलियत खाद्यान्न, औषधी, लत्ताकपडा र अन्य आवश्यक राहत सामग्रीमा लागू हुनेछ।

नुवाकोटको विदुर नगरपालिका–७ मा अब खाद्यान्न, लत्ताकपडा, भाँडाकुँडा र सरसफाइ सामग्री पर्याप्त भएकाले अस्थायी आवास निर्माणलाई राहतको प्राथमिकतामा राख्न आग्रह गरिएको छ। वडामा बाढीले १७६ जना बेपत्ता र ११४ घरमा क्षति पुगेको प्रारम्भिक तथ्यांक छ।

भायानेट कम्युनिकेसन्स लिमिटेडले रसुवा बाढी–पहिरो प्रभावितका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा २० लाख रुपैयाँ सहयोग गरेको छ। रकम राहत, उद्धार र पुनःस्थापनामा प्रयोग हुने अपेक्षा गरिएको छ।

रसुवा र नुवाकोटका सात जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङमा नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी र विदेशी विशेषज्ञसहितको टोलीले खोज तथा उद्धार अभियान चलाइरहेको थियो। त्रिशूली–३ ‘ए’ बाट दुई जना र माथिल्लो त्रिशूली–१ बाट एक चिनियाँ नागरिकलाई जीवितै उद्धार गरिएको थियो।

भोटेकोशी नदीको विनासकारी बाढी जलवायुजन्य घटना भएको र यसमा दुविधा नरहेको भनिएको छ। नेपालले जलवायु न्याय, हानि–नोक्सानी कोष र जलवायु वित्तका लागि आगामी कोप–३१ तथा संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभामा मुद्दा उठाउने तयारी गरेको छ।

बाढीपछि अवरुद्ध विद्युत् सेवा पुनः सञ्चालन गर्ने काम ऊर्जा मन्त्रालयले तीव्र पारेको छ। रसुवामा करिब ८३ प्रतिशत र नुवाकोटमा करिब ९५ प्रतिशत विद्युत् सेवा पुनःस्थापना भइसकेको छ।

भोटेकोशी बाढीले चीनसँगको व्यापारिक कोरिडोर अवरुद्ध हुँदा देशभरको आपूर्ति व्यवस्था र आर्थिक गतिविधिमा असर पर्न सक्ने नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घले जनाएको छ। प्रारम्भिक क्षति अनुमान करिब ३ खर्ब ८७ अर्ब रुपैयाँ रहेको भन्दै पूर्ण विवरणपछि समग्र असर अझ बदलिन सक्ने बताइएको छ।

भोटेकोशी बाढीमा ठूलो मानवीय क्षति बेहोरेपछि पनि नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र नेपाली सेनाका हजारौँ सुरक्षाकर्मी रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा खोज तथा उद्धारमा खटिएका छन्। प्रहरीले शव संकलन, पहिचान, डीएनए नमुना संकलन र सवारी व्यवस्थापन पनि सम्हालिरहेको छ।

नेपाली सेनाले भोटेकोशी बाढी प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धारसँगै भत्किएका पुल र सडक पुनः सञ्चालन गर्ने काम तीव्र बनाएको छ। हवाई उद्धारमार्फत हालसम्म ४ हजार ८१ जनाको उद्धार भएको छ, र देवीघाटमा तादी नदीमाथि बेलिब्रिज निर्माण पनि भइरहेको छ।

मधेस प्रदेशका मुख्यमन्त्री कृष्णप्रसाद यादवले भोटेकोशी बाढीबाट भएको क्षतिको न्याय अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा माग्नुपर्ने बताएका छन्। प्रदेश सरकारले प्रभावितका लागि सहयोग जारी राख्ने र दुई करोड रुपैयाँ बराबरका पाल खरिद गरिसकेको छ।

रसुवा बाढी र पहिरोमा मृत्यु हुनेको संख्या १,३५८ पुगेको छ भने ५,३२६ जना अझै सम्पर्कविहीन छन्। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार खोज, उद्धार र राहत कार्य जारी छ।

नेपाल प्रहरीले भोटेकोशी र त्रिशूली बाढीपछि सुरक्षाकर्मीले राहत सामग्री लिएर वितरण नगरेको भन्ने सामाजिक सञ्जालको हल्ला तथ्यहीन र कपोलकल्पित भएको भन्दै खण्डन गरेको छ। प्रहरीले रसुवा, नुवाकोट र धादिङलगायत क्षेत्रमा सेना, प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी राहत र पुनःस्थापनामा खटिरहेको जनाएको छ।

भोटेकोशी र त्रिशूली बाढीले नेपाल विद्युत प्राधिकरणका तीन जलविद्युत आयोजनामा ठूलो क्षति पुर्‍याएको र तीमध्ये कुनैको पनि बीमा नभएको खुलेको छ। प्रारम्भिक अनुमानअनुसार प्राधिकरणका आयोजनाहरू र प्रणालीमा ६० देखि ७० अर्ब रुपैयाँसम्म क्षति भएको छ।

भोटेकोशी बाढीमा मृत्यु हुनेको संख्या १,३५७ पुगेको पुष्टि भएको छ र ५,३२६ जना अझै सम्पर्कविहीन छन्। हालसम्म १३,५८३ जनाको उद्धार गरिएको र ६,८२७ घाइतेमध्ये ३२७ जनाको उपचार भइरहेको छ।

स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले नुवाकोटका लागि ८० हजार ५२३ डोज हैजाविरुद्धको खोप र आवश्यक सामग्री पठायो। रसुवामा पनि अभियान विस्तार गर्ने तयारीसहित आपूर्ति तीव्र पारिएको थियो।

भोटेकोशी बाढीले रसुवा र नुवाकोटमा करिब ७,५७० घर प्रभावित बनाउँदै ३२,९३३ जनालाई प्रत्यक्ष असर पुर्‍याएको छ। १३ जलविद्युत आयोजना र ७८३ मेगावाट क्षमताका संरचना क्षतिग्रस्त हुँदा प्रारम्भिक क्षति करिब रु ३ अर्ब ८६ करोड आकलन गरिएको छ।

भोटेकोसी बाढीले रसुवा र नुवाकोटका १३ जलविद्युत् आयोजनासहित ७ हजार ५७० घर, ४८ सरकारी संरचना, १८ विद्यालय र ७ स्वास्थ्य संस्थामा क्षति पुर्‍याएको प्रारम्भिक आकलन सार्वजनिक भएको छ। कुल क्षति करिब ३ खर्ब ८६ करोड रुपैयाँ र पुनःनिर्माण लागत ९ खर्ब १२ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी हुन सक्ने भनिएको छ।

अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले भोटेकोशी हिमबाढीपछि राहत र पुनर्स्थापनामा थप सहयोग गर्न अमेरिका तयार रहेको बताएका छन्। अस्ट्रेलिया र माल्दिभ्सले पनि नेपालप्रति ऐक्यबद्धता जनाएका छन्।

भोटेकोशी बाढीले क्षतिग्रस्त जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङमा करिब १२१ जना फसेको आशङ्कामा तीन मोर्चाबाट खोज तथा उद्धार अभियान चलिरहेको छ। नेपाली सेनाले ‘ब्रेक थ्रु’ नभएसम्म वा सरकारले रोक्ने निर्देशन नदिएसम्म अभियान नरोकिने जनाएको छ।

प्रधानमन्त्रीले रसुवागढी, लाङटाङ, चिलिमे, माथिल्लो त्रिशूली १ र त्रिशूली ३ ‘बी’ जलविद्युत् आयोजनामा बाढीपछि खोज तथा उद्धार कार्य तदारुकतासाथ जारी रहेको बताएका छन्। नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र विदेशी विशेषज्ञ टोलीले सुरुङ र दलदल क्षेत्रमा खोजी तीव्र पारेका छन्।

नेपाल टेलिकमका कर्मचारीले भोटेकोशी बाढी प्रभावितको राहत, उद्धार र पुनःस्थापनाका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा २ करोड २ लाख २६ हजार ६६ रुपैयाँ सहयोग गरेका छन्। कम्पनीले संस्थागत रूपमा थप सहयोग गर्ने पनि जनाएको छ।

राष्ट्र बैंकका पदाधिकारी र कर्मचारीले भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि १ करोड ३८ लाख ९९ हजार ४२५ रुपैयाँ प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा जम्मा गरे। यो रकम राहत र पुनर्स्थापनामा प्रयोग हुने बताइएको छ।

नेपाल पर्यटन बोर्डले भोटेकोशी बाढीमा ज्यान गुमाएकाहरूको सम्झनामा दीप प्रज्वलन गरेको छ। कार्यक्रममा बाढीले रसुवा, नुवाकोटलगायत जिल्लामा बस्ती, सडक, पुल र जलविद्युत् आयोजनामा पुर्‍याएको क्षति पनि उल्लेख गरिएको छ।

रसुवा र नुवाकोटका जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङभित्र फसेका कर्मचारी र प्राविधिकको खोज तथा उद्धार जारी रहेको छ, र त्रिशूली ३ ‘ए’ सुरुङबाट २ जनालाई जीवितै निकालिएको तथा १ जनाको शव फेला परेको छ। नेपाली सेना, प्रहरी र विदेशी विशेषज्ञ टोलीसमेत समन्वयमा काम गरिरहेका छन्।

जितु नेपाल राहत सामग्री लिएर भोटेकोशी बाढी प्रभावित क्षेत्रमा पुगेका छन् र पीडित परिवारसँग भेटेर समवेदना व्यक्त गरेका छन्। उनले आफन्त गुमाएका ३० परिवारसँग प्रत्यक्ष भेट गरेको र सरकारी उद्धारको प्रशंसा गरेको उल्लेख गरेका छन्।

रसुवाको भोटेकोशी बाढीले रसुवागढी, लाङटाङ खोला, चिलिमे, माथिल्लो त्रिशूली-१, त्रिशूली ३ 'ए' र त्रिशूली-३ 'बी' आयोजनामा गम्भीर क्षति पुर्‍याएको छ। नेपाली सेना, भारतीय तथा चिनियाँ/कोरियन प्राविधिक टोली र आयोजनाका कर्मचारीहरूले सुरुङभित्र फसेका मानिसहरूको खोज तथा उद्धार निरन्तर गरिरहेका छन्।

रसुवाको भोटेकोशी बाढीपछि चीनमा फसेका ५३६ नेपाली तातोपानी नाकाबाट नेपाल फर्किएका छन्। परराष्ट्र मन्त्रालयले चिनियाँ अधिकारीसँग समन्वय गर्दै अन्य प्रभावित नागरिकको सुरक्षित फिर्ती प्रक्रिया अघि बढाएको छ।

नेपाली कांग्रेसले प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप राहत कोषमा रु १ करोड हस्तान्तरण गर्‍यो। यो मनसुन बाढीपहिरोबाट प्रभावित समुदायका लागि जुटाइएको थप सहयोग हो।

सरकारले भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित उद्योग, व्यापार र ढुवानी व्यवसायका लागि कर छुट, भन्सार महसुल छुट, सहुलियतपूर्ण कर्जा र बीमा दाबी सहज बनाउने पुनरुत्थान प्याकेज स्वीकृत गर्‍यो। प्रभावित करदातालाई कर विवरण र कर दाखिलाको म्याद २०८३ कात्तिक २५ सम्म थपिएको छ।

भोटेकोशी बाढीपछि रसुवा र नुवाकोटका जलविद्युत आयोजनाका सुरुङमा फसेका र सम्पर्कविहीन व्यक्तिको खोजी तथा उद्धार जारी रहेको छ। नेपाली सेनाले ‘ब्रेक थ्रु’ नभएसम्म वा सरकारले रोक्ने निर्णय नगरेसम्म काम नरोकिने जनाएको छ।

भोटेकोशी बाढीपछि हालसम्म १ हजार ३५६ शव फेला परेका छन् र ४ हजार ७७ जना बेपत्ता छन्। नेपाल प्रहरीले खोज, उद्धार, राहत, शव व्यवस्थापन र फरेन्सिक पहिचानको काम तीव्र पारेको छ।

भोटेकोशी बाढीका कारण मृतकको संख्या १ हजार ३५१ पुगेको सरकारी तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ र ४ हजारभन्दा बढी अझै सम्पर्कविहीन छन्। रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा राहत, उद्धार, शव व्यवस्थापन र पुनःस्थापना कार्य जारी छ।

भोटेकोशी बाढीले क्षति पुर्‍याएका रसुवा, नुवाकोट र धादिङका सडक तथा पुल मर्मत तीव्र पारिएको छ र केही ठाउँमा वैकल्पिक मार्ग सञ्चालनमा आएका छन्। गल्छी–देवीघाट खण्डको ठुलो खोला पुल मर्मत भइरहेको छ र तादी खोलामा बेलिब्रिज राख्ने तयारी छ।

नुवाकोटको भैंसे नजिक भोटेकोशी–त्रिशूली बाढीले ३६ यात्रु सवार बस बगाएको र ६ जना मात्रै जोगिएको विवरण आएको छ। ५ जनाको शव भेटिएको छ र बाँकी धेरैलाई कुशको शव बनाएर दाहसंस्कार गरिएको उल्लेख छ।

भोटेकोशी बाढीले क्षति पुर्‍याएको विद्युत् पूर्वाधार मर्मतपछि रसुवामा करिब ७८ प्रतिशत घरमा विद्युत् सेवा पुनः सञ्चालनमा आएको छ। नुवाकोटमा ९६.७ प्रतिशत र धादिङमा करिब ९९.८ प्रतिशत घरमा बत्ती पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

पाकिस्तानले बाढी प्रभावित नेपाली नागरिकका लागि करिब १०० टन राहत सामग्री नेपाल पठाएको छ। टेन्ट, कम्बल, म्याट, सरसफाइ सामग्री र औषधि काठमाडौं आइपुगेका हुन्।

भोटेकोशी बाढीपछि रसुवामा करिब ७८ प्रतिशत घरमा विद्युत् सेवा पुनः सञ्चालन भएको छ। धादिङमा ९९.८ प्रतिशत र नुवाकोटमा ९६.७ प्रतिशत घरमा बिजुली पुगेको छ भने प्रभावित जलविद्युत् आयोजनामा खोज र मर्मत जारी छ।

भोटेकोशी बाढीपछि बेपत्ता व्यक्तिको खोजीका लागि नेपाल प्रहरीले विशेष तालिमप्राप्त क्यानाइन टोलीलाई रसुवा, नुवाकोट, चितवन र आसपासका क्षेत्रमा परिचालन गरेको छ। टोलीले टिमुरे र दमौली–गोलघाट क्षेत्रमा थप शव र मानव अङ्ग फेला पारेको प्रहरीले जनाएको छ।

प्राकृतिक विपद्बाट प्रभावित रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, चितवन र नवलपरासी पूर्वमा नेपाली सेनाले हवाई उद्धारमार्फत ३ हजार ९६७ जनालाई सुरक्षित स्थानमा पुर्‍याएको छ। उद्धारमा ३ हजार ६९२ नेपाली र २७५ विदेशी नागरिक छन्, र नुवाकोटको तादी नदीमा ६० मिटर लामो एक्रो ब्रिज ढुवानी गरिएको छ।

भोटेकोशी बाढीले रसुवा र नुवाकोटका ११ जलविद्युत् आयोजना र प्रसारण पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ, जसमा २१६ मेगावाटको माथिल्लो त्रिशूली ए पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएको छ। आयोजनामा कार्यरत ५४८ जना अझै सम्पर्कविहीन छन्।

भोटेकोशीको हिमपहिरो–सिर्जित बाढीले धादिङ, रसुवा र नुवाकोटमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको र १३० जना अझै बेपत्ता रहेको समाचार आएको छ। धादिङका चार पालिका र पृथ्वी राजमार्गको कृष्णभिरसहित धेरै संरचना क्षतिग्रस्त भएका छन्।

रसुवा, नुवाकोट र धादिङका बाढी प्रभावित क्षेत्रमा करिब ४ हजार ४३० गर्भवती महिला र झन्डै ४९० सम्भावित जन्म एक महिनाभित्र हुने अनुमान गरिएको छ। सडक, पुल र स्वास्थ्य प्रणाली क्षतिग्रस्त हुँदा आपतकालीन प्रसूति र नवजात सेवा पुर्‍याउन कठिन भएको छ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार बाढीका कारण आइतबार साँझ ६ बजेसम्म १ हजार ३४२ मानवीय क्षति भएको छ। १३ हजार ३९१ जनाको उद्धार गरिएको छ र ६ हजार ८३ घाइतेको उपचार गरिएको छ।

रसुवाको उत्तरगया–१ मा भोटेकोशी–त्रिशूली बाढीले मुख्य सडक सञ्जाल ध्वस्त पार्दा राहत सामग्री गोदाममै थन्किएको छ र दुर्गम बस्तीमा पुग्न हेलिकप्टर नै एकमात्र विकल्प बनेको छ। वडाध्यक्षका अनुसार करिब ४००–५०० घर बगेका वा पुरिएका छन् र करिब ४०० जना बेपत्ता छन्।

भोटेकोशी बाढीपछि १३ हजार १०४ जनाको उद्धार गरिएको छ, करिब ५ हजार अझै बेपत्ता रहेको अनुमान छ र १ हजार ३४१ शव बरामद भएको छ। प्रभावित क्षेत्रमा खोज, उद्धार र राहत कार्य जारी छ।

भोटेकोशी बाढी प्रभावित क्षेत्रमा नेपाली सेनाले हवाई उद्धार तीव्र पार्दै हालसम्म ३ हजार ९६७ जनालाई उद्धार गरेको छ, जसमा ३ हजार ६९२ स्वदेशी र २७५ विदेशी छन्। उद्धारसँगै खोज, राहत र स्वास्थ्य सेवा पनि निरन्तर चलिरहेको छ।

धुलिखेल अस्पतालले भोटेकोशी बाढी प्रभावित परिवारका सदस्यलाई एक वर्षसम्म निःशुल्क उपचार सेवा दिने निर्णय गरेको छ। अस्पतालले प्रभावित समुदायका लागि स्थानीय क्षेत्रमा स्वास्थ्य कार्यक्रम पनि सञ्चालन गर्ने तयारी गरेको छ।

प्रचण्डले भोटेकोशी बाढी प्रभावित क्षेत्रमा खोजी, उद्धार र राहत वितरणको समीक्षा तथा आगामी योजना बनाउन केन्द्रीय संयोजन समितिको बैठक बोलाएका छन्। बैठकमा रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र तनहुँमा भएको क्षतिपछिको पार्टी भूमिकाबारे छलफल हुने छ।

दराज नेपालले बाढी प्रभावित करिब ६०० परिवारका लागि करिब ४५ लाख रुपैयाँ बराबरका राहत सामग्री उपलब्ध गराउने र नेपाल सरकारसँग समन्वय गर्ने जनाएको छ। कम्पनीले तत्काल राहतपछि पुनर्निर्माण र पुनःस्थापनामा पनि सहयोग जारी राख्ने बताएको छ।

भोटेकोशी बाढीले रसुवागढी क्षेत्रका सडक र पुल ध्वस्त भएपछि केरुङमा अड्किएका ४०० भन्दा बढी कन्टेनरका सामान कोरला नाकाबाट नेपाल ल्याइने भएको छ। वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गरेर ढुवानी सुरु भइसकेको छ।

बाढी प्रभावित रसुवामा पानीजन्य रोगको जोखिम बढेपछि सरकारले २१ हजार डोज हैजाविरुद्धको खोप पठाएको छ। विश्व स्वास्थ्य संगठनको सहयोगमा नेपाली सेनाको हेलिकप्टरमार्फत खोप पुर्‍याइएको हो।

भोटेकोशी बाढीबाट क्षतिग्रस्त रसुवागढी, त्रिशूली 3A, त्रिशूली 3B, चिलिमेहाइड्रो र माथिल्लो त्रिशूली 1 का सुरुङहरूमा खोज तथा उद्धार कार्य जारी छ। माथिल्लो त्रिशूली 1 को सुरुङबाट एक चिनियाँ नागरिक जीवित उद्धार गरिएको र दुई शव फेला परेको छ।

रसुवास्थित चिलिमे जलविद्युत आयोजनाको सुरुङभित्र ६ जना सकुशल फसेको आशंकामा नेपाली सेना र भारतीय सेनाको संयुक्त टोलीले मलबा हटाउँदै उद्धार अभियान अघि बढाएको छ। सुरुङभित्र मान्छे रहेको सूचना आएपछि खोज तथा उद्धार तीव्र पारिएको हो।

थाइल्याण्डका राजा भजिरालङकरण र रानी सुथिदाले भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि ६.४४ टन राहत सामग्री पठाएका छन्। टेन्ट, स्लीपिङ ब्याग, सुरक्षा सामग्री र जेनेरेटरसहितको सहायता नेपाल आइपुग्ने क्रममा छ।

परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र दक्षिण कोरियाका विदेशमन्त्री चो ह्युनबीच काठमाडौँमा भेटेर भोटेकोशी बाढीपछि जारी खोज, उद्धार, राहत र पुनर्निर्माण सहयोगबारे छलफल भयो। कोरियाले विपद्पछिको पुनर्निर्माणमा सहयोग गर्ने र जलवायु परिवर्तनका असरबारे अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा संयुक्त आवाज उठाउने प्रतिबद्धता जनायो।

परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र दक्षिण कोरियाका विदेशमन्त्री चो ह्युनले काठमाडौँमा भेटेर भोटेकोशी बाढीपछि खोज, उद्धार, राहत र पुनर्निर्माण सहयोगबारे छलफल गरेका छन्। नेपाल–दक्षिण कोरिया दुवैले जलवायु परिवर्तन र विपद् व्यवस्थापनमा अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा संयुक्त आवाज उठाउने सहमति जनाएका छन्।

बाढी र पहिरोपछि बढेको हैजाको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै रसुवामा २१ हजार डोज खोप नेपाली सेनाको हेलिकप्टरमार्फत पुर्‍याइयो। प्रभावित क्षेत्रमा औषधि, रोग निगरानी, सुरक्षित खानेपानी र सरसफाइमा विशेष ध्यान दिने तयारी भयो।

भोटेकोशी नदीको आकस्मिक बाढीले रसुवा र नुवाकोटका १२ सञ्चालनमा रहेका र १५ निर्माणाधीन जलविद्युत् आयोजना क्षतिग्रस्त बनाएको छ, जसका कारण ४३१.१ मेगावाट उत्पादन रोकिएको छ। २२५ जना कर्मचारी र कामदार सम्पर्कविहीन भएका छन् र प्रसारण लाइन तथा सबस्टेसनमा पनि ठूलो क्षति पुगेको छ।

भोटेकोशी बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र गोरखाका ५५ खानेपानी आयोजनामा करिब ६४ करोड रुपैयाँ बराबरको क्षति पुर्‍याएको छ। विभागले वैकल्पिक स्रोत, पम्प, ट्याङ्कर र जेनेरेटर प्रयोग गरेर सेवा पुनःस्थापना सुरु गरेको छ।

भोटेकोशी बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र गोरखाका ५५ खानेपानी आयोजनामा क्षति पुर्‍याएको र करिब ६४ करोड रुपैयाँ बराबरको नोक्सानी अनुमान गरिएको छ। विभागले वैकल्पिक स्रोत, ट्याङ्कर, जेनेरेटर र पम्पमार्फत सेवा पुनः सञ्चालन गरिरहेको छ।

भोटेकोशी हिमबाढीमा हालसम्म १ हजार ३४४ शव बरामद भएको छ। भारत, चीन र दक्षिण कोरियासहित विभिन्न देशका उद्धार टोली पनि परिचालन गरिएको छ।

भोटेकोशी हिमबाढीबाट प्रभावित १५५ नेपाली चीनबाट तातोपानी नाका हुँदै स्वदेश फर्किएका छन् र थप १२७ जना फर्कने क्रममा छन्। हालसम्म १३ हजार ९८ जनाको उद्धार गरिएको र करिब ५ हजार व्यक्ति अझै बेपत्ता रहेको समाचार आएको छ।

भोटेकोशी बाढीपछि रसुवा र आसपासका क्षेत्रमा नेपाली सेनाले ३ हजार ५९६ जनाको उद्धार गरेको छ, जसमा ३३८ विदेशी नागरिक छन्। खोजीका क्रममा सुरुङ क्षेत्रबाट तीनवटा शव सङ्कलन गरिएको छ र त्रिशूली–३ ‘ए’, त्रिशूली–३ ‘बी’ लगायतका संरचनामा खोज तथा उद्धार जारी छ.

रसुवाको भोटेकोशी बाढीपछि नेपाली सेनाले त्रिशूली–३ ‘ए’, त्रिशूली–३ ‘बी’, चिलिमे, अपर त्रिशूली–१, रसुवागढी र लाङटाङ हाइड्रोका सुरुङमा खोज, पानी निकास र वैकल्पिक मार्ग खोल्ने काम तीव्र पारेको छ। त्रिशूली–३ ‘ए’ मा टनेल हेड भेटिएको र पछाडिबाट करिब १५ मिटर वैकल्पिक मार्ग खुलाइएको छ।

भोटेकोशी बाढीपहिरोपछि क्षतिग्रस्त सडक, राजमार्ग र पुलसम्म पुग्न ‘ट्र्याक’ खोल्ने काम सुरु भयो। बाढीले पासाङ ल्हामु राजमार्ग, पृथ्वी राजमार्ग, गल्छी–त्रिशूली–वेत्रावती–स्याफ्रुबेँसी सडकखण्ड र ४१ वटा पुलमा क्षति पुर्‍याएको छ।

भोटेकोशी हिमबाढीपछि अमेरिकाले दुई खेपमा मानवीय तथा विपद् प्रतिकार्य सहायता नेपाल पठाएको छ। राहत सामग्री, प्राथमिक उपचार किट, पानी फिल्टर, त्रिपाल, कम्बल र सोलार बत्ती काठमाडौं आइपुगेका छन्।

रसुवा बाढीको ११औँ दिन बेत्रावतीमा पुरिएकी चण्डिका श्रेष्ठ र त्रिशूली–१ सुरुङमा फसेका एक चिनियाँ नागरिकलाई जीवितै उद्धार गरिएको छ। यससँगै सुरुङ र पुरिएका क्षेत्रमा जारी खोज तथा उद्धार अभियानमा नयाँ सफलता आएको छ।

भोटेकोशी बाढीपछि माथिल्लो त्रिशूली ३ ए जलविद्युत् केन्द्रको सुरुङभित्र फसेका दुई जनालाई नेपाली सेनाको नेतृत्वमा रहेको संयुक्त सुरक्षा फौजले सकुशल उद्धार गरेको छ। सुरुङभित्रबाट आएको आवाजका आधारमा करिब ११ घण्टाको प्रयासपछि उद्धार सफल भएको हो।

चितवनमा पाँच दिनमा भोटेकोशी बाढीपछि पहिचान खुल्न नसकेका शवहरूको सनाखतका लागि ६८ जनाको डीएनए नमुना संकलन गरिएको छ। संकलित नमुना राष्ट्रिय विधि विज्ञान प्रयोगशालाको शाखा भैरहवामा पठाइँदै छ।

थाइल्याण्डका राजा महा वजिरालोङ्कोर्न र रानी सुथिदाले नेपालका बाढी तथा पहिरो प्रभावितका लागि टेन्ट, सुत्ने झोला, पीपीई र जेनेरेटरसहित करिब ६.४४ मेट्रिक टन राहत सामग्री उपलब्ध गराएका छन्। सामग्री विशेष उडानमार्फत काठमाडौं ल्याएर प्रभावित समुदायमा वितरण गर्ने तयारी छ।

रसुवाको बाढी–पहिरोमा बेपत्ता ९ दक्षिण कोरियाली नागरिकको खोजी र उद्धारबारे छलफल गर्न विदेशमन्त्री चो ह्युन काठमाडौं आइपुगेका छन्। उनले नेपाली सरकारसँग खोजी कार्य तीव्र पार्ने र सहयोग समन्वय गर्ने विषय उठाउने भएका छन्।

बङ्गलादेश सरकारले नेपाल सरकारको प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा १० लाख अमेरिकी डलर सहयोग गरेको छ। यो रकम बाढी र पहिरोपछि राहत, पुनःस्थापना र मानवीय प्रयासलाई समर्थन गर्न उपलब्ध गराइएको हो।

भोटेकोशी हिमबाढीपछि पृथ्वी राजमार्ग र रसुवागढी नाका अवरुद्ध हुँदा काठमाडौँ उपत्यकाको आपूर्ति शृंखला प्रभावित भएको थियो। सरकारले वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गरेर पेट्रोलियम पदार्थ र खाद्यान्न आपूर्ति सहज बनाइरहेको छ र तत्काल अभाव नहुने जनाएको छ।

चिलिमे जलविद्युत् आयोजनामा बाढी आएको १० दिनपछि पनि उद्धार उपकरण घटनास्थलसम्म पुर्‍याउन सकिएको छैन। सडक सञ्जाल विच्छेद, प्रतिकूल मौसम र भौगोलिक कठिनाइका कारण नेपाली सेना र भारतीय सेनाले सुरुङभित्र म्यानुअल रूपमा भग्नावशेष हटाइरहेका छन्।

रसुवा र नुवाकोटका क्षतिग्रस्त क्षेत्रमा सेना र अन्तर्राष्ट्रिय टोलीले हवाई उद्धार, राहत वितरण र सुरुङ उद्धार अभियान जारी राखेका छन्। प्रतिकूल मौसम र विकट भूगोलका बीच करिब २० हेलिकोप्टर परिचालन गरिएको छ।

भोटेकोशी र त्रिशूलीको बाढीले पुरेका सुरुङ र भग्नावशेषबाट चार जनालाई जीवित उद्धार गरिएको छ। बेत्रावतीमा ११ दिनदेखि फसेकी चण्डिका श्रेष्ठ र माथिल्लो त्रिशूली-१ आयोजनाका एक चिनियाँ प्राविधिकसहितको उद्धारले खोज तथा राहत अभियानमा सफलता देखिएको छ।

नेपाल सरकारले बाढीप्रभावित रसुवा, नुवाकोट र धादिङलाई १६ करोड रुपैयाँ नगद राहत उपलब्ध गराएको छ। सो समयसम्म ९६ जनाको शव सनाखत भइसकेको, ५ हजारभन्दा बढी व्यक्ति सम्पर्कविहीन रहेको र १३ हजार ९८ जनाको उद्धार गरिएको बताइएको छ।

बाढीले प्रभावित माथिल्लो त्रिशूली–१ जलविद्युत् आयोजनाको अडिट–४ टनेलबाट एक चिनियाँ नागरिकलाई ११ दिनपछि सकुशल उद्धार गरिएको छ। नेपाली सेना र दक्षिण कोरियाको डिजास्टर विज्ञ टोलीले संयुक्त रूपमा उद्धार गरी उपचार र स्वास्थ्य परीक्षणका लागि नुवाकोटको त्रिशूलीतर्फ लगिएको हो।

बाढीमा हराइरहेका व्यक्तिको पहिचानका लागि नुवाकोटको विदुरमा डीएनए नमूना सङ्कलन केन्द्र सञ्चालनमा ल्याइएको छ। यसले पीडित परिवारलाई काठमाडौं जानुपर्ने बाध्यता हटाएर शव पहिचान प्रक्रिया तीव्र बनाउने अपेक्षा छ।

रसुवाको भोटेकोशी बाढी प्रभावित क्षेत्रमा एनसेलले भ्वाइस, डेटा र एसएमएस सेवा थप सात दिन निःशुल्क दिने निर्णय गर्‍यो। बाढीले अवरुद्ध २७ टावरमध्ये ९२ प्रतिशत पुनः सञ्चालनमा आएका थिए र कम्पनीले राहत कोषमा १ करोड रुपैयाँ सहयोग गरेको थियो।

भोटेकोशी बाढीमा कम्तीमा १,३४४ जनाको मृत्यु भएको र ४,८९८ जना अझै बेपत्ता रहेको नेपाल प्रहरीले जनाएको छ। ८,६३१ घाइतेको उद्धार भएको छ र पहिचानका लागि डीएनए नमुना संकलन भइरहेको छ।

देशभरका संस्था, विद्यालय, व्यवसाय र स्थानीय तहले भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप राहत कोषमा नगद र स्रोतसाधन उपलब्ध गराएका छन्। बाँकेमा २,४३७,२७४ रुपैयाँ, बागलुङमा १,१११,१११ रुपैयाँ र बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानबाट ३,७०२,००० रुपैयाँ संकलन भएको छ।

संयुक्त राष्ट्रसंघले भोटेकोशी र त्रिशूली नदीको बाढी–पहिरोबाट प्रभावित ८४ हजारभन्दा बढी नागरिकका लागि ४ करोड ९६ लाख अमेरिकी डलर सहयोग गर्ने जनाएको छ। यो सहयोग हिउँदअघि लागू हुने चार महिने मानवीय योजनाअन्तर्गत आश्रय, खानेपानी, स्वास्थ्य, नगद र सौर्य उपकरणमा केन्द्रित हुनेछ।

धादिङको गल्छी गाउँपालिका–६ मा त्रिशूली नदीको बाढीले खानेपानी प्रणाली तहसनहस पारेपछि करिब ४० घर क्षति भएका छन् र १५–१६ घर पूर्ण रूपमा बगाइएका छन्। स्थानीय तहलाई पानी, टेन्ट र पुनर्स्थापनाको तत्काल आवश्यकता परेको छ।

त्रिशूली–३ ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङभित्र फसेका मेकानिकल फोरम्यान सञ्जय साहलाई नेपाली सेनाको नेतृत्वमा संयुक्त टोलीले जीवितै उद्धार गर्‍यो। उनलाई छाउनीस्थित वीरेन्द्र सैनिक अस्पताल लगिएको छ र अन्य फसेकाहरूको खोजी जारी छ।

भोटेकोशी बाढी र पहिरोले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवनमा ७,५७० निजी आवास पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त बनाएको छ र ५३ सरकारी संरचनामा पनि गम्भीर क्षति पुगेको छ। करिब ३,९१६ विस्थापित अहिले अस्थायी सेल्टरमा बसिरहेका छन् र सरकारले ट्रान्जिसनल सेल्टर तथा स्थायी बस्ती निर्माणको योजना अघि सारेको छ।

भोटेकोसी बाढीपछि राहत सामग्री नपुग्दा रसुवाका प्रभावित क्षेत्रका स्थानीय जनप्रतिनिधि र पीडितहरू समस्यामा परेका छन्, र राहत नुवाकोटको विदुरमा थुपारिएको आरोप लागेको छ। संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच समन्वय अभाव तथा सडक अवरोधका कारण टिमुरे, स्याफ्रुबेंसी र थुमनसम्म वितरण ढिलो भएको बताइएको छ।

सरकारले भोटेकोशी बेसिनको बाढीबाट क्षतिग्रस्त उद्योग, व्यवसाय र वाणिज्य प्रतिष्ठानका लागि पहिलो चरणको राहत प्याकेज स्वीकृत गरेको छ। प्याकेजमा आयात कर छुट, कर दाखिला म्याद थप, ऋण पुनर्संरचना र सस्तो कर्जाका उपाय छन्।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले भोटेकोशी बाढीबाट करिब रु ३ खर्ब ८७ अर्ब ५४ करोडको प्रारम्भिक क्षति भएको अनुमान सार्वजनिक गरेको छ। चार महिनाको प्रारम्भिक पुनःस्थापनाका लागि थप रु ७ अर्ब ९५ करोड आवश्यक पर्ने भनिएको छ।

सरकारले भोटेकोशी बाढीका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने विकल्पमाथि काम थालेको छ र पुनर्निर्माण, अस्थायी आश्रय तथा दीर्घकालीन पुनःस्थापनाका लागि गुरुयोजना बनाउँदैछ। प्रारम्भिक विवरणअनुसार १५ बस्ती, ८,३१७ घर र १५ स्थानीय तहमा करिब १६ लाख मानिस प्रभावित भएका छन्।

नेपाल प्रहरीले भोटेकोशी बाढीमा ज्यान गुमाएका प्रहरी कर्मचारीका परिवारलाई प्रतिपरिवार १० लाख रुपैयाँ राहत दिने निर्णय गर्‍यो। यससँगै विशेष सापटी ऋण मिनाहा, एक जनालाई सीपमूलक तालिम र रोजगारी पहल, र सन्ततिलाई प्रहरी विद्यालयमा शुल्क मिनाहाको व्यवस्था पनि गरिनेछ।

रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीपछि चीनको तिब्बतमा फसेका ११४ नेपालीलाई चीन सरकारले उद्धार गरी तातोपानी नाकाबाट नेपाल ल्याएको छ। उद्धार गरिएकामध्ये एक नाबालकसमेत थियो।

युरोपेली संघले नेपालका बाढी प्रभावित समुदायका लागि थप ८९ मिलियन रुपैयाँ मानवीय सहायता दिने घोषणा गरेको छ, जससँगै कुल आपत्कालीन सहयोग ४४५ मिलियन रुपैयाँभन्दा बढी पुगेको छ। यो सहयोग नेपाल रेडक्रस र IFRC मार्फत बागमती प्रदेशमा आश्रय, नगद सहायता, पानी, सरसफाइ र स्वास्थ्य सेवामा खर्च हुनेछ।

भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित त्रिशूली ३ ए जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङ मुख खोल्न नेपाली सेनाको नेतृत्वमा चिनियाँ टोलीसहित ९३ जनाको प्राविधिक टोली खटिएको छ। सुरुङ मुखमा ४० मिटर लामो र २० मिटर अग्लो भत्केका संरचना तथा ठूला ढुङ्गा भेटिएका छन्।

सरकारले भोटेकोशी बाढीका पीडितको सम्झनामा सेप्टेम्बर ७ लाई राष्ट्रिय शोक दिवस घोषणा गरेको छ र देशभर तथा विदेशस्थित नियोगहरूमा झन्डा आधा झुकाइनेछ। मन्त्रिपरिषद्ले उद्धार र राहतका लागि ५० लाख अमेरिकी डलरको एडीबी अनुदान, सुरक्षाकर्मी तथा कर्मचारीका परिवारका लागि क्षतिपूर्ति, र व्यवसाय पुनःस्थापना उपाय पनि स्वीकृत गरेको छ।

परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले भोटेकोशी बाढीको क्षति, उद्धार र राहत प्रयास तथा विदेशी नागरिकको अवस्थाबारे नेपालस्थित कूटनीतिक नियोग र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाका प्रतिनिधिहरूलाई ब्रिफिङ गरे। उनले पुनर्निर्माणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग आवश्यक पर्ने बताएका छन्।

भोटेकोशी बाढीले चिलिमे र त्रिशूलीसहित ११ जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुर्‍याएको र ६६९ मेगावाट क्षमतामा असर परेको छ। यसले बंगलादेश र भारततर्फको विद्युत् निर्यात प्रभावित भएको छ, र प्राधिकरणले वैकल्पिक आयोजनाबाट आपूर्ति गर्ने तयारी थालेको छ।

भोटेकोशी र त्रिशूली बाढीपछि उद्धार, राहत र पुनःस्थापनाका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोष र प्रधानमन्त्री राहत कोषमा करिब ८ अर्ब रुपैयाँ जम्मा भएको छ। प्रभावित १५ स्थानीय तहमा ६ करोड ७५ लाख रुपैयाँ पठाइसकिएको पनि जनाइएको छ।

भोटेकोशी नदीको बाढीपछि प्रहरीले १,२०० भन्दा बढी शव फेला परिसकेको र ४,२१६ जना अझै सम्पर्कविहीन रहेको जनाएको छ। करिब १२ हजार जनाको उद्धार गरिएको छ, जसले विपद्को मानवीय क्षतिको ठूलो परिमाण देखाउँछ।

सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीबाट प्रभावित परिवारहरूको राहत र पुनःस्थापनाका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा ६० लाख रुपैयाँ सहयोग गर्‍यो। कम्पनीले मृतकप्रति समवेदना र घाइतेको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गरेको थियो।

नेकपा कर्णाली प्रदेश संसदीय दलले रसुवा बाढी प्रभावितका लागि ३ लाख ३१ हजार रुपैयाँ सहयोग गर्ने निर्णय गरेको छ। यो रकम बाढी पीडित सहयोगार्थ राहत कोषमा जम्मा गरिनेछ।

रसुवाको भोटेकोशी बाढीले नुवाकोट, धादिङसहितका जिल्लामा हजारौं गाईभैँसी, बाख्रा, कुखुरा र बङ्गुर मारेको छ। मृत पशुचौपायाको सुरक्षित व्यवस्थापन र रोग नियन्त्रणका लागि प्राविधिक टोली परिचालन गरिएको छ।

जय नेपाल पार्टीले भोटेकोशी र त्रिशूली नदी तटीय क्षेत्रमा आएको बाढीबाट प्रभावितको राहत तथा उद्धारका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा ६ लाख ५१ हजार ६ सय ७६ रुपैयाँ जम्मा गरेको छ। राष्ट्रिय एकता मञ्च पनि पार्टीमा समायोजन भएको उल्लेख छ।

रसुवाको उत्तरगया गाउँपालिकामा भोटेकोशी बाढीपछि ४२६ जनाभन्दा बढी स्थानीय बासिन्दा बेपत्ता भएको विवरण आएको छ। प्रशासनिक भवन, तीन विद्यालय, स्वास्थ्य चौकी र अन्य सेवा संरचना बग्दा उद्धार र राहत कार्य थप कठिन बनेको छ।

भोटेकोशी बाढी प्रभावित समुदायका लागि अमेरिकाको मानवीय संस्था सामरिटन्स पर्सबाट ४० टनभन्दा बढी आपत्कालीन राहत सामग्री काठमाडौं आइपुगेको छ। पानी फिल्टर, त्रिपाल, कम्बल, सरसफाइ किट र सौर्य बत्ती २,६०० परिवारलाई वितरण गरिनेछ।

धादिङको त्रिशूली तटीय क्षेत्रमा बाढीपछि ५९ अवशेष फेला परेको, १४७ जना सम्पर्कविहीन रहेको र ५२९ घरधुरी प्रभावित भएको विवरण आएको छ। ७ पक्की पुल, १६ झोलुङ्गे पुल र पृथ्वी राजमार्गका केही खण्डमा पनि क्षति पुगेको छ।

भोटेकोशी बाढीले रसुवा र नुवाकोटमा ठूलो जनधनको क्षति पुर्‍याएको र सयौँको मृत्यु तथा सयौँको बेपत्ता भएको विवरण आएको छ। नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीले हजारौँ सुरक्षाकर्मी परिचालन गरेर बालबालिका, वृद्धवृद्धा, गर्भवती र बिरामीको उद्धार तीव्र पारेका छन्।

सरकारले भोटेकोशी बाढीपछि खोज, उद्धार र राहतको चरणबाट पुनःस्थापनातर्फ अघि बढिरहेको जनाएको छ। प्रभावित क्षेत्रमा १ अर्ब रुपैयाँ निकासा, सडक–पुल मर्मत र स्वास्थ्य निगरानी बढाइएको छ।

भोटेकोशी बाढीले विभिन्न जिल्लामा ७ हजार ५ सय ७० निजी आवासमा क्षति पुर्‍याएको छ र प्रारम्भिक नोक्सानी करिब साढे १६ अर्ब रुपैयाँ अनुमान गरिएको छ। नुवाकोट, रसुवा र धादिङमा सबैभन्दा बढी क्षति भएको छ, र ३ हजार ४ सय ५० विस्थापितलाई तीन हप्ताभित्र अस्थायी आवासमा सार्ने तयारी छ।

भोटेकोशी बाढीले नुवाकोट, रसुवा, धादिङ र गोरखामा खानेपानी तथा सरसफाइ संरचनामा करिब ९३ करोड रुपैयाँको क्षति पुर्‍याएको छ। पुनर्निर्माणमा करिब डेढ वर्ष लाग्ने अनुमान गरिएको छ।

परराष्ट्र मन्त्रालयले रसुवा बाढीका कारण जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङमा फसेकाहरूको उद्धारमा प्रगति नभएको जनाएको छ। भारतका २४ सदस्यीय दुई टोली र चीनको ९ सदस्यीय सुरुङ उद्धार टोली नेपाली टोलीसँगै काम गरिरहेका छन्।

विश्व स्वास्थ्य संगठनले बाढी प्रभावित समुदायका लागि करिब २ करोड २८ लाख रुपैयाँ बराबरको आपत्कालीन स्वास्थ्य सामग्री नेपाललाई दिएको छ। यसले करिब १० हजार मानिसलाई तीन महिनासम्म स्वास्थ्य सेवा दिन सक्ने बताइएको छ।

भोटेकोशी बाढीले त्रिशूली नदी र आसपासका ३५ वटा पुल क्षतिग्रस्त बनाएको र धादिङ, नुवाकोट तथा रसुवाको सडक सञ्जाल अवरुद्ध भएको छ। सरकारले तत्काल राजमार्ग खुलाउन बेलिब्रिज जडान गर्ने र लामो स्पानका पुलका लागि चीन, भारत तथा दातृ निकायसँग सहयोग माग्ने तयारी गरेको छ।

रसुवाको भोटेकोशी बाढीपछि धेरै जना अझै बेपत्ता रहेको र परिवारहरूले ६ दिनसम्म पनि आफन्तको अवस्था नखुलेको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। अजय सिंह र सन्तोष चौधरीसहितका बेपत्ताको खोजी जारी छ।

नेपाल सरकारले भोटेकोशी बेसिनको बाढीलाई चरम जलवायुजन्य विपद् भन्दै अन्तर्राष्ट्रिय हानी-नोक्शानी कोषसँग तत्काल वित्तीय सहायता मागेको छ। अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्ले र वन तथा वातावरणमन्त्री गीता चौधरीले संयुक्त पत्र पठाएर प्रत्यक्ष सहयोगका लागि आग्रह गरेका हुन्।

नेपाल सरकारले भोटेकोशी बेसिनको बाढीलाई चरम जलवायुजन्य विपद् भन्दै अन्तर्राष्ट्रिय हानी-नोक्शानी कोषसँग तत्काल वित्तीय सहायता मागेको छ। अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्ले र वन तथा वातावरणमन्त्री गीता चौधरीले संयुक्त पत्र पठाएर प्रत्यक्ष सहयोगका लागि आग्रह गरेका हुन्।

भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित रसुवाको स्याफ्रुवेंशीबाट दुई महिनाको बच्चासहित एक परिवारलाई उद्धार गरी धुन्चे हुँदै काठमाडौं लगियो। उद्धार तथा राहतमा नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र भारत, चीन तथा दक्षिण कोरियाको विशेष टोली खटिएको थियो।

बाढीमा ज्यान गुमाएका पीडितहरूको शव पहिचानका लागि भारतबाट १९ सदस्यीय डीएनए विज्ञ टोली काठमाडौं पुगेको छ। टोलीले नेपाल प्रहरी र त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पतालसँग मिलेर जैविक नमुना सङ्कलन र विश्लेषण सुरु गरेको छ।

रसुवामा बाढीपछिको खोज तथा उद्धार कार्यमा सघाउन दक्षिण कोरियाले ४४ सदस्यीय आपत्कालीन राहत टोली नेपाल पठाउने भयो। टोलीले करिब १० दिनसम्म उद्धार र सहायताको काम गर्नेछ।

सरकारले भोटेकोशी बाढीपछि फेला परेका पहिचान नखुलेका शवहरू डीएनए नमुना सुरक्षित राखेर अस्थायी रूपमा गाड्न थालेको छ। चितवनमा ९६ शव गाडिएको र कास्कीमा १०२ शव पठाइएको छ, साथै शव व्यवस्थापन निर्देशिका संशोधन गरिएको छ।

सरकारले भोटेकोशी बाढीपछि फेला परेका पहिचान नखुलेका शवहरू डीएनए नमुना सुरक्षित राखेर अस्थायी रूपमा गाड्न थालेको छ। चितवनमा ९६ शव गाडिएको र कास्कीमा १०२ शव पठाइएको छ, साथै शव व्यवस्थापन निर्देशिका संशोधन गरिएको छ।

कतारले नेपाल सरकारलाई बाढी प्रभावित करिब ५२ हजार जनालाई लक्षित गरेर आपत्कालीन मानवीय सहायता हस्तान्तरण गरेको छ। पानी तान्ने र निष्कासन गर्ने उपकरण, बत्ती, खाद्यान्न र त्रिपाल सामग्री पठाइएको हो।

भोटेकोसी बाढीबाट भएको क्षति, बेपत्ताको खोजी, उद्धार, राहत र पुनःस्थापनाबारे छलफल गर्न सर्वदलीय बैठक बस्ने तय भयो। विपद्पछिको पुनर्निर्माण र जलवायु अनुकूलनका लागि उच्चस्तरीय सर्वदलीय संयन्त्र गठन गर्ने सहमति पनि भयो।

चीनले बाढी र पहिरोको जोखिम बढेको भन्दै नेपालसँगको प्रमुख व्यापारिक नाका तातोपानी अनिश्चितकालका लागि बन्द गरेको छ। रसुवागढी क्षेत्र ध्वस्त भएपछि वैकल्पिक व्यापारिक मार्गको दबाब बढेको छ।

भोटेकोशी बाढीपछि ३,९०० भन्दा बढी व्यक्ति अझै सम्पर्कविहीन रहेको र ९३९ शव फेला परेको अपडेट आएको छ। सुरक्षाकर्मी र विशेषज्ञ टोलीले सुरुङ र प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार तीव्र पारेका छन्।

भोटेकोशी विपद्मा मृतकको संख्या ९०३ पुगेको छ र करिब ४,२०० जना अझै सम्पर्कविहीन छन्, जबकि १० हजारभन्दा बढीको उद्धार भइसकेको छ। भारत, चीन, सिङ्गापुर, अष्ट्रेलिया र अन्य देशहरूले सुरुङ उद्धार, फरेन्सिक पहिचान, ड्रोन, सामग्री र प्राविधिक सहयोग थपेका छन्।

बाढीपछि रसुवा, नुवाकोटसहित प्रभावित क्षेत्रमा झाडापखाला, हैजा र डेंगुजस्ता रोगको जोखिम उच्च भएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ। मन्त्रालयले शुद्ध पानी पिउन, सरसफाइ बढाउन र निगरानी तथा उपचार सेवा तीव्र बनाइएको बताएको छ।

नेपाल औषधि आयातकर्ता सङ्घले भोटेकोशी र रसुवा क्षेत्रका बाढी प्रभावितका उपचारका लागि ३ करोड रुपैयाँभन्दा बढी मूल्यका औषधि तथा स्वास्थ्य सामग्री स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयलाई हस्तान्तरण गरेको छ। कोलेरा, टिटानस र एन्टीरेबिज भ्याक्सिनसहितका सामग्री प्रभावित क्षेत्र र स्वास्थ्य संस्थामा वितरण गरिनेछ।

भोटेकोशी–ल्हेन्दे बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र तनहुँका १५ स्थानीय तहमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको र १२ जलविद्युत् आयोजनामा असर गर्दा ४३१.१ मेगावाट उत्पादन बन्द भएको विवरण आएको छ। यससँगै मृतक ९०३, बेपत्ता ४,६०८ र उद्धार १०,४५१ पुगेको अपडेट पनि आएको छ।

नेकपा एमालेले रसुवाका बाढी, पहिरो र डुबान पीडितका लागि १ करोड २० लाख रुपैयाँ सहयोग गर्ने घोषणा गरेको छ। अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले सरकारी कोषमा ढिलाइ हुने भन्दै छिटो राहत पुर्‍याउनुपर्ने बताए।

रसुवाको भोटेकोशी बाढीपछि नुवाकोटको माथिल्लो त्रिशूली थ्री बी सुरुङमा नेपाली सेनाले खोज तथा उद्धार कार्य तीव्र पारेको छ। चिनियाँ उद्धार टोलीले त्रिशूली र आसपासका जलविद्युत् आयोजनामा रेकी गरी नेपाली सेनासँग समन्वय गरेको छ।

कतार सरकारले भोटेकोशी बाढीपीडित नेपाललाई अत्यावश्यक राहत सामग्री उपलब्ध गराउने भएको छ। राहत बोकेको कतारी जहाज सोमबार त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गरी औपचारिक रूपमा हस्तान्तरण गरिनेछ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र तनहुँका बाढी प्रभावित क्षेत्रमा आवतजावतका लागि वैकल्पिक सडक मार्ग प्रयोग गर्न अनुरोध गरेको छ। अत्यावश्यक खोज, उद्धार र राहत ढुवानीबाहेक हेलिकोप्टर प्रयोग नगर्न पनि आग्रह गरिएको छ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र तनहुँका बाढी प्रभावित क्षेत्रमा आवतजावतका लागि वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गर्न आग्रह गरेको छ। प्राधिकरणले अत्यावश्यक खोज, उद्धार र राहत सामग्री ढुवानीका लागि मात्र हेलिकोप्टर प्रयोग गर्न पनि अनुरोध गरेको छ।

भोटेकोशी नदीको आकस्मिक बाढीले केही मिनेटमै रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र गोरखाका तटीय क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको र स्वचालित जलमापन केन्द्र तथा सेन्सरहरू बगाएकाले समयमै पूर्वसूचना दिन कठिन भएको बताइएको छ। समयमै सूचना पुगेको भए थप ज्यान जोगिन सक्ने निष्कर्ष पनि सार्वजनिक गरिएको छ।

अगस्ट २६ को बाढीले भोटेकोशी र त्रिशूली नदी沿का ११ जलविद्युत् आयोजना क्षतिग्रस्त भएको र उद्धार जारी रहेको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले जनाएको छ। प्राधिकरणका अनुसार २७९ जनाको उद्धार भइसकेको छ, जबकि धेरै कामदार अझै टनेल वा सम्पर्कबाहिर छन्।

नेपाल पर्यटन बोर्डले भोटेकोशी बाढीपछि हराएका र उद्धार गरिएका पर्यटकबारे जानकारी अद्यावधिक गर्न सूचना डेस्क स्थापना गर्ने भएको छ। यसले पर्यटक प्रहरी, पर्यटन निकाय र पर्यटन विभागबीच समन्वय बढाउनेछ।

रसुवाको भोटेकोशी बाढीपछि ११ जलविद्युत् आयोजना प्रभावित हुँदा सुरुङभित्र फसेकाहरूको उद्धारका लागि नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र विदेशी विशेषज्ञ टोली परिचालन गरिएको छ। प्राधिकरणका अनुसार दिउँसोसम्म २७९ जनाको हेलिकप्टरमार्फत उद्धार गरिएको थियो।

चीन सरकारले नेपालका बाढीपीडितका लागि २० लाख अमेरिकी डलर आपत्कालीन राहत उपलब्ध गराएको छ, र चिनियाँ रेडक्रस सोसाइटीले थप २ लाख अमेरिकी डलर सहयोग गरेको छ। यो घटनामा प्राप्त विदेशी सहायतामध्ये ठूलो एक थियो।

चीनले रसुवा बाढीको क्षतिप्रति दुःख व्यक्त गर्दै २० लाख अमेरिकी डलर र थप सहायता सामग्री नेपाललाई हस्तान्तरण गरेको छ। उद्धार, राहत र फसेका नेपालीहरूको फिर्तीमा निरन्तर सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता पनि जनाएको छ।

माथिल्लो त्रिशूली–३ए जलविद्युत् आयोजनाको टनेलभित्र फसेकाहरूलाई निकाल्न रातभर उत्खनन गर्ने र आवश्यक परे बिहान नियन्त्रित विस्फोट गर्ने तयारी गरिएको छ। भेन्टिलेसनबाट अक्सिजन पुर्‍याउने र साँघुरो मार्ग बनाएर भित्रको अवस्था जाँच्ने प्रयास पनि भइरहेको छ।

उपर त्रिशूली–३ए जलविद्युत् आयोजनाको टनेल मुख बाढीले पुरिएपछि करिब ४० मिटर माथि र ८ मिटर तलतिर रहेको अवस्थामा फेला परेको छ। नेपाली सेना, नेपाल विद्युत् प्राधिकरण र भारत–चीनका प्राविधिक टोलीले ड्रिलिङ र एक्स्काभेटर प्रयोग गरी फसेकाहरूसम्म पुग्ने काम तीव्र पारेका छन्।

नेपाल इन्भेष्टमेण्ट मेगा बैंकले बाढी प्रभावितको राहत र पुनःस्थापनाका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा ४ करोड १ लाख रुपैयाँ जम्मा गरेको छ। यो भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि आएको पछिल्लो निजी क्षेत्रीय सहयोग हो।

भोटेकोशी बाढीका कारण चीनको केरुङमा रोकिएका करिब १,००० नेपालीलाई वैकल्पिक मार्ग हुँदै नेपाल ल्याइने भएको छ। तातोपानी र कोरला नाका सञ्चालनका लागि चीनसँग अनुरोध गरिएको छ र फसेकाहरूको उद्धारमा विदेशी विशेषज्ञको सहयोग पनि लिइएको छ।

भोटेकोशी बाढीका कारण चीनको केरुङमा करिब १ हजार नेपाली रोकिएको र उनीहरूलाई वैकल्पिक मार्गबाट नेपाल फर्काइने परराष्ट्रमन्त्रीले बताएका छन्। तातोपानी र कोरला नाका सञ्चालनका लागि चीनसँग अनुरोध गरिएको छ।

नेपाली कांग्रेस सभापति गगन थापा भोलि बाढी र पहिरोबाट अति प्रभावित क्षेत्रमा पुगेर स्थलगत अवस्था बुझ्ने र थप राहत तथा उद्धारका लागि पहल गर्ने भएका छन्। उनले राहत प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमार्फत एकद्वार प्रणालीबाट वितरण गर्नुपर्ने बताएका छन्।

भारतले बाढी र पहिरोबाट प्रभावित नेपालका लागि सुरुङ प्राविधिक दस्ता, डीएनए विशेषज्ञ टोली र उपकरण पठाएको छ। २३० फिट लामो मोडुलर स्टिल ब्रिज र बेली ब्रिजका उपकरण पनि नेपाल आइपुगेका छन्।

भोटेकोशी बाढीप्रभावित रसुवा, नुवाकोट र धादिङ आसपास आज दिउँसो मध्यमदेखि भारी वर्षा हुनसक्ने भन्दै उद्धार कार्यमा चुनौती आउने चेतावनी दिइयो। विभागले भोटेकोशी र त्रिशूली नदी क्षेत्रमा बाढीको जोखिम कायमै रहेको र थप सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।

नेपाली सेनाले रसुवामा बाढीबाट प्रभावित २,६९७ जनालाई उद्धार गरेको छ, जसमा २१६ विदेशी नागरिक छन्। भारी वर्षाले त्रिशूली जलविद्युत् परियोजनाको ३ए सुरुङमा खोजी अस्थायी रूपमा रोकिएको छ।

भोटेकोशी बाढीपछि सरकारले पुनर्निर्माण र पुनःस्थापनाका लागि प्रारम्भिक ४ अर्बदेखि ५ अर्ब अमेरिकी डलर आवश्यक पर्न सक्ने अनुमानसहित क्षति मूल्यांकन सुरु गरेको छ। राष्ट्रिय योजना आयोगले करिब दुई महिनामा विस्तृत post-disaster needs assessment गर्ने तयारी गरेको छ।

भारत, चीन र दक्षिण कोरियाका टोलीहरू त्रिशूली बेसिनका बाढीप्रभावित क्षेत्रमा पुगेर सुरुङ उद्धार र खोजी कार्यमा खटिएका छन्। नेपालले शव व्यवस्थापन, फरेन्सिक काम र आपत्कालीन रसदका लागि पनि विदेशी सहयोग क्रमशः स्वीकार गरिरहेको छ।

भोटेकोशी बाढीपछि रसुवामा १६ देशका २६१ पर्यटक उद्धार गरिएको छ र ३२० जना अझै सम्पर्कविहीन छन्। खोज तथा उद्धार र समन्वय प्रयास तीव्र पारिएको छ।

चीनका विदेशमन्त्री वाङ यीले नेपाललाई भोटेकोशी–त्रिशूली बाढीपछिको आपत्कालीन सहायता प्याकेज प्रस्ताव गरेका छन्। प्रस्तावमा नगद र मानवीय सहायता समावेश छ।

रसुवा र अन्य प्रभावित क्षेत्रमा बाढीका कारण ६६९ शव फेला परेको र करिब २ हजार मानिस बेपत्ता रहेको उद्धारकर्ताहरूले बताएका छन्। एक ६ वर्षीया बालिका भग्नावशेषमुनि जीवितै भेटिएकी छन्, तर दुर्गम भूभाग, उपकरण अभाव र अवरुद्ध सडकले खोजी कठिन बनाएको छ।

भोटेकोशी नदीको बाढीपछि रसुवा र नुवाकोटका नौ जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत ५३७ जना अझै सम्पर्कविहीन छन्, जबकि ३६१ जनाको उद्धार भइसकेको छ। माथिल्लो त्रिशूली–१ को सुरुङभित्र ३०० जना श्रमिक तथा कर्मचारी फसेको बताइएको छ।

नेपाल र चीनबीच भोटेकोशी बाढीबारे टेलिफोन वार्ता भएको र उद्धार, राहत तथा वास्तविक समयको जलविज्ञान तथ्यांक आदानप्रदान बढाउने सहमति भएको छ। दुवै पक्षले सीमा क्षेत्रमा भएको मानवीय क्षति र विनाशप्रति दुःख व्यक्त गरेका छन्।

रसुवाको भोटेकोशी बाढीका कारण त्रिशूली–३ जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङमा फसेका २०८ जनाको उद्धार गरिएको छ, जसमा ३८ चिनियाँ र ५ भारतीयसहित ४३ विदेशी नागरिक छन्। नेपाली सेनाले रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा करिब सात हजारभन्दा बढी फौज परिचालन गरेर घाइते खोजी, आपत्कालीन उपचार र शव व्यवस्थापन पनि गरिरहेको छ.

नेपालले भोटेकोशी बाढीपछि भारत र चीनसँग विशेषीकृत उद्धार सहयोग मागेको छ, जबकि करिब २ हजार ४०० जना अझै सम्पर्कविहीन छन् र ६२६ शव फेला परिसकेको छ। ४ हजार ४५० भन्दा बढी मानिस उद्धार भइसकेका छन्।

परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले भोटेकोशी बाढीपछि उद्धार, राहत र खोज कार्यमा राज्य संयन्त्र परिचालन भएको भन्दै अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग र समन्वयका लागि अपिल गरेका छन्। उनले हिमालयन पारिस्थितिक प्रणाली संरक्षण र जलवायु जोखिमबारे विश्व समुदायको ध्यानाकर्षण गराए।

नेपाल निर्माण व्यवसायी महासङ्घले भोटेकोशी र त्रिशूली नदीको बाढीबाट प्रभावितको उद्धार र राहतका लागि सदस्यहरूसँग मिनी ट्रक र पिकअपजस्ता सवारी साधन उपलब्ध गराउन अपिल गरेको छ। महासङ्घले प्रभावित जिल्लामा राहत सामग्री पुर्‍याउन र पीडितलाई सुरक्षित स्थानमा लैजान तत्काल यातायात सहयोग आवश्यक रहेको जनाएको छ.

रसुवाको भोटेकोशी बाढीमा मृत्यु हुनेको संख्या ६२६ पुगेको र २ हजार ४२६ जना अझै सम्पर्कविहीन रहेको खबर आयो। शवगृहको क्षमता नपुग्दा शवको पहिचान र व्यवस्थापनमा समस्या भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

भोटेकोशी बाढीपछि त्रिशूली करिडोरका जलविद्युत् टनेल र भूमिगत पावरहाउसमा सयौं कामदार फसेको आशंका गरिएको छ। आईपीपीएएनले ११ आयोजनासँग जोडिएका ९३४ जना अझै सम्पर्कविहीन रहेको र ऊर्जा मन्त्रालयले १०० भन्दा बढी टनेलभित्रै हुन सक्ने बताएको छ।

संयुक्त अरब इमिरेट्सले नेपालका बाढी र पहिरो पीडितका लागि १० मिलियन अमेरिकी डलरको आपतकालीन मानवीय सहायता घोषणा गरेको छ। यो सहायता स्थानीय र अन्तर्राष्ट्रिय निकायसँग समन्वय गरेर उद्धार र राहतमा प्रयोग हुने बताइएको छ।

सरकारले खोज तथा उद्धारमा विदेशी सहयोग नलिने अडानबाट पछि हटेपछि भारतको ११ सदस्यीय उद्धार टोली काठमाडौँ प्रस्थान गरेको छ। भारतसहित चीन, अमेरिका, बेलायत, जापान, दक्षिण कोरिया, श्रीलंका र बंगलादेशले पनि टोली पठाउने प्रस्ताव गरेका छन्।

वैज्ञानिकहरूले रसुवा बाढी सम्भवतः हिमनदी र चट्टान धस्सिएर ल्हेन्दे खोला थुन्नु र पछि फुट्नुबाट सुरु भएको निष्कर्ष निकालेका छन्। उनीहरूले जलवायु परिवर्तनले जोखिम बढाएको हुन सक्ने बताए पनि यस घटनासँग प्रत्यक्ष कारण सम्बन्ध अझै पुष्टि भएको छैन।

सरकारले भोटेकोशी बाढीपछि सुरुङ उद्धार, डीएनए परीक्षण र फरेन्सिक कामका लागि सीमित विदेशी सहायता स्वीकार गर्ने निर्णय उल्ट्याएको छ। भारत, चीन, अष्ट्रेलिया र दक्षिण कोरियालाई विशेषज्ञ टोली पठाउन अनुमति दिइएको छ।

भोटेकोशी नदीको बाढीका कारण रसुवा र नुवाकोटका ११ जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत ९३४ जना सम्पर्कविहीन भएका छन्। सडक सञ्जाल अवरुद्ध हुँदा उद्धार कठिन बनेको छ, र माथिल्लो त्रिशूली–१ का २५४ जनामात्रै उद्धार गरिएको छ।

नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले रसुवाको भोटेकोशी बाढी र अन्य विपद् प्रभावित परिवारको उद्धार, राहत र पुनःस्थापनाका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा २ करोड ५१ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेको छ। यो बाढीपीडितका लागि आएको पछिल्लो निजी क्षेत्रको ठूलो सहयोग हो।

नेपालमा बाढी र पहिरोका कारण करिब ९३ हजार मानिस प्रभावित भएको आईएफआरसीले जनाएको छ। संस्थाले दोस्रो बाढी आउन सक्ने जोखिम देखाउँदै २५ मिलियन स्विस फ्रान्कको आपतकालीन सहयोग मागेको छ।

सरकारले उद्धार, राहत र पुनःस्थापनाका लागि करिब २० अर्ब रुपैयाँ तत्काल परिचालन गर्न सकिने जनाएको छ र प्रधानमन्त्री राहत कोष तथा दैवी प्रकोप उद्धार कोषमार्फत चन्दा संकलन भइरहेको छ। भारत, चीन, विश्व बैंक र अन्य निकायले वित्तीय तथा अन्य सहयोग समन्वय गर्न थालेका छन्।

भोटेकोशीको एक्कासी बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र चितवनका नदीकिनारका बस्तीमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको र धेरै परिवार विस्थापित भएको बताइयो। बाढीअघि ६ लाख ७९ हजारभन्दा बढी एसएमएस पठाएर त्रिशूली र आसपासका तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सतर्क गराइएको थियो।

प्रधानमन्त्री र मन्त्रिपरिषद् सदस्यहरूले एक महिनाको तलब प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा दिने निर्णय गरेका छन्। सरकारले रसुवा र तल्लो तटीय क्षेत्रका प्रभावित व्यक्ति र व्यवसायका लागि राहत, सहुलियत ऋण र पुनःस्थापना प्याकेज बनाउने पनि आदेश दिएको छ।

रसुवाको मैलुङस्थित त्रिशूली–३ ए हाइड्रोपावरको टनेलमा फसेका ४ जनालाई सैनिक हेलिकप्टरमार्फत उद्धार गरिएको छ। सेनाले बाढीका कारण अहिलेसम्म ९ सय जनाको हवाई उद्धार भएको जनाएको छ।

रसुवाको जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङमा बाढीले फसेका दुई जनालाई नेपाली सेनाले सकुशल उद्धार गरेको छ। सुरुङभित्र अझै कति मानिस फसेका छन् भन्ने यकिन नभए पनि खोजी तथा उद्धार जारी छ।

धनगढीका अस्पताल र चैतन्य पाठशालाले भोटेकोशी बाढी प्रभावितका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा लाखौं रुपैयाँ सहयोग गरेका छन्। निसर्ग हस्पिटलले मात्र ११ लाख ११ हजार १११ रुपैयाँ उपलब्ध गराएको छ।

रासुवाको भोटेकोशी बाढीपछि घाइते र अलपत्र परेकाहरूलाई उद्धार गर्न बिहीबार बिहानदेखि नेपाली सेना र निजी क्षेत्रका हेलिकप्टर परिचालन गर्ने निर्णय भएको छ। धुन्चे र विदुरका आर्मी क्याम्पमा प्रारम्भिक उपचारपछि गम्भीर बिरामीलाई काठमाडौं पठाइनेछ।

बुधबार राति ११ बजेसम्म बाढी र पहिरोमा मृत्यु हुनेको संख्या १५७ पुगेको छ। रसुवा, नुवाकोट र धादिङका सडक, जलविद्युत् आयोजना र खानेपानी संरचनामा ठूलो क्षति पुगेको छ।

नेपाल एयरलाइन्सले बाढी प्रभावित यात्रुहरूका लागि टिकट पुन: प्रमाणीकरण शुल्क मिनाहा गरेको छ। २०२६ अगस्ट २६ वा अघि जारी भएका र अगस्ट २६ देखि सेप्टेम्बर ५ सम्मको यात्रा तालिका भएका टिकटमा नेपालबाट सुरु हुने यात्राका लागि मिति निःशुल्क सच्याउन सकिनेछ।

भारतको विदेश मन्त्रालयले नेपालमा आएको बाढी र पहिरोपछि २८८ भारतीय नागरिक सम्पर्कविहीन भएको जनाएको छ। तमिलनाडुका २१ जनाको उद्धार गरिएको छ र भारतले राहत सामग्री नेपाल पठाएको छ।

बुधबार राति ११ बजेसम्म बाढी र पहिरोमा परी मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १५७ पुगेको छ। गृह प्रशासनले रसुवा, नुवाकोट र धादिङसहित त्रिशूली तटीय क्षेत्रमा १३ हजार २९५ सुरक्षाकर्मी परिचालन गरी उद्धार र राहत तीव्र बनाएको छ।

सरकारले बाढी, पहिरो र आगलागीका बेला उद्धार तथा राहतमा खटिने नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाली सेनाका सुरक्षाकर्मीको भत्ता र दैनिक खाजा खर्च बढाउने निर्णय गरेको छ। निर्णयले विपद् प्रतिकार्यमा खटिने सुरक्षाकर्मीको सेवा सुविधा परिमार्जन गर्ने भएको छ।

ग्लोबल आईएमई बैंकले भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावितको उद्धार, राहत र पुनर्स्थापनाका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा ५ करोड रुपैयाँ सहयोग गर्ने घोषणा गरेको छ। बाढी र पहिरोले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवनका नदी तटीय क्षेत्रमा कटान र डुबान बढाएको छ।

रसुवा बाढीमा सम्पर्कविहीन भएका आफन्तहरूले काठमाडौँका राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टर, वीर अस्पताल र त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा पुगेर बेपत्ताको विवरण टिपाउन थालेका छन्। प्रहरीले स्थानीय प्रशासन र आफन्तले दिएको सम्पर्कका आधारमा खोजतलासका लागि विवरण संकलन गरिरहेको छ।

रसुवाका ६ प्रहरी युनिटका २८ कर्मचारी सम्पर्कविहीन भएकोमा ५ जनाको उद्धार गरिएको छ र एक जना काठमाडौँस्थित त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा उपचाररत छन्। घटनास्थलमा खोजी र उद्धार जारी छ।

भोटेकोशी र त्रिशूलीसहितका नदीमा आएको भीषण बाढीपछि हालसम्म २७० जनाको शव फेला परेको छ र ६६ जना घाइते उपचाररत वा डिस्चार्ज भएका छन्। शव रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, चितवन, गोरखा, तनहुँ, नवलपुर र नवलपरासी पश्चिममा भेटिएको विवरण छ।

चीनतर्फबाट आएको बाढी र पहिरोमा परी मृत्यु हुनेको संख्या १५७ पुगेको विवरण आएको छ। नेपाली सेनाले ४५ विदेशीसहित ३३६ जनाको उद्धार गरेको पनि जनाइएको छ।

रसुवामा आएको बाढीबाट प्रभावित ३३६ जनाको हवाई उद्धार गरिएको छ, जसमा ६ देशका ४५ विदेशी नागरिक पनि छन्। करिब ४ हजार सुरक्षाकर्मीको समन्वयमा उपचार र राहत वितरण पनि भइरहेको छ।

रसुवागढी सीमा क्षेत्र आसपास २.६ र ४.४ रेक्टर स्केलका दुई भूकम्प गएपछि चीनतर्फ हिमपहिरो खसेको प्रारम्भिक अध्ययनले देखाएको छ। त्यसपछि भोटेकोशी हुँदै त्रिशूली र नारायणीसम्म आकस्मिक बाढी पुगेको र तटीय क्षेत्रमा सतर्कता जारी गरिएको थियो।

रसुवाको बाढी र पहिरोपछि नेपाल र चीनले सीमापार पूर्वसूचना आदानप्रदान र आपत्कालीन उद्धार संयन्त्र बलियो बनाउने भएका छन्। दुवै पक्षले भविष्यका विपद् जोखिम घटाउन समन्वय जारी राख्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

नेपाली सेनाले टिमुरे र मैलुङबाट २० विदेशीसहित १२५ जनाको हवाई उद्धार गरेको छ। प्रभावित क्षेत्रमा ६४ घाइतेलाई त्रिशूलीस्थित उपचार केन्द्रमा उपचार दिइएको छ।

रसुवा हुँदै त्रिशूली र नारायणी नदीमा आएको बाढीपछि खोज तथा उद्धारका लागि १५ सयभन्दा बढी सशस्त्र प्रहरी परिचालन गरिएको छ। सशस्त्र प्रहरीले १२ स्थानबाट ९८ शव, ३० घाइते र ७३ जनाको सकुशल उद्धार भएको जनाएको छ।

सेनाले टिमुरेमा राहत सामग्री पुर्‍याएको र ५ हेलिकप्टर परिचालन गरी रसुवाको मैलुङ टनेलबाट ३ तथा टिमुरेबाट १४ जनाको हवाई उद्धार गरेको छ। नुवाकोटको त्रिशूलीतर्फ ११ ट्रक राहत सामग्री पनि पठाइएको छ।

रसुवाको भोटेकोशी बाढीपछि स्याफ्रुबेँसी, टिमुरे र मैलुङबाट १२० जनाको हवाई उद्धार गरिएको छ। नेपाली सेनाको कमाण्डमा सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीले खोज, उद्धार र राहत कार्य तीव्र पारेका छन्।

रसुवाको भोटेकोशी बाढीपछि नेपाली सेनाले बिहान १२३ जनाको हवाई उद्धार गरेको छ। टिमुरे, हाकु र नदी तटीय क्षेत्रमा खोजी, उद्धार र राहत कार्य तीव्र पारिएको छ।

सरकारी अधिकारी र सहायता संस्थाहरूले रसुवा र नुवाकोटको बाढी प्रभावित समुदायका लागि नगद सहयोग गर्न आह्वान गरेका छन्। कम्तीमा १६० जनाको मृत्यु भएको र हजारौँलाई तत्काल राहत आवश्यक रहेको जनाइएको छ।

रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा बाढीले ३२ वटा पुल पूर्ण रूपमा बगाएको सडक विभागले जनाएको छ, थप ३ वटा पुलमा आंशिक क्षति पुगेको छ। सबैभन्दा धेरै क्षति रसुवामा भएको विवरण छ, जसले यातायात र उद्धार आवागमन थप अवरुद्ध बनाएको छ।

बाढीका कारण केही प्रहरी कर्मचारी सम्पर्कविहीन भएपछि प्रहरी प्रधान कार्यालयले खोजी र परिवारसँग समन्वयका लागि सम्पर्क अधिकृत तोकेको छ। सेना, सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीले घटनास्थलमा खोजी तथा उद्धार जारी राखेका छन्।

नेपाली सेनाले रसुवाको भोटेकोशी बाढीपछि रातभर खोज तथा उद्धार जारी राख्ने जनाएको छ। दिनभर १,६९७ सैनिक परिचालन गरिएको र ९४ जनालाई सेनाको हेलिकप्टर, १२ जनालाई निजी हेलिकप्टर र २७ जनालाई स्थलमार्गबाट उद्धार गरिएको छ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको दोस्रो स्थिति प्रतिवेदनअनुसार कम्तीमा ८३ शव फेला परेका छन् र प्रधानमन्त्री कार्यालयले मृतक संख्या ९५ पुगेको जनाएको छ। ३८४ यात्रु र ८५ सुरक्षाकर्मी सहित ठूलो संख्यामा मानिस बेपत्ता छन्, साथै ३५ मोटरेबल पुल, ४५ झोलुंगे पुल र ४० किलोमिटर कालोपत्रे सडक नष्ट भएको छ।

प्रारम्भिक मूल्याङ्कनअनुसार रसुवाको भोटेकोशी बाढी माथिल्लो भागमा हिमपहिरोले नदी थुनिएर बनेको डेब्रीज ताल फुट्दा आएको हुनसक्ने देखिएको छ। अधिकारीहरूले ग्यालेशियल लेक आउटबर्स्ट पनि भएको हुनसक्ने भन्दै पुष्टि हुन केही दिन लाग्ने बताएका छन्।

रसुवागढी र भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको भीषण बाढी हिमपहिरोका कारण नदी थुनिएर अचानक तलतिर आएको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ। ISMOD का विज्ञहरूले लेन्दे खोलामा १४ महिनाभित्र दुई पटक भीषण बाढी आएको र माथिल्लो भागमा अवरोध कायम रहेकाले थप जोखिम हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

रसुवाको भोटेकोशी बाढीपछि नेपाली सेना र निजी हेलिकप्टरले ११४ जनाको हवाई उद्धार गरेका छन्। उद्धार गरिएकामध्ये ८५ जनालाई सेनाले र २९ जनालाई निजी कम्पनीले सुरक्षित स्थानमा पुर्‍याएका हुन्।

रसुवाको भोटेकोशी नदीमा चीनको तिब्बततर्फको हिमताल फुटेर आएको बाढीमा १७ जनाको मृत्यु पुष्टि भएको छ र सयौँ बेपत्ता छन्। सेना, प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीले हवाई तथा स्थल उद्धार तीव्र पारेका छन्, हालसम्म ८८ जनाको हवाई उद्धार गरिएको छ।

रसुवाको भोटेकोशी बाढीले ४३१.१ मेगावाट विद्युत् उत्पादन ठप्प पारेको छ र १२ वटा उत्पादन केन्द्र तथा निर्माणाधीन १५ जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुगेको छ। त्रिशूली २२० केभी ३ बी हब सबस्टेशन पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएपछि रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र गोरखामा विद्युत् सेवा प्रभावित भएको छ।

मन्त्रिपरिषद्ले भोटेकोशी बाढी प्रभावित क्षेत्रलाई तीन महिनाका लागि विपद्‌ग्रस्त घोषणा गर्दै निःशुल्क उपचार, उद्धार, स्थानान्तरण, खाना र आश्रयको व्यवस्था गर्न निर्देशन दिएको छ। राजनीतिक दल, स्थानीय तह, सञ्चारमाध्यम र सामाजिक सञ्जाललाई उद्धार र राहतमा जिम्मेवार सहयोग गर्न आग्रह गरिएको छ।

रसुवाको भोटेकोशीमा आएको भीषण बाढीमा ५० भन्दा बढीको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ। प्रधानमन्त्रीले उद्धार र राहतमा राज्यको सम्पूर्ण शक्ति परिचालन गरिएको बताउँदै सेना, सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीले २५० भन्दा बढीको उद्धार गरेको जानकारी दिएका छन्।

रसुवाको उत्तरगया र गोसाईंकुण्ड गाउँपालिकामा आएको बाढीले ६ जना स्वास्थ्यकर्मी बेपत्ता भएका छन्। जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय रसुवाले उनीहरू बगेको पुष्टि गरेको छ।

एनआरएनएले रसुवाको भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित नागरिकका लागि ५ करोड रुपैयाँ सहयोग गर्ने घोषणा गरेको छ। संस्थाले राहत, स्वास्थ्य सेवा र पुनःस्थापनामा सहयोग गर्न चिकित्सक टोलीसमेत परिचालन गर्ने तयारी गरेको छ।

भोटेकोशी बाढीले टिमुरे, स्याफ्रुबेँसी र रसुवागढी क्षेत्रमा सडक, पुल, विद्युत्, सञ्चार, सवारीसाधन, बजार, जलविद्युत् आयोजना र प्रहरी संरचनामा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। NAIMA ले प्रभावित समुदायप्रति दुःख व्यक्त गर्दै उद्धार, राहत र पुनर्स्थापनामा सहकार्य गर्ने जनाएको छ।

भोटेकोशी बाढीपछि ७९ जना सुरक्षाकर्मी सम्पर्कविहीन रहेको विवरण आएको छ। यसअघि ९ जनाको शव फेला परेको र खोज तथा उद्धार कार्य जारी रहेको भनिएको छ।

रसुवाको भोटेकोशी बाढीमा मृत्यु हुनेको संख्या २२ पुगेको छ र ६५ जना घाइते अवस्थामा उद्धार गरिएको छ। मृतकको संख्या रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र चितवनबाट पुष्टि भएको हो।

तिब्बतको ग्यिरोङ पोर्ट नजिकको पहिरोले नेपालतर्फ भोटेकोशीमा आकस्मिक बाढी ल्याएको र रसुवाको तिमुरे तथा स्याफ्रुबेंसी क्षेत्रमा क्षति पुगेको खबर आयो। केरुङ नाका अवरुद्ध भएको र १७ चिनियाँ नागरिक बेपत्ता भएको चिनियाँ सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्।

नेकपा एमालेले सरकारसँग तत्काल उद्धार, बेपत्ताको खोजी, घाइतेको उपचार र राहत प्याकेज घोषणा गर्न माग गरेको छ। पार्टीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, चितवन र पूर्वी नवलपरासीका नदी तटीय क्षेत्र अझै उच्च जोखिममा रहेको जनाएको छ।

सरकारले रसुवा प्रभावित क्षेत्रलाई तीन महिनाका लागि विपद् सङ्कटग्रस्त क्षेत्र घोषणा गरेको छ। उद्धार, खोज र राहतलाई उच्च प्राथमिकतामा राखिएको छ र ७९ जना सुरक्षाकर्मी सम्पर्कविहीन रहेको विवरण पनि आएको छ।

सरकारले बाढीबाट प्रभावित स्थानीय तहलाई तीन महिनाका लागि विपद् संकटग्रस्त क्षेत्र घोषणा गर्ने निर्णय गरेको छ। रसुवा, नुवाकोट र धादिङसहितका क्षेत्रमा बाढीले क्षति पुर्‍याएको छ।

बागमती प्रदेश सरकारले रसुवाको भीषण बाढीपछि तत्काल उद्धार, राहत र स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउन निर्देशन दिएको छ। मुख्यमन्त्रीले खाना, आवास, स्वच्छ खानेपानी र पुनःस्थापनाको काम छिटो अघि बढाउन भनेका छन्।

रसुवाको भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा बुधबार बिहान आएको भीषण बाढीले रसुवा, धादिङ र नुवाकोटमा व्यापक क्षति पुर्‍याएको छ। नुवाकोटको विदुरमा समेत बाढी पसेर सडक, पुल, विद्युत्, सञ्चार र बजार क्षेत्रमा असर गरेको छ।

भोटेकोशी नदीमा आएको आकस्मिक बाढीले रसुवाका बस्तीहरूमा क्षति पुर्‍याएपछि नेपाल पर्यटन बोर्डले प्रभावित सडक, नदी करिडोर र होचो भूभागबाट टाढा रहन चेतावनी दियो। काठमाडौँ उपत्यका ट्राफिक प्रहरीले रासुवा, नुवाकोट, धादिङ र चितवनतर्फ जाने सवारी रोक्यो।

रसुवाको भोटेकोसी बाढीले टिमुरे, स्याफ्रुबेँसी र रसुवागढी क्षेत्रमा सडक, पुल, विद्युत् र सञ्चार पूर्वाधारसहित ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। नाइमाले खोज, उद्धार, राहत र पुनर्स्थापनामा सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।

रसुवास्थित भोटेकोसी नदीमा आएको बाढी–पहिरोपछि पासाङल्हामु राजमार्ग हुँदै चल्ने सार्वजनिक सवारीसाधनमा रोक लगाइएको छ। काठमाडौँबाट पश्चिम तथा चितवन, पोखरा, गोरखा, लमजुङ, धादिङ, नुवाकोट र रसुवातर्फ जाने यातायात प्रभावित भएका छन्।

नेपाली सेनाले रसुवाको बाढीमा फसेका १२ जनाको हेलिकप्टरबाट उद्धार गरेको छ, जसमा स्याफ्रुबेँसी, मैलुङ र धुन्चेबाट उद्धार गरिएका मानिसहरू छन्। उद्धारका लागि १२ वटा हेलिकप्टर परिचालन गरिएको छ र उनीहरूलाई त्रिशूलीस्थित सैन्य तालिम केन्द्रमा उपचार दिइँदैछ।

चीनले तिब्बतमा गएको हिमपहिरोका कारण रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आकस्मिक भीषण बाढी आएको जानकारी नेपाललाई गराएको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण र जल तथा मौसम विज्ञान विभागले पनि प्रारम्भिक अध्ययनले हिमपहिरोलाई मुख्य कारण देखाएको बताएका छन्।

रसुवाबाट आएको भोटेकोसी बाढीका कारण नागढुङ्गादेखि भरतपुरसम्म पृथ्वी राजमार्ग पूर्णतः बन्द गरिएको छ। धादिङका राजमार्ग क्षेत्र पनि प्रभावित भएका छन् र तटीय बस्तीका बासिन्दा उद्धार गर्न प्रहरीको टोली खटाइएको छ।

रसुवाको बाढीमा टिमुरेको बोर्डर आउट पोस्टमा खटिएका ९ जना सशस्त्र प्रहरी सम्पर्कविहीन भएका छन्। क्षतिको यकिन विवरण आउन बाँकी छ र उनीहरूसँग सम्पर्क गर्ने प्रयास भइरहेको छ।

रसुवा र आसपास बुधबार बिहान आएको भीषण बाढीले रसुवागढी, त्रिशूली ३बी हब, त्रिशूली, अपर त्रिशूली ३ए र देवीघाट जलविद्युत् आयोजनाका पावरहाउस तथा पूर्वाधारमा गम्भीर क्षति पुर्‍यायो। प्रसारण लाइन र अन्य प्राविधिक प्रणालीमा पनि असर परेको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले जनाएको छ।

रसुवा बाढीपछि उद्धार, राहत र आगामी कदमबारे निर्णय गर्न प्रधानमन्त्री बालेन शाहले उच्चस्तरीय बैठक आह्वान गरेका छन्। सेना, सशस्त्र प्रहरी, नेपाल प्रहरी र विपद् व्यवस्थापन प्राधिकरण परिचालन गरी प्रभावित क्षेत्रमा राहत तथा उद्धार अघि बढाइएको छ।

भोटेकोसीको भीषण बाढीले रसुवा र नुवाकोटका तटीय क्षेत्रमा क्षति पुर्‍याएपछि पृथ्वी राजमार्गसहित आसपासका करिडोर सडकमा आवागमन रोक्न आग्रह गरिएको छ। बाढीको असर चितवन र मुग्लिङसम्म पर्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ।

रसुवा बाढीपछि उद्धार र राहत कार्य तीव्र बनाउन नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरी परिचालन गरिएको छ। नुवाकोट र धादिङसहित तल्लो तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा जान निर्देशन दिइएको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले चीनको तिब्बततर्फबाट भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा ठूलो बाढी प्रवेश गरेको भन्दै रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र चितवनका तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। पृथ्वी राजमार्ग र त्रिशूली किनारका सडकहरूमा आवागमन रोक्न पनि सुझाव दिइएको छ।

रसुवाको टिमुरे बजारमा बिहान आएको आकस्मिक बाढीले धेरै घर बगाउनुका साथै ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। भोटेकोसीमा तिब्बततर्फबाट आएको ठूलो बाढीले त्रिशूली नदीको तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाउन पनि आग्रह गरिएको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले मनसुन सुरु भएको ६० दिनमा देशभर ७४६.८ मिलिमिटर वर्षा मापन भएको र यो सरदरभन्दा ८३.८ मिलिमिटर कम रहेको जनाएको छ। विभागले कर्णाली, लुम्बिनी, मधेस, कोशी र सुदूरपश्चिमका विभिन्न भूभागमा अझै सरदरभन्दा कम वर्षा हुने सम्भावना देखाएको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले मनसुन सुरु भएको ६० दिनसम्म देशभर ७४६.८ मिलिमिटर मात्र वर्षा भएको र यो सरदर ८९.९ प्रतिशत रहेको जनाएको छ। विभागले धेरै प्रदेशमा अझै सरदरभन्दा कम वर्षा र तापक्रम बढ्ने सम्भावना देखाएको छ।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव कायमै रहेको र कोशी, बागमती, गण्डकी तथा लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी भूभागका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षा हुन सक्ने जनाएको छ। केही स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ।

पहिरोले ४० दिनदेखि अवरुद्ध तातोपानी नाका जोड्ने सडकको इको खण्ड खुल्दा सवारीसाधन चल्न थालेका छन्। कोदारी बजारमा रोकिएका कन्टेनर भन्सारतर्फ जान थाले पनि लिपिङतर्फको अवरोध अझै बाँकी छ।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव कायमै रहेको र बागमती, गण्डकी र लुम्बिनीका केही स्थानमा मध्यम वर्षा भइरहेको जनाएको छ। कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी भूभागका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको चेतावनी दिइएको छ।

तमुधिँ नेपालले कास्कीको अन्नपूर्ण गाउँपालिकाको विपद् व्यवस्थापन कोषमा रु ३ लाख सहयोग गरेको छ। मोदी खोलाको बाढी र पहिरोले सडक, पुल र अन्य संरचना क्षति पुर्‍याएपछि राहत, उद्धार र पुनःस्थापनाका लागि कोष सञ्चालनमा ल्याइएको हो।

लगातार वर्षा, बाढी र पहिरोले नेपालका प्रमुख राजमार्गका धेरै खण्ड पूर्ण वा आंशिक रूपमा अवरुद्ध भएका छन्। मेची राजमार्ग, जाजरकोट–डोल्पा सडक र बीपी, कान्ति लोकपथ तथा शिवपुरी–टोखा–छहरे सडकमा राति सवारीसाधन आवागमनमा पनि प्रतिबन्ध लगाइएको छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले कोशी, बागमती, गण्डकी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भूभागका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। देशका धेरै स्थानमा चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको पनि बताइएको छ।

गत वैशाख १ देखि भदौ ५ गतेसम्म देशभर ५ हजार १४ विपद्का घटना हुँदा २५० जनाको मृत्यु भएको छ, साथै ८ जना बेपत्ता र १ हजार ६०७ जना घाइते भएका छन्। पहिरो र बाढी पनि ती प्रमुख घटनामध्ये पर्छन्, जसले हजारौँ परिवारलाई असर गरेको छ।

वर्षाका कारण काभ्रेपलाञ्चोक, सिन्धुपाल्चोक, रसुवा, नुवाकोट, इलाम, रुकुम पश्चिम, लमजुङ, रोल्पा, पाल्पा र मकवानपुरका विभिन्न सडकखण्ड अवरुद्ध भए। केही स्थानमा राति सवारीसाधन चलाउन रोक लगाइयो, जसले यातायात अवरोधलाई अझ बढाएको छ।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका केही भूभागमा चट्याङसहित भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। गण्डकी प्रदेशका केही स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको पनि बताइएको छ।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका केही भूभागमा चट्याङसहित भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। गण्डकीका केही स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको पनि बताइएको छ।

वर्षा र पहिरोका कारण काभ्रेपलाञ्चोक, सिन्धुपाल्चोक, रसुवा, नुवाकोट, इलाम, रुकुम पश्चिम, लमजुङ, रोल्पा, पाल्पा र मकवानपुरका विभिन्न सडकखण्ड अवरुद्ध भए। मेची, अरनिको, त्रिशूली–मैलुङ–स्याफ्रुबेंसी, पासाङल्हामु, जाजरकोट–डोल्पा र बेँसीसहर–मनाङ सडक पूर्ण रूपमा बन्द भए, केही ठाउँमा रातिको यातायातसमेत रोकियो।

अन्नपूर्ण गाउँपालिकाले बाढी, पहिरो र अन्य विपद्बाट प्रभावित क्षेत्रको राहत, उद्धार, पुनर्निर्माण र पुनःस्थापनाका लागि विपद् व्यवस्थापन कोष सञ्चालनमा ल्याएर सहयोग आह्वान गरेको छ। मोदि खोलाको बाढी र अन्य घटनाले सडक, पुल, होटल, कृषि क्षेत्र र बस्तीमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको गाउँपालिकाले जनाएको छ।

बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले काठमाडौँ उपत्यकासहित १९ जिल्लामा साना नदीहरूमा आकस्मिक बाढीको जोखिम रहेको बुलेटिन जारी गर्‍यो। ठूला नदीहरू सतर्कता तहभन्दा तल रहे पनि तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सावधानी अपनाउन आग्रह गरिएको छ।

बासुदेव खोलाले बगाएर बेपत्ता बालिकामध्ये थप एक जनाको शव हेटौँडा–१९ बस्तीपुरमा फेला परेको छ। अब एक जना अझै बेपत्ता रहेकी छन् र खोजी कार्य जारी छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले कोशी, बागमती, गण्डकी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भूभागका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव कायमै रहेकाले धेरै स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ।

मोदी खोलाको बाढीले कास्कीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–११ झिनुस्थित तीन वटा तातोपानी कुण्ड, शौचालय र चेन्जिङ रुम बगाएर पूर्ण क्षति पुर्‍याएको छ। बीरेठाँटी–घान्द्रुक सडक बग्दा यातायात सम्पर्क विच्छेद भएको छ र पर्यटक आवागमन रोकिएको छ।

मकवानपुरको हेटौँडा–१९ मा बासुदेव खोलाले विद्यालयबाट घर फर्किरहेका चार विद्यार्थीलाई बगाएको छ। एक जना मृत फेला परेकी छन् भने तीन जनाको खोजी जारी छ।

रास्वपाकी सचेतक कृष्णशिखा डाँटिलले रोल्पाको बाढी–पहिरो विनाशतर्फ संसद र सरकारको ध्यानाकर्षण गराइन्। उनले थबाङ, सुनछहरी र लुङ्ग्रीमा १७ जनाको मृत्यु र धेरै बेपत्ता रहेको बताउँदै उद्धार र दीर्घकालीन जिम्मेवारीमा राज्य सक्रिय हुनुपर्ने जोड दिइन्।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भूभागका एक-दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव कायमै रहेकाले विभिन्न ठाउँमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ।

जाजरकोटको भेरी नगरपालिका–२ रिसाङमा पहिरो प्रभावित करिब ३०० नागरिकका लागि निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरियो। शिविरमा ८५ जनाको स्वास्थ्य परीक्षण गरी औषधि वितरण गरिएको थियो।

नेपाली कांग्रेसकी सांसद रेणुका काउचा ले लगातार वर्षाका कारण देशभर बाढी र पहिरोको क्षति बढेको भन्दै सरकारको तत्काल ध्यानाकर्षण गरिन्। उनले बागलुङ, रोल्पा र जाजरकोटमा जनधनको ठूलो क्षति भएको र निसीखोला तथा बडिगाडका धेरै घर जोखिममा रहेको बताइन्।

नेपालमा पछिल्ला चार महिनामा मनसुनजन्य विपद्मा ८० भन्दा बढीको मृत्यु भएको उल्लेख गरिएको छ। जाजरकोट, रोल्पा र काभ्रेपलाञ्चोकका पहिरो तथा माटो बग्दा क्षति बढेको छ।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिमका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमदेखि भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। लुम्बिनी प्रदेशको तराई भूभागका एक–दुई स्थानमा धेरै भारी वर्षा हुन सक्ने चेतावनी पनि दिएको छ।

नेपाली कांग्रेसले विपद्मा परेकाको उद्धार, राहत र पुनःस्थापनामा आफ्ना सबै सदस्यलाई तत्काल जुट्न निर्देशन दिएको छ। पार्टीले जाजरकोट र कालीकोटमा पहिरोबाट प्रभावित परिवारका लागि सरकारले तत्काल व्यवस्था गर्नुपर्ने माग पनि गरेको छ।

नेपाली कांग्रेसले जाजरकोटसहित पहाडी जिल्लामा पहिरोपीडितको तत्काल उद्धार, राहत र पुनर्स्थापनालाई प्राथमिकता दिन सरकारसँग माग गरेको छ। जाजरकोटको भेरी नगरपालिका–२, रिसाङमा पहिरोबाट ज्यान गुमाउनेप्रति श्रद्धाञ्जली र ७० भन्दा बढी विस्थापित परिवारलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गर्न आग्रह गरिएको छ।

रुकुम पश्चिमको मुसिकोट नगरपालिका–५ शेरीगाउँमा पहिरोले युग इन्जिनियरिङ वर्कसपका सवारीसाधनमा क्षति पुर्‍यायो र ३ घर जोखिममा परे। स्थानीय, प्रहरी र नगरपालिकाले माटो पन्छाउने काम थालेका थिए।

कर्णाली प्रदेश सरकारले जाजरकोटको भेरी नगरपालिका–२ रिसाङका पहिरोपीडित परिवारलाई त्रिपाल, कम्बल, टेन्ट, चामल र चाउचाउसहित राहत सामग्री पठायो। खोज तथा उद्धार र पुनःस्थापनाका लागि सुरक्षा निकाय पनि परिचालन गरिएको थियो।

जाजरकोट र रोल्पामा गएको पहिरोमा तीन जनाको मृत्यु र एक जना बेपत्ता भएको छ। लगातार वर्षाका कारण पश्चिम नेपालका धेरै ठाउँमा सडक अवरुद्ध छन् र उद्धार टोली प्रभावित क्षेत्रमा पुग्न कठिन भइरहेको छ।

जाजरकोटको भेरी नगरपालिका–२ रिसाङमा पहिरोले १० जना घाइते बनायो र ३ जना सम्पर्कविहीन भए। घाइतेमध्ये ३ जनालाई नेपालगञ्ज र सुर्खेत रिफर गरिएको थियो र उद्धारका लागि सुरक्षा निकाय खटाइएको थियो।

अविरल वर्षाका कारण काभ्रेपलाञ्चोक, इलाम, सिन्धुपाल्चोक, रसुवा, रुकुम पश्चिम, सङ्खुवासभा, लमजुङ, मुस्ताङ, रोल्पा र चितवनका सडकखण्डहरू अवरुद्ध भएका थिए। बिपी राजमार्ग, कान्ति लोकपथ, मेची राजमार्ग, अरनिको राजमार्ग र भेरी करिडोरसहितका खण्डमा यातायात पूर्ण वा आंशिक रूपमा रोकिएको थियो।

इच्छाकामना गाउँपालिका–५ सिमलधारामा रूखसहितको सुख्खा पहिरो खस्दा नारायणगढ–काठमाडौँ सडकखण्ड पूर्णरूपमा बन्द भयो। पहिरो पन्छाउन उपकरण परिचालन गरिएको थियो।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव कायमै रहेको र गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका धेरै स्थानमा चट्याङसहित मध्यमदेखि भारी वर्षा हुने सम्भावना जनाएको छ। सुदूरपश्चिमका पहाडी र तराई भूभागका एक–दुई स्थानमा धेरै भारी वर्षा पनि हुन सक्ने अनुमान छ।

नारायणी नदीको बाढी र कटानले पश्चिम नवलपरासीको सुस्ता गाउँपालिका–५ डुबानको जोखिममा परेको छ। अस्थायी बाँध बग्न थालेपछि खेत र थारू टोल जलमग्न भएका छन् र प्रमुख जिल्ला अधिकारीसहितको टोलीले अनुगमन गरेको छ।

सिन्धुपाल्चोकको बोल्डेमा तीन घण्टामा ६०.४ मिलिमिटर वर्षा मापन भएको छ। बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, सुदूरपश्चिम, कर्णाली र कोशीका केही स्थानमा मध्यमदेखि भारी वर्षा जारी रहेकाले सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।

असार १४ देखि साउन ३० सम्म देशभरका मनसुनजन्य विपद्मा कम्तीमा ८५ जनाको मृत्यु, ९ जना बेपत्ता र १,७३५ परिवार प्रभावित भएको विवरण आएको छ। रोल्पा, बाजुरा, जाजरकोट, बाग्लुङ र कास्कीमा नयाँ पहिरो र बाढीले सडक अवरुद्ध र बस्ती विस्थापित भएका छन्।

रोल्पाका थवाङ र सुनछहरी गाउँपालिकाका विभिन्न स्थानमा गएको पहिरोमा दुई दिनमै १५ जनाको मृत्यु भएको छ, दुई जना घाइते र दुई जना बेपत्ता छन्। घाइतेलाई लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताल, बुटवल पठाइएको छ र खोज तथा उद्धार जारी छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आज बागमती, गण्डकी, कर्णाली र लुम्बिनी प्रदेशका केही स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। हिमाली र पहाडी भूभागका धेरै स्थानमा चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

सरकारले रोल्पाको थबाङ र सुनछहरीका पहिरोपीडितलाई तत्काल राहत र आर्थिक सहायता दिने निर्णय गर्‍यो। विपद्ले १५ जनाको मृत्यु, २ घाइते र २ बेपत्ता बनाएको अवस्थामा क्षतिग्रस्त घर, गोठ र सडकछेउका पसलका लागि पनि सहयोग घोषणा गरियो।

भारी वर्षाका कारण रुकुमपूर्वस्थित पुष्पलाल (मध्यपहाडी) राजमार्गका विभिन्न स्थानमा पहिरो खस्दा सडक अवरुद्ध भएको छ र रातिको सवारी आवागमनमा रोक लगाइएको छ। जिल्ला प्रशासन कार्यालयले साउन ३० गते बिहान ७ बजेसम्म सबै प्रकारका सवारी साधन सञ्चालन निषेध गरेको छ।

रोल्पाको सुनछहरी गाउँपालिका–२ फल्बाङमा दुई घर पुरिँदा आएको पहिरोले चार जनाको मृत्यु भयो। यसअघि थबाङमा १० जनाको ज्यान गएको र ३ जना बेपत्ता रहेको पृष्ठभूमिमा जिल्लामा पहिरो जोखिम अझ बढेको थियो।

जाजरकोटको नलगाड नगरपालिका–१० तासुघाट खोलामा आएको बाढीले ५ वटा घर र टहरा बगाउँदा ३८ जना प्रभावित भएका छन्। भेरी करिडोर सडक खण्ड अवरुद्ध भएको छ र तासुघाटको झोलुङ्गे पुलको पश्चिमी भाग पनि बगाएको छ।

बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले आगामी तीन दिन देशका प्रमुख नदीहरूको पानीको सतह बढ्ने चेतावनी दिँदै साना नदी र खहरे खोल्सामा आकस्मिक बाढीको उच्च जोखिम रहेको जनाएको छ। नारायणी, त्रिशूली, बुढीगण्डकी, मर्स्याङ्दी, सेती, कालीगण्डकी, कर्णाली, बबई, पश्चिम सेती र महाकालीमा उल्लेख्य बढोत्तरीको पूर्वानुमान छ।

बागलुङमा कालीगण्डकी करिडोर र मध्यपहाडी लोकमार्ग बाढी र पहिरोका कारण अवरुद्ध भएका थिए। बागलुङ नगरपालिका–१३ कालाखोला बगरमा पहिरो र निसीखोला गाउँपालिका–४ कानाबजार नजिक बाढीले सडक बन्द भएको थियो।

रोल्पाको थबाङ गाउँपालिकाको कोटलबारा बस्तीमा भारी वर्षापछि गएको पहिरोले १० जनाको मृत्यु र ३ जना बेपत्ता भएका थिए। उद्धार टोली, प्रहरी, सेना र स्थानीयवासीले कठिन भूगोल र अँध्यारोबीच खोजी तथा शव संकलन जारी राखेका थिए।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव कायमै रहेकाले सामान्य बदली र चट्याङसहित वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली, सुदूरपश्चिम र बागमतीका केही भूभागमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षा हुन सक्ने चेतावनी दिइएको छ।

रोल्पाको थबाङ गाउँपालिका–५ कोटलबारामा आएको पहिरोमा मृतकको संख्या १० पुगेको छ, ३ जना अझै बेपत्ता छन्। २ घाइतेको बुटवलमा उपचार भइरहेको छ।

रोल्पाको थवाङ गाउँपालिका–५, कोतलाबाङमा गएको पहिरोमा ७ जनाको मृत्यु र ५ जना बेपत्ता भएको भनिएको छ। रास्वपाले उद्धार, निःशुल्क उपचार र जोखिमयुक्त बस्ती स्थानान्तरणमा सरकारलाई तत्काल कदम चाल्न आग्रह गरेको छ।

रोल्पाको थबाङ गाउँपालिका–५ बोटलबारामा गएको पहिरोमा ३ जनाको मृत्यु र ९ जना बेपत्ता भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ। लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री चेतनारायण आचार्यले खोज, उद्धार, राहत र पुनःस्थापनामा तत्काल कदम चाल्न आग्रह गरेका छन्।

ब्रड पिक हिमपहिरोमा ज्यान गुमाएका किल्ली पेम्बा शेर्पा, निमा शेर्पा र ग्याल्जेन शेर्पाको शव काठमाडौं ल्याइएको छ। यससँगै उक्त घटनामा १० जनाको मृत्यु भएको पुष्टि छ र अझै एक शव भेटिएको छैन।

बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले आगामी तीन दिन प्रमुख नदीहरूको बहाव बढ्ने र आज सोलुखुम्बु, दोलखा, रामेछाप, सिन्धुपाल्चोक तथा आसपासका जिल्लाका साना नदीहरूमा मध्यम जोखिम रहने जनाएको छ। कर्णाली र पश्चिम राप्तीका केही खण्डमा पनि पानीको सतह उल्लेख्य रूपमा बढ्ने पूर्वानुमान छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आज देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव रहने र हिमाली तथा पहाडी भूभागका थोरै स्थानमा चट्याङसहित मध्यमसम्म वर्षा हुन सक्ने जनाएको छ। मधेश, कोशी र बागमतीका तराई भूभाग तथा गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमका एक-दुई स्थानमा पनि वर्षा हुने अनुमान छ।

ब्रोड पिक हिमपहिरोमा ज्यान गुमाएका तीन नेपाली आरोही किल्ली पेम्बा शेर्पा, ग्यालु शेर्पा र निमा शेर्पाको शव नेपाल ल्याइएको छ। शव नक्सालस्थित नेपाल पर्वतारोहण संघमा अन्तिम श्रद्धाञ्जलीका लागि राखिनेछ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागअन्तर्गत बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले पहाडी र हिमाली जिल्लाका साना खोला तथा खोल्सामा आकस्मिक बाढीको जोखिम रहेको भन्दै ३२ जिल्लामा सतर्कता जारी गरेको छ। प्रमुख नदीहरू भने हाल अलर्ट तहभन्दा तल रहेको जनाइएको छ।

म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–६ पोखरेबगरस्थित घारखोला जलविद्युत् आयोजनाको विद्युत्गृहमा पहिरो खस्दा एक जना बेपत्ता र एक जना घाइते भएका छन्। पहिरोले उपकरणमा क्षति पुर्‍याएपछि आयोजना बन्द भएको छ र खोज तथा उद्धार कार्य जारी छ।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आज कर्णाली, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमका केही स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। कोशी, बागमती र गण्डकीका केही पहाडी तथा हिमाली भूभागमा चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले मनसुनी न्यूनचापीय रेखा सामान्य स्थाननजिक रहेकाले देशभर मनसुनी प्रभाव सक्रिय रहेको र धेरै स्थानमा मध्यम वर्षा हुने जनाएको छ। कोशी, बागमती, गण्डकी, कर्णाली, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमका केही भागमा भारीदेखि अति भारी वर्षाको सम्भावना समेत देखिएको छ।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव कायमै रहेको र कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली तथा सुदूरपश्चिमका पहाडी र तराई क्षेत्रमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। हिमाली भू-भागका केही स्थानमा मध्यम वर्षा र हिमपात पनि हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

सोलुखुम्बुमा निरन्तर वर्षासँगै गएको पहिरोले दुई वडा कार्यालय भवनलाई उच्च जोखिममा पारेको छ र ११ घरपरिवार विस्थापित भएका छन्। विस्थापित परिवारलाई विद्यालय भवन र पाल टाँगेर सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ।

सोलुखुम्बुमा निरन्तर वर्षासँगै गएको पहिरोले दुई वडा कार्यालय भवनलाई उच्च जोखिममा पारेको छ र ११ घरपरिवार विस्थापित भएका छन्। विस्थापित परिवारलाई विद्यालय भवन र पाल टाँगेर सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ।

काठमाडौंमा ब्रोड पिक हिमपहिरोमा ज्यान गुमाएका आरोहीहरूको सम्झनामा ‘ट्रिब्युट रन ५के’ आयोजना गरियो। कपनको बालुवाखानीबाट सुरु भएको दौड बौद्धनाथ स्तुपामा पुगेर सम्पन्न भयो।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले आज कोशी, बागमती र कर्णालीका केही स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। भारी वर्षासँगै गेग्रान बहाव, बाढी, पहिरो र भूक्षयको जोखिम बढ्न सक्ने भन्दै सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले आज कोशी, बागमती र कर्णालीका केही स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। भारी वर्षासँगै गेग्रान बहाव, बाढी, पहिरो र भूक्षयको जोखिम बढ्न सक्ने भन्दै सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।

मौसम पूर्वानुमान अनुसार आज नेपालका धेरै भागमा वर्षा र उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिमपात हुन सक्नेछ। विभागले बाढी, पहिरो र यात्रामा अवरोधको जोखिम भन्दै सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।

ठमेलमा ब्रोड पिक हिमपहिरोमा ज्यान गुमाएका १० आरोहीको सम्झनामा दीप प्रज्वलन कार्यक्रम आयोजना गरियो। कार्यक्रममा पर्यटन क्षेत्रका प्रतिनिधि र नेपाल पर्यटन बोर्डका सदस्यहरू सहभागी थिए।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले मनसुनी प्रणाली केही कमजोर बनेकाले व्यापक भारी वर्षाको जोखिम घटेको र कोशी तथा बागमतीका केही स्थानमा मात्र भारी वर्षा सम्भावित रहेको जनाएको छ। पहिरो र आकस्मिक बाढीको जोखिम कायमै रहेकाले सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव कायमै रहेकाले आज अधिकांश स्थानमा वर्षा हुने सम्भावना रहेको जनाएको छ। गेग्रान बहाव, बाढी, पहिरो र भूक्षयको जोखिम बढ्न सक्ने भन्दै सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ।

बाढी र पहिरो जोखिमका कारण बागमती प्रदेशका बीपी राजमार्ग र कान्ति लोकपथमा रातिको सवारी आवागमनमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ। केही सडकमा वैकल्पिक मार्ग र प्रहरीको सुरक्षा निगरानी पनि व्यवस्था गरिएको छ।

ब्रड पिक हिमपहिरोमा ज्यान गुमाएका नेपाली पर्वतारोही पुरबहादुर गुरुङ ‘युक्ता’को शव नेपाल ल्याइयो। गत साताको घटनामा ६ नेपालीसहित १० जनाको मृत्यु भएको थियो।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले पश्चिम नेपालका केही भागमा भारी वर्षा, चट्याङ र तीव्र हावाहुरीको सम्भावना रहेको जनाएको छ। लुम्बिनी र सुदूरपश्चिममा मध्यम वर्षा, हिमाली भेगमा भारी वर्षा र बाढी–पहिरो जोखिमबारे सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।

निरन्तर वर्षा र पहिरोका कारण पृथ्वी, अरनिको र मेची राजमार्गसहित देशभरका प्रमुख सडक खण्डहरू अवरुद्ध भएका छन्। केही स्थानमा आंशिक खुलाइए पनि दीर्घ दूरीका यात्रुहरूलाई प्रस्थानअघि आधिकारिक बुलेटिन हेर्न प्रहरीले आग्रह गरेको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिमका धेरै स्थानमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। बागमती, गण्डकी, कोशी, मधेस र लुम्बिनीका केही भूभागमा चट्याङसहित मध्यमदेखि भारी वर्षा हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार अगस्टमा देशभर 58.2 मिलिमिटर मात्र वर्षा भएको छ, जुन 437.6 मिलिमिटरको मासिक औसतभन्दा निकै कम हो। पछिल्ला 24 घण्टामा 211 केन्द्रमा वर्षा मापन भएको र सबैभन्दा बढी 108.2 मिलिमिटर साङ्गोली, रौतहटमा परेको थियो।

मुग्लिन–नारायणगढ सडक खण्डको च २४+६५० मा बिहान ७:०५ बजे पहिरो खस्दा दुईतर्फी सवारी आवागमन अवरुद्ध भएको छ। सडक डिभिजन भरतपुरले उपकरण परिचालन गरेर करिब १ घण्टामा आवागमन सुचारु हुने अनुमान गरेको छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आज कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका विभिन्न भूभागमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। पहाडी र तराई क्षेत्रमा मेघगर्जनसहित मध्यम वर्षा पनि हुन सक्ने भन्दै सतर्कता आग्रह गरिएको छ।

खराब मौसम, अप्ठ्यारो भूगोल र पटक पटकको हिमपहिरोका कारण निर्मल पुर्जाको शव अझै घटनास्थलबाट निकाल्न सकिएको छैन। परराष्ट्र मन्त्रालय र पाकिस्तानस्थित नेपाली दूतावासले समन्वय गरिरहेका छन्।

ब्रड पिकमा आएको खराब मौसम र बारम्बारको हिमपहिरोका कारण निर्मल पुर्जाको शव अझै घटनास्थलबाट निकाल्न सकिएको छैन। उद्धार टोलीले केही शव निकाले पनि बाँकी शव फिर्ता ल्याउन नेपाली र पाकिस्तानी अधिकारीसँग समन्वय गरिरहेको छ।

ल्हेन्दे खोलाको बाढीले नेपाल–चीन जोड्ने मितेरी पुल बगाएपछि रसुवा भन्सारको गत आर्थिक वर्ष राजस्व संकलन १३ अर्ब ६४ करोड ६० लाखमा सीमित भयो। आयात–निर्यात ठप्प हुँदा लक्ष्यको करिब एक तिहाइ मात्र राजस्व उठेको रिपोर्ट गरिएको छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आज कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमका केही भूभागमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। राति मधेस प्रदेशका धेरै स्थानमा पनि चट्याङ्गसहित मध्यमसम्म वर्षा हुने अनुमान छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आज कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमका केही भूभागमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। राति मधेस प्रदेशका धेरै स्थानमा पनि चट्याङ्गसहित मध्यमसम्म वर्षा हुने अनुमान छ।

मधेस प्रदेशमा भूमिगत जलस्तर २ देखि ३ मिटरसम्म घट्दा ६० प्रतिशतभन्दा बढी हाते पम्प, इनार र ट्युबवेल सुकेका छन्। यसले खानेपानी, कृषि, स्वास्थ्य संस्था र विद्यालयमा गम्भीर असर परेको राष्ट्रिय सभाको समितिले जनाएको छ।

मुग्लिन बजार नजिकै पहिरो खस्दा नारायणगढ–मुग्लिन सडक दुवैतर्फ अवरुद्ध भएको छ। सडक डिभिजन भरतपुरले पहिरो पन्छाउन उपकरण परिचालन गरेको र करिब ४५ मिनेटमा आवागमन खुलाउने अनुमान गरेको छ।

मकवानपुरको जुरेली बजारस्थित लालबकैया नदीमा जलसतह बढेपछि तटीय र डुबान जोखिमयुक्त बस्तीका बासिन्दालाई साँझसम्म सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ। काठमाडौं उपत्यकासहित विभिन्न जिल्लाका साना नदीहरूमा पनि आकस्मिक बाढीको जोखिम रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

अविरल वर्षा र पहिरोका कारण देशभरका ६ वटा प्रमुख राजमार्ग पूर्ण वा आंशिक रूपमा अवरुद्ध भएका छन्। बिपी राजमार्गसहित केही सडक खण्डमा वैकल्पिक मार्गको व्यवस्था र राति सवारी सञ्चालनमा रोक लगाइएको छ।

अविरल वर्षा र पहिरोका कारण देशभरका ६ वटा प्रमुख राजमार्ग पूर्ण वा आंशिक रूपमा अवरुद्ध भएका छन्। बिपी राजमार्गसहित केही सडक खण्डमा वैकल्पिक मार्गको व्यवस्था र राति सवारी सञ्चालनमा रोक लगाइएको छ।

म्याग्दीका अन्नपूर्ण गाउँपालिका र धौलागिरी गाउँपालिका–४ ले निर्मल पुर्जाको निधनमा शोक बिदा घोषणा गरे। अन्नपूर्णले अत्यावश्यक सेवाबाहेकका कार्यालय, स्वास्थ्य संस्था र सामुदायिक विद्यालय बन्द गर्ने निर्णय गर्‍यो।

ब्रड पिकबाट निर्मल पुर्जा, वाङ झोङ, निमा शेर्पा र किली शेर्पासहित चार पर्वतारोहीको शव उद्धार गरिएको छ। उच्च क्षेत्रमा थप शव भेटिएको र मौसम तथा भूगोलका कारण उद्धार जोखिमपूर्ण रहेको जनाइएको छ।

नेकपा एमालेले ब्रोड पिक हिमपहिरोमा ज्यान गुमाएका पर्वतारोही निर्मल पुर्जा र टोलीका अन्य सदस्यप्रति शोक वक्तव्य जारी गर्‍यो। वक्तव्यमा टोलीका ६ सदस्यको मृत्यु भएको उल्लेख थियो।

मनसुनी वायुको प्रभावमा कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेशका पहाडी क्षेत्रमा भारी वर्षा हुने सम्भावना देखिएको छ। महाशाखाले बाढी, पहिरो र भूक्षयबाट सतर्क रहन आग्रह गरेको छ।

देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव जारी रहँदा कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णालीका पहाडी भूभागमा भारी वर्षा हुने सम्भावना देखिएको छ। हिमाली र तराई क्षेत्रहरूमा मध्यमदेखि भारी वर्षाको जोखिम कायम रहेको छ।

देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव जारी रहँदा कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णालीका पहाडी भूभागमा भारी वर्षा हुने सम्भावना देखिएको छ। हिमाली र तराई क्षेत्रहरूमा मध्यमदेखि भारी वर्षाको जोखिम कायम रहेको छ।

देशभर मनसुनी गतिविधि कायमै रहेकाले नेपालका धेरै भागमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा र केही पहाडी तथा उच्च भूभागमा मध्यमदेखि भारी वर्षाको पूर्वानुमान गरिएको छ। बाढी र पहिरो तथा यात्रा अवरोधको जोखिमबारे पनि चेतावनी दिइएको छ।

पाकिस्तानको ब्रड पिक हिमपहिरोमा नेपालका चर्चित पर्वतारोही निर्मल पुर्जाको मृत्यु भएको समाचार सार्वजनिक भयो। ४३ वर्षको उमेरमा निधन भएको र उनी ८,००० मिटरका १४ वटै शिखर छोटो समयमा आरोहण गर्ने कीर्तिमानी आरोही थिए।

पाकिस्तानको कराकोरम हिमशृङ्खलास्थित ब्रड पिकमा हिमपहिरो जाँदा विश्वप्रख्यात पर्वतारोही निर्मल पुर्जा (निम्स दाइ) सहित १० जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भयो। उद्धारका लागि पाकिस्तानी सेना र ड्रोन प्रयोग गरिए पनि उच्च र भिरालो भूभागले काम कठिन बनायो।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले काठमाडौँ, पोखरा लगायतका शहरहरूमा मेघगर्जन र चट्याङ्गसहित वर्षाको ६० प्रतिशत सम्भावना जनाएको छ। दिउँसोदेखि राति मध्यसम्म मध्यम वर्षा हुने अनुमान छ।

पाकिस्तानको ब्रड पिकमा आएको हिमपहिरोमा नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जा र दुई सहयात्रीसहित कम्तीमा ६ नेपाली आरोहीको मृत्यु भएको पुष्टि भयो। उद्धार तथा खोजी कार्यपछि मृतकहरूको पहिचान सार्वजनिक गरिएको थियो।

देशभर मनसुनी वायुको प्रभावका कारण हिमाली र पहाडी भूभागमा मध्यम वर्षा र तराईका केही ठाउँमा चट्याङ्गसहित वर्षा भएको छ। यसले बाढी र पहिरोको जोखिम कायम राखेको छ।

देशभर मनसुनी वायुको प्रभावका कारण हिमाली र पहाडी भूभागमा मध्यम वर्षा र तराईका केही ठाउँमा चट्याङ्गसहित वर्षा भएको छ। यसले बाढी र पहिरोको जोखिम कायम राखेको छ।

ब्रोड पिकमा भेटिएका चार शवमध्ये दुई जनाको पहिचान खुल्दै पुरबहादुर गुरुङ र ओमनीकी नाधिरा अहमद अब्दुल्लाह अल हार्थी रहेको पुष्टि भयो। नेपाली टोलीका ६ आरोही बेपत्ता रहेको खोजी पनि जारी रहेको बताइएको थियो।

पाकिस्तानको ब्रोड पिकमा हिमपहिरो जाँदा निर्मल पुर्जा नेतृत्वको १० सदस्यीय अन्तर्राष्ट्रिय आरोही टोली सम्पर्कविहीन भएको रिपोर्ट आयो, जसमा ६ जना नेपाली थिए। उद्धार अभियान सुरु गर्ने तयारी भएको जनाइएको थियो।

मनसुनको समयमा पानीजन्य र सरुवा रोग, जस्तै डेङ्गु, झाडापखाला, स्क्रब टाइफसको जोखिम बढेको छ। जलवायु परिवर्तनले यी रोगहरूको जोखिम अझ वृद्धि गरेको छ।

कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका-८ स्थित लभ डाँडाबाट वर्षायाममा बग्ने बालुवा र हिलोले स्थानीय बस्ती डुबानको जोखिममा परेको छ साथै सडकमा दुर्घटना जोखिम बढेको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले ३२ जिल्लामा साना नदीहरूमा मध्यम आकस्मिक बाढी जोखिम रहेको जनाएको छ। बाढी जोखिम भोलि पनि जारी रहने सम्भावना छ र तटीय क्षेत्रका बासिन्दाहरुलाई सतर्क रहन अनुरोध गरिएको छ।

नेपालका विभिन्न मुख्य राजमार्गहरू, जस्तै सिन्धुपाल्चोकको अरनिको राजमार्ग, दोलखाको लामासाँघु-रामेछाप सडक, र रसुवाको त्रिशूली-मैलुङ-स्याफ्रुबेसी सडक बाढी र पहिरोका कारण पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएका छन्। बागमती प्रदेशका काभ्रे र मकवानपुरमा रातको समयमा सवारी संचालनमा रोक लगाइएको छ।

गण्डकी प्रदेशको माछापुच्छ्रे गाउँपालिका-१ मा सेती नदीको बाढीले नेपाली सेनाको निर्माणाधीन ब्यारेकको तीन कोठा पूर्ण रूपमा नष्ट गरेको छ। लत्ताकपडा र अन्य सामग्री बगाएको छ।

दैलेखको गुराँस गाउँपालिका-१ मा फोर्स गाडी सडकबाट ३०० मिटर तल खसेर ४ जना घाइते भएका छन्। गाडीमा सवार ६ मध्ये ४ जनाको उपचार भइरहेको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले १७ जिल्लामा साना नदीहरूमा मध्यम आकस्मिक बाढी जोखिम रहेको जनाएको छ। जोखिम भोलि र पर्सि पनि कायम रहने अनुमान गरिएको छ।

नेपाल ट्रक यातायात व्यवसायी महासंघले सार्वजनिक सवारी दुर्घटना पीडितका लागि छुट्टै राहत कोष बनाउने प्रस्ताव राखेको छ। अर्थमन्त्रीले प्रस्तावलाई सकारात्मक प्रतिक्रिया जनाएर वैधानिक निर्देशिका बनाएर अघि बढाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।

मध्यनेपाल नगरपालिका-७ भाटबेसीमा आएको काल्भुखैरेन ढुङ्गा भत्किएर पहिरो हुँदा चार जना परिवारका सदस्य घाइते भएका छन्। सबैलाई उद्धार गरी उपचारका लागि पठाइएको छ।

लमजुङको मध्यनेपाल नगरपालिका-७ मा धन्सार पहिरोले दुई जनाको मृत्यु भएको छ र चार जना घाइते भएका छन्। घटनास्थलमा कुलो भत्किएको थियो।

देशमा मनसुनी वायुको प्रभावका कारण हिमाली, पहाडी र तराई भूभागमा चट्याङ्गसहित मध्यमदेखि भारी वर्षाको सम्भावना देखिएको छ। लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी तथा तराई क्षेत्रहरूमा विशेष गरी भारी वर्षाको जोखिम रहेको छ।

म्याग्दीमा परेको पहिरोले लालबीर छन्त्यालको घर पुरिएको छ र उनको मृत्यु भएको छ भने ६३ वर्षीया धनकुमारी थापा घाइते अवस्थामा उद्धार गरिएको छ।

अविरल वर्षा, बाढी र पहिरोका कारण देशभरका मुख्य राजमार्ग अवरुद्ध भएका छन्। बागमती, कोशी, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेशका सडकहरू बढी प्रभावित भई केही ठाउँमा यात्रु अलपत्र परेका छन्।

देशका केही पहाडी तथा हिमाली भागमा भारी वर्षाको सम्भावना छ भने अधिकांश भागमा आंशिक तथा पूर्ण बदली रहने छ, जसले बाढीपहिरो र भूक्षयको जोखिम बढाएको छ।

मंगलबार काठमाडौँमा मनसुनी बादल देखिएको छ जसले वर्षा र मौसममा परिवर्तनको सङकेत गरेको छ।

आइतबार माइतीघर क्षेत्रमा वर्षा भएर डुवान भएको छ जसले स्थानीय आवतजावत प्रभावित बनाएको छ।

बागमती, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका पहाडी तथा हिमाली भागमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ र मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।

देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव हुँदा गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेशका पहाडी भूभागमा भारी वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ। दिउँसो हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रहरूमा चट्याङ्गसहित मध्यम वर्षा हुने चेतावनी जारी गरिएको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले काठमाडौँ उपत्यका र २९ जिल्लामा आकस्मिक बाढीको मध्यम जोखिम रिपोर्ट गरेको छ। साना नदीहरूमा पानीको बहाव बढ्ने अनुमान गरिएको छ।

अविरल वर्षापछि देशका नौवटा प्रमुख राजमार्ग पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएका छन् र केही सडक खण्डमा सवारी साधन सञ्चालनमा रोक लगाइएको छ। काभ्रेपलाञ्चोक–सिन्धुली जोड्ने बिपी राजमार्ग समेत असर परेको छ।

देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव कायम रहेको छ र केही स्थानमा मध्यमदेखि भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ। हिमाली तथा पहाडी भागमा मेघगर्जन र चट्याङ्गसहित वर्षाको प्रक्षेपण गरिएको छ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले विद्युतीय दुर्घटनामा दुवै हात गुमाएका बालकलाई उपचार खर्चसहित १५ लाख ७१ हजार रुपैयाँ क्षतिपूर्ति दिने निर्णय गरेको छ। ऊर्जा मन्त्रीले दुर्घटना रोकथामकालागि सचेतना र सुरक्षा आवश्यक भने।

तनहुँ, कास्की, झापा र पाल्पामा भएका छुट्टाछुट्टै सवारी दुर्घटनामा चार जनाको मृत्यु भएको छ। प्रहरीले सबै घटनाको अनुसन्धान गरिरहेको छ।

देशभर एकैदिन ४७ विपद् घटनामा दुई जनाको मृत्यु र पाँच जना घाइते भएका छन्। पहिरोले सबैभन्दा बढी घटनाहरू निम्त्याएको छ र पाँच परिवार प्रभावित भएका छन्।

सुदूरपश्चिमका पहाडी जिल्लामा बर्षा सुरु भएर कच्ची सडक हिलो, पहिरो र भलबाढीले दुर्घटनाको जोखिम बढाएको छ। संकुचित सडक र क्षमताभन्दा बढी यात्रु बोकेको प्रवृत्तिले बोलेरो जीप दुर्घटना बढाएको छ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले मनसुन अवधिभर बाढी, पहिरो, कटान, डुबान, चट्याङ र सर्पदंश जोखिम भएकाले विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ। विपद्का कारण २४ घण्टामा ४७ घटना भएका र १३ लाख १० हजार रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको छ।

आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा दाङमा ३४७ सवारी दुर्घटनामा ७२ जनाको मृत्यु भएको छ। मृत्यु हुनेमा ५० पुरुष, १९ महिला र ३ बालबालिका छन् र मोटरसाइकल दुर्घटना सर्वाधिक छन्।

काठमाडौँमा मनसुनी वायुको प्रभावले केही दिनदेखि निरन्तर वर्षा भइरहेको थियो, जुन बुधबार बिहानदेखि रोकिएको छ। मौसम पूर्वानुमान अनुसार आगामी तीन दिन मेघगर्जनसहित मध्यमदेखि भारी वर्षाको सम्भावना छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले कोशी, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमका केही भागमा अत्यधिक भारी वर्षाको सम्भावना जनाएको छ र उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। मनसुनको न्यून चापीय रेखासँग जोडाजोडेर वर्षा बढ्ने बताइएको छ।

काठमाडौं उपत्यकामा आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा सडक दुर्घटना संख्या १९ प्रतिशतले घटेर ५ हजार ८०३ पुगेको छ। शुक्रबार सबैभन्दा बढी १ हजार १०३ सडक दुर्घटना भएको तथ्यांक छ।

दोलखाको गौरीशंकर गाउँपालिका नजिकै सिरपिङ खोला जलविद्युत आयोजनामा भएको पहिरोले ७३ वर्षीय तस्मन तामाङ बेपत्ता भएका छन्। खोजतलास कार्य जारी छ।

निरन्तर वर्षाका कारण देशका मुख्य राजमार्गहरू बाढी र पहिरोले अवरुद्ध भएका छन्। कोशी, बागमती, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका सडक खण्डहरूमा यातायात प्रभावित भएको छ।

बारम्बार वर्षा र पहिरोका कारण चीनसँग जोडिएको तातोपानी सीमा नाका छ दिन देखि बन्द छ, जसले बाधाहीन बस्तु र सवारी सडकमै रोकिएको छ। करिब १५० कन्टेनर र ४५ भन्दा बढी ट्रकहरू सडकमै जमेका छन्।

पछिल्लो २४ घण्टामा नेपालका ५२ जिल्लामा बाढी र पहिरोलगायत ६६ वटा विपद्का घटनाहरू भएका छन् जसबाट दुई जनाको मृत्यु र १३ जना घाइते भएका छन्। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले सतर्कता अपनाउन आव्हान गरेको छ।

काठमाडौँमा केही दिनको निरन्तर वर्षापछि आकाश खुलेको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागले आगामी दुई दिन मध्यम वर्षा हुने र भारी वर्षाको सम्भावना कम रहेको जनाएको छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आगामी दुई दिन नेपालभर भारी वर्षा नहुने जानकारी दिएको छ। केही प्रदेशहरूमा मात्र मध्यम वर्षा हुने अपेक्षा गरिएको छ।

देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव रहेको छ र कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भूभागमा भारी वर्षाको सम्भावना छ।

जुलाई महिनामा नेपालभर औसतभन्दा कम ३०४.३० मिलिमिटर मात्रै वर्षा मापन भएको छ जुन ५५८.८ मिलिमिटरको औसतभन्दा कम हो। पछिल्लो २४ घण्टामा कपिलवस्तुको पथरकोटामा सबैभन्दा बढी १६७ मिलिमिटर वर्षा मापन गरिएको छ।

लगातार मनसुन वर्षाले नेपालका नौ प्रमुख राजमार्गहरू अवरुद्ध भएका छन्। कोशी र बागमती प्रदेशका मेची, बिपी, पृथ्वी लगायतका राजमार्गहरूमा यातायात प्रभावित छ।

कोशी नदीमा पानीको बहाव बढ्दो छ र जलसतह चार दशमलव ७८ मिटर पुगेको छ। कोशी ब्यारेजका ५२ वटा ढोका खोल्ने तयारी थालिएको छ र नदी तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरिएको छ।

लगातार वर्षापछि काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न सडक जलमग्न भएका छन् र सवारी आवागमन प्रभावित भएको छ। ट्राफिक प्रहरीले चालकलाई सतर्क रहन आग्रह गरेको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले झापा, मोरङ, सुनसरी र इलाम जिल्लाहरूमा आकस्मिक बाढीको जोखिम बढेको जानकारी दिएको छ। तर कोशी, नारायणी, बागमती, कर्णाली, महाकाली नदीहरूको जलस्तर हाल जोखिमरेखा भन्दा तल छ।

मुग्लिन-नारायणघाट सडक खण्डमा दुई बस र एउटा ट्रक ठोक्किएर करिब २५-२६ जना घाइते भएका छन्, जसलाई उपचारका लागि भरतपुर लगिएको छ।

बाढीपहिरोका कारण बिपी राजमार्ग र कान्तिलोकपथ बन्द भएका छन्। रोशी खोलामा आएको बाढी र ललितपुरको भट्टेडाँडामा खसेको पहिरोले यातायात प्रभावित भएको छ।

सरकारले बाढी, पहिरो तथा डुबानजस्ता जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै प्रभावित जिल्लामा सवारीसाधन सञ्चालनमा नियन्त्रण गर्ने निर्णय गरेको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले जोखिम मूल्याङ्कन गरेर मात्रै सवारी सञ्चालन खुला गर्ने जनाएको छ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले मनसुनजन्य विपद्को बेला निजी क्षेत्रसँग हेलिकप्टर, ड्रोन र र्याफ्टिङ सेवा उपलब्ध गराउन आग्रह गर्ने तयारी गरेको छ। वर्तमानमा काठमाडौँ, इटहरी, भैरहवा र सुर्खेतमा चार नेपाली सेनाका हेलिकप्टरहरू तैनाथ छन्।

कोशी, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी र तराई भूभागमा अत्यन्त भारी वर्षाको सम्भावना हुँदा बाढी र पहिरोको उच्च जोखिम रहेको छ। सरकारले सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरेको छ।

काठमाडौँ जिल्ला प्रशासन कार्यालयले मनसुन सक्रिय बाढीपहिरो र डुवानको जोखिम बढेकाले यात्रामा विशेष सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले काठमाडौँमा आज र भोलि अति भारी वर्षाको सम्भावना जनाएको छ।

मनसुन सक्रिय भएसँगै काठमाडौं उपत्यकामा डुबानको जोखिम बढेको छ र नदीकिनारका बासिन्दालाई सतर्क रहन अनुरोध गरिएको छ। नदीखोलाको जलसतह बढ्न सक्ने भएकाले उच्च सतर्कता अपनाउन भनिएको छ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंले भारी वर्षाका कारण बाढी र पहिरोको जोखिम बढ्न सक्ने भन्दै काठमाडौं उपत्यकाका नाकामा यात्रा गर्दा विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ। यसले मनसुनजन्य जोखिमका कारण आवतजावतमा सतर्कता अपनाउनुपर्ने अवस्था देखाएको छ।

राष्ट्रिय विपद जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले विभिन्न प्रदेशहरूमा अत्यधिक वर्षाको उच्च सतर्कता जारी गर्यो र सबैलाई अनावश्यक यात्रा नगर्न अनुरोध गर्यो। २३ जिल्लामा राति सवारीसाधनको आवागमनमा रोक लगाइएको छ।

नेपालमा मनसुनको प्रभावले सबै क्षेत्रमा बादलिलो मौसम र वर्षा भइरहेको छ। कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशहरु सहित धेरै भूभागमा मध्यमदेखि भारी वर्षाका साथ बाढी र पहिरोको जोखिम छ।

कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेशका केही भागमा हल्का देखि अत्यधिक भारी वर्षा हुने सम्भावना छ र सतर्कता अपनाउन भनिएको छ। मनसुनी वायुको प्रभावले देशभर वर्षा भइरहेको छ।

निरन्तरको वर्षा र बाढी पहिरोका कारण नेपालभर छ वटा प्रमुख राजमार्गहरू पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएका छन्। बिपी राजमार्गअन्तर्गत खुर्कोट-नेपालथोक-कटुन्जेबेँसी र मकवानपुरस्थित कान्ति लोक पथमा खासगरी सवारी आवागमन रोकिएको छ।

देशभर मनसुनी वायु सक्रिय रहेको र साताको मध्यतिर विभिन्न भूभागमा भारीदेखि अत्यधिक भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ। हिमाली, पहाडी र तराई क्षेत्रहरूमा मध्यमदेखि भारी वर्षा हुने अपेक्षा गरिएको छ।

काकडभिट्टा–लौकही सडक विस्तार आयोजना विद्युत पोल नसारिनुको कारणले निर्माण कार्यमा ढिलाई भएको छ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको ढिलाइले सडक क्षेत्रमा रहेको पोलहरू हटाउन समस्या परेको छ।

निरन्तर वर्षापछि विभिन्न स्थानमा पहिरो र हिलोले राजमार्ग अवरुद्ध भएका छन्, तर मकवानपुरको कान्तिलोकपथ पहिरो हटाएर पुनः सञ्चालनमा आएको छ। काभ्रेपलाञ्चोक–सिन्धुली सडकमा सवारी रोक लगाइएको छ।

सिन्धुपाल्चोकको गोब्रे क्षेत्रमा पछिल्लो १२ घण्टामा १३६ मिलिमिटर वर्षा भएको छ र काठमाडौंसहित अन्य धेरै जिल्लामा भारी वर्षा भएको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले बाढीपहिरो जोखिममा सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरेको छ।

सिन्धुपाल्चोकको मेलम्ची क्षेत्रमा तीन घण्टादेखि मध्यमदेखि भारी वर्षा भइरहेको छ र जल तथा मौसम विज्ञान विभागले बाढी र पहिरो जोखिम बढेसँगै उच्च सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरेको छ। धाप, गोब्रे र मेलम्ची क्षेत्रका बासिन्दालाई विशेष सतर्क रहन भनिएको छ।

धादिङको बेनीघाट रोराङ गाउँपालिका-१० स्थित तिग्राङ खानी क्षेत्रमा सुक्खा पहिरो खस्दा पृथ्वी राजमार्ग दुवैतर्फ पूर्णरूपमा अवरुद्ध भएको छ। सवारी साधनको आवागमन रोकिएको छ।

काठमाडौँको माइतीघर क्षेत्र वर्षापछि जलमग्न भएको छ जसले सवारी आवागमन र पैदलयात्रीहरूलाई प्रभावित पारेको छ। सडक जलमग्न हुँदा यहाँ सवारी जाम भएको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले पोखरा, काठमाडौँ र ओखलढुङ्गामा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुने ८०% सम्भावना जनाएको छ। तराईका केही सहरमा अधिकतम तापक्रम ३४ देखि ३७ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने अनुमान गरिएको छ।

नुवाकोट र धादिङको गगटे क्षेत्रमा मनसुन सक्रिय भएपछि किसानहरूले धान रोपाइँ तीव्र पारेका छन्। नेपालका धेरै क्षेत्रहरूमा ६०–७० प्रतिशतभन्दा बढी धान रोपाइँ सम्पन्न भइसकेको छ।

म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका स्थित ६ मेगावाट क्षमताको रेलेखोला जलविद्युत् आयोजना बाढीबाट क्षति पुगेपछि बन्द भएको छ। परियोजनाको बाँधमा बाढीले क्षति पुर्‍याएको र बाँध सम्मको सडक पहिरोले अवरुद्ध भएको छ।

सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालयले मोबाइल सेल ब्रोडकास्ट प्रविधि प्रयोग गरी विपद्को समयमा प्रभावकारी पूर्वसूचना प्रणाली बनाउने विषयमा सरोकारवालासँग छलफल गरेको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागले वार्षिक रूपमा करिब दुई करोड एसएमएस सन्देश पठाउने जानकारी दिएको छ।

देशभर वर्षा र पहिरोका कारण २१ वटा सडक प्रभावित भएका छन्। तीन सडकखण्ड पूर्णरूपमा अवरुद्ध छन भने १८ वटा सडकहरू एकतर्फी सञ्चालनमा छन्।

वर्षा र पहिरो खतरा कारण काठमाडौँ उपत्यकाबाट बाहिरिने सबै नाकाहरू बन्द गरिएका छन् र रात्रीकालीन सवारी साधनको यात्रा रोकिएको छ।

वर्षा र पहिरो जोखिमका कारण काठमाडौं उपत्यकाबाट बाहिरिने सबै नाकाहरू बन्द गरिएको र नागढुंगा चेकपोस्टमा लामो दूरीका सवारी साधनहरू रोकिएका छन्। हिजो रातभर रात्रिकालीन यातायातमा पनि रोक लगाइएको थियो।

पर्वत जिल्लाको कालीगण्डकी नदी र सेतीखोलाको बाढीले विश्वकै ठूलो शालिग्राम शिला डुबानमा परेको छ जसले पूजाअर्चना र दर्शनमा अवरोध पुर्‍याएको छ। सेतीवेणी बजार बाढीको जोखिममा परेको छ र स्थानीय व्यापारी तथा सर्वसाधारण त्रसित छन्।

देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव कायम रहेकाले कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका विभिन्न भूभागमा भारी वर्षा भइरहेको वा हुने सम्भावना छ।

कास्कीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका-११ मा बाढीले निर्माणाधीन माथिल्लो मोदी ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाका संरचना र उपकरणमा व्यापक क्षति पुऱाएको छ। परियोजनास्थल जोड्ने सडक भत्किएको र सामग्री बगेको छ।

मकवानपुरको सिमखोलामा आएको आकस्मिक बाढीले एक स्कुटी चालकलाई बगाएर बेपत्ता गरेको छ, सुरक्षा निकायहरूले खोजी अभियान तीव्र पारेका छन्।

निरन्तर वर्षाका कारण मुग्लिन–नारायणगढ सडकखण्ड तुईन खोलामा ढुङ्गा र सेती दोभान क्षेत्रमा लेदो झरेपछि दुईतर्फी अवरुद्ध भएको छ। ढुङ्गा र लेदो हटाउन डोजरसहित मेसिन घटनास्थलमा पुगेको छ।

काठमाडौँ उपत्यकाका प्रमुख नदी तथा खोलाहरूमा जलसतह बढ्दै गइरहेको छ जसले बाढी जोखिम बढाएको छ। बागमती, विष्णुमती लगायतका नदीमा सतर्कता जारी गरिएको छ र थप वर्षा हुने सम्भावना छ।

काठमाडौँ उपत्यका र देशका धेरै स्थानमा भारीदेखि अत्यधिक भारी वर्षा भइरहेको छ। मकवानपुरगढी र म्याग्दीमा १२१ मिलिमिटर वर्षा भई धेरै वर्षाले प्रभावित भएका छन्।

कालीकोटमा पहिरोले दुई जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको छ। मृतकहरू मन्दिर साउद (४६) र लालबहादुर साउद (७६) हुन्।

पहिरो गएपछि कालीकोटको गगने खोलामा कर्णाली राजमार्ग पुनः अवरुद्ध भएको छ। सडक खुलाउन एक्साभेटर प्रयोग गरी प्रयास भइरहेको छ।

मोदी खोलामा आएको बाढीले नयाँपुल–विरेठाँटी–घान्द्रुक सडक बगाउँदा ३०० जना पर्यटक अलपत्र परेका छन् र यातायात बन्द भएको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले आगामी तीन दिनमा देशका धेरै साना नदीहरूमा आकस्मिक बाढीको जोखिम रहेको चेतावनी दिएको छ। कोशी, बागमती र गैंडकीका जिल्लाहरू उच्च जोखिममा रहेका छन् र मध्यम देखि भारी वर्षाका सम्भावना पनि देखिएको छ।

मोनसुन वर्षाका कारण दोलखा र जाजरकोट जिल्लामा पहिरोले दुई व्यक्तिको मृत्यु भएको छ र एक जना घाइते भएका छन्। पहिरोले कोडारी राजमार्ग र तातोपानी सीमा नाका अवरुद्ध गरेको छ।

मकवानपुरको हेटौँंडामा कर्रा खोलाको बाढीले ट्रक बगाएको छ, चालक पौडेर ज्यान जोगाएका छन् र खुट्टामा सामान्य चोट लागेको छ।

जाजरकोटको भेरी नगरपालिका-२ रान्सीमा पर्ने पहिरोले ६७ वर्षीया जयशिला शाहको मृत्यु भएको छ र दुई जना घाइते भएका छन्। घटनाको कारण लगातार परेको वर्षा रहेको छ।

कैलाली जिल्लास्थित कटेनी नदीको जलसतहले सतर्कता तह पार गरेको छ र जलसतह बढिरहेको हुँदा तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरिएको छ। सुनसरीको ताराहारा क्षेत्रमा भारी वर्षा मापन भएको छ।

इलामको मेची राजमार्गमा राजदुवाली सडकखण्ड भासिएपछि इलाम, पाँचथर र ताप्लेजुङको सडक सम्पर्कविच्छेद भएको छ र यातायात पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ।

खोटाङ जिल्लाका दुई सडक कालोपत्रे योजना निर्माण व्यवसायीले समयमा पूरा नगरेका कारण अधुरा छन्। असार १५ को समय सीमा बितिसक्दा पनि म्याद र मौसमले काममा ढिलासुस्ती भएको छ।

मनसुनको न्यून चापीय रेखा तराई नजिक सरेको छ र कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेशका केही स्थानमा हल्का देखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ। पहाडी र तराई भू-भागमा मध्यम वर्षासँग चट्याङ सम्भावना पनि छ।

कास्कीको अन्नपूर्ण गाउँपालिकामा मोदी खोलाको बाढीले दुई घर र एक रेष्टुरेन्ट बगाउँदा सडक र पुल बगाएर आवागमन प्रभावित भएको छ। नयाँपुल–घान्द्रुक सडक र किम्रुङ खोलाको झोलुङ्गे पुल बन्द भएका कारण स्थानीय र पर्यटक आवागमन ठप्प भएको छ।

देशभर वर्षाले नदी-खोलामा बहाव बढेको र राजधानीका सडक जलमग्न भएका कारण सवारी आवागमनमा समस्या देखिएको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागले भारी देखि अति भारी वर्षाको सम्भावना जनाएको छ।

एल निनोका कारण मनसुन अस्थिर हुँदै खडेरी र बाढीको खतरा थपिएको छ। भूमिगत पानीको पुनर्भरणमा समस्या आएपछि सिँचाइ र खाद्य सुरक्षा संकट बढ्दै गएको छ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले सबै सरोकारवाला निकायसँग समन्वय गरी मनसुनजन्य विपद्को जोखिम न्यूनीकरणमा सरकार पूर्ण तयारी अवस्थामा रहेको जनाएको छ। गृह मन्त्रालयको बैठकले विभिन्न निकायलाई आवश्यक निर्देशन पनि दिएको थियो।

नेपालका विभिन्न जिल्लामा भएका सवारी दुर्घटनामा सात जनाको मृत्यु भई केही घाइतेहरूको उपचार भइरहेको छ। मोरङ, धनुषा, तनहुँ, कास्की र बझाङजस्ता स्थानमा दुर्घटना भएका छन्।

कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका केही स्थानमा अति भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ। देशभर मनसुन सक्रिय भएर अधिकांश भूभागमा बादल लागेको छ र मध्यम वर्षासहित चट्याङ्ग पर्ने आशंका छ।

धोरपाटन नगरपालिका-९ स्थित फल्लेगरमा पहिरोले सल्झान्दी–धोरपाटन राष्ट्रिय प्राईड सडक पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ। यसका कारण क्षेत्रीय पर्यटक अवरुद्ध भएका छन्।

शनिबार दिउँसो र राति देशका अधिकांश स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यमदेखि हल्का वर्षा हुने सम्भावना छ। पोखरामा ८० प्रतिशत र काठमाडौँमा ७० प्रतिशत वर्षाको सम्भावना रहेको छ।

बागमती प्रदेश सरकारले मनसुनजन्य विपद्को जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै करिब साढे दुई करोड रुपैयाँ बराबरका राहत सामग्री सुरक्षा निकायलाई हस्तान्तरण गरी सुरक्षा संयन्त्रलाई 'हाई अलर्ट'मा राखेको छ।

मनसुन सुरु भएपछि काठमाडौं लगायतका क्षेत्रमा पानीबाट सर्ने रोगहरू, जस्तै डेंगू, टाइफाइड, र स्क्रब टाइफसका ज्वरोका केसहरू वृद्धि भएका छन्। बढ्दो मुसा आबादी र कमजोर नियन्त्रण कारबाही यस वृद्धिमा मुख्य कारण रहेका छन्।

मौसम विभागले कोशी, बागमती र गैंडकीका पहाडी जिल्लामा आज राति भारी देखि अतिभारी वर्षाको सम्भावना जनाएको छ। काठमाडौं, पोखरा, विराटनगर, जनकपुर लगायत ठूला शहरमा मध्यमदेखि भारी बर्षाको अनुमान छ।

एल निनो प्रभावका कारण मनसुन कमजोर भए पनि हिमालय क्षेत्रमा आकस्मिक भारी वर्षा, हिमनदी पग्लने र त्यसबाट उत्पन्न बाढी तथा पहिरोको जोखिम बढेको छ। हिमालपारी इलाका Humla मा थर्मोकार्स्ट प्रकोप दर्ता गरिएको छ।

देशभर मनसुनी वायु सक्रिय भई केही प्रदेशमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा भएको छ। कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशमा दिउँसो र राति भारीदेखि धेरै भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद राजु पाण्डेले गोकर्णेश्वरबासीले पानी नपाएका खण्डमा मेलम्ची पानी वितरणमा अवरोध गर्ने र पाइप फुटाउने चेतावनी दिएका छन्। उनले कर्मचारीहरूको लापरबाही र बदमासीप्रति असहमति जनाए।

देशका अधिकांश स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित वर्षा हुने सम्भावना छ। धनगढी, नेपालगञ्ज र सिमरामा तापक्रम सुम्बर ३४ देखि ३६ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

मौसम विभागले कोशी, बागमती, गैंडकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिममा भारी वर्षाको चेतावनी जारी गरेको छ। यी क्षेत्रमा localized बाढी र पहिरोको जोखिम उल्लेख्य छ।

देशभर मनसुनी वायुको प्रभावका कारण आज कोशी, गण्डकी र अन्य प्रदेशका पहाडी भूभागमा मध्यमदेखि भारी वर्षा र चट्याङ्ग हुने सम्भावना रहेको छ। राति विशेष गरी यी क्षेत्रहरूमा भारी वर्षाको आशंका गरिएको छ।

कास्की क्षेत्रमा १०२ मिलिमिटर वर्षा र सातै प्रदेशमा मनसुन सक्रिय भई वर्षा भइरहेको छ। कोशी, गण्डकी लगायतका प्रदेशहरूमा आगामी दिनमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ।

सुदूरपश्चिम नेपालमा ३२,२२७ जनालाई प्रभावित पार्ने सम्भावित बाढी र पहिरोको खतरा बढेको छ। कञ्चनपुर र कैलाली जिल्लामा सबैभन्दा बढी जोखिम रहेको छ र प्रादेशिक विपद व्यवस्थापन कोषमा ८० लाख रुपैयाँभन्दा बढी रकम छ।

नेपाली कांग्रेसका सांसद सिता थपलियाले वर्षायाममा सुकुमबासीलाई उठिबास लगाउनु मानवीयता नभएको बताइन् र सरकारको १०० दिनको कार्यकाल आलोचना गरिन्। उनले पुरानो काम गर्ने शैली जारी रहेको टिप्पणी गरिन्।

अनियमित मनसुन र बढ्दो तापक्रमले हिन्दूकुश हिमालय क्षेत्रमा आकस्मिक बाढी र पहिरोको जोखिम बढेको छ। हिमनदी पग्लने प्रक्रिया तीव्र भएसँगै नदीहरूमा पानीको मात्रा बढ्ने अनुमान गरिएको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले देशभरिको विभिन्न साना नदीहरूमा आकस्मिक बाढीको सम्भावना रहेको चेतावनी जारी गरेको छ। इलाम, झापा र तेह्रथुमजस्ता जिल्लाहरूमा मध्यम जोखिमसहित सतर्कता आवश्यक देखिएको छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले पूर्व र केन्द्रीय नेपालका विभिन्न भागमा भारी वर्षासहित मेघगर्जन र तेज हावाका साथ जोखिम बढेको जनाएको छ। कोशी, बागमती, गण्डकी, र सुदूरपश्चिम प्रान्तहरूमा विशेष सतर्कता अपनाउन सुझाइएको छ।

नेपालमा मनसुन हावा प्रभावमा रहँदा तिब्र वर्षा र मेघगर्जन हुने सम्भावना देखिएको छ र केहि पहाडी तथा तराइ क्षेत्रहरूमा भारी वर्षा संभावित छ।

मधेस र लुम्बिनी प्रदेशका तराई क्षेत्रहरूमा मनसुनी अपेक्षाअनुसार वर्षा हुन सकेको छैन। वर्षा मुख्यतया पहाडी क्षेत्रमा केन्द्रित छ र चार प्रदेशमा भारी वर्षा र हुरीबतासको सम्भावना छ।

अविरल वर्षाले जाजरकोट–डोल्पा सडक, रुकुम–घोराही सहिद मार्ग र भेरी करिडोर सडकखण्ड पूर्णरूपमा बन्द भएका छन्। नेपाल प्रहरीले सावधानी अपनाउन अनुरोध गरेको छ।

मौसम पूर्वानुमान विभागले कोशी, बागमती, गैंडकी र लुम्बिनी प्रान्तका पहाडी जिल्लाहरूमा भारी वर्षा हुने चेतावनी जारी गरेको छ। देशैभरका धेरै हिल र तराई क्षेत्रमा हल्का देखि मध्यम वर्षा वा मेघगर्जन हुने सम्भावना बढेको छ।

काठमाडौँ, पोखरा, विराटनगर लगायतका स्थानहरूमा दिउँसो र राति ६० प्रतिशत सम्भावना सहित मेघगर्जन र चट्याङ्गसहित वर्षा हुने गरिएको छ। थप रूपमा डडेल्धुरा, जुम्ला, विराटनगर र अन्य ठाउँमा मध्यम वर्षा हुनसक्ने अनुमान छ।

कोशी, बागमती, गैंडकी र लुम्बिनी प्रान्तका धेरै भेगमा बादल लागेको र मध्यमदेखि भारी वर्षा र मेघगर्जन हुँदैछ। तराई क्षेत्रहरूमा मध्यम वर्षा र मेघगर्जनको सम्भावना बना रहेको छ।

नेपालभरि सक्रिय मनसुन प्रणालीका कारण कोशी, बागमती, गैंडकी र सुदूरपश्चिम प्रान्तका पहाडी जिल्लामा भारी वर्षा, चट्याङ र तेज हावाका साथ डरावना घटनाको जोखिम बढेको छ। बाढी र पहिरो सम्भावित क्षेत्रहरूमा सतर्कता अपनाउन सिफारिस गरिएको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले १४ जिल्लामा आकस्मिक बाढीको मध्यम जोखिम रहेको जानकारी दिएको छ र नदी तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। साना नदीहरू रुकुम पश्चिम, सल्यान लगायत जिल्लामा बहाव बढ्ने सम्भावना रहेको छ।

मनसुनको प्रभावमा काठमाडौं लगायत कोशी, बागमती, गैंडकी र लुम्बिनी प्रान्तमा हल्का देखि मध्यम वर्षा र मेघगर्जन हुँदै आएको छ। पर्वतीय र पहाडी क्षेत्रमा बदली र वर्षा, मेघगर्जनसँगै हिमपात पनि हुने सम्भावना छ।

नेपालका गण्डकी, लुम्बिनी, सुदूरपश्चिम र पहाडी कोशी प्रदेशहरूमा भारी वर्षा, मेघगर्जन र कडा हावा हुनेभनेकोले बाढी तथा पहिरोको जोखिम बढेको छ। तराई क्षेत्रमा मध्यम वर्षा र मेघगर्जनका सम्भावना रहेका छन्।

देशभर मनसुनी वायुको प्रभावले कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही स्थानमा मध्यमदेखि भारी वर्षाको सम्भावना छ। गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमका तराई र पहाडी भूभागमा भारी वर्षाको खतरा बढेको छ।

अप्रिल १४ देखि नेपालमा मनसुनको कारणले विभिन्न प्राकृतिक प्रकोपमा १२७ जनाको मृत्यु भएको छ र ७७३ जना घाइते भएका छन्। २७२१ वटा प्रकोप घटनाले ३७२२ परिवार प्रभावित भएका छन्।

कैलालीको धनगढीबाट बैतडीतर्फ जाँदै गरेको बस सडकबाट करिब दुई सय मिटर तल खसेर दुर्घटनामा परेको छ।

मुनसुन नेपालभर सक्रिय हुँदै कोशी, बागमती, गैंडकी र लुम्बिनी प्रान्तका पहाडी जिल्लामा भारी वर्षाको सम्भावना देखिएको छ जसले स्थानीय बाढी र पहिरोको जोखिम बढाएको छ। पोखरा र काठमाडौंमा मध्यम वर्षा र मेघगर्जन रहने अनुमान गरिएको छ।

मनसुन कमजोर र ढिला भित्रिँदा खेतीका लागि पर्याप्त वर्षा अर्को साता मात्र हुने आशंका छ। एल निनो प्रभावले तापक्रम वृद्धि र खडेरीको जोखिम बढाएको छ, जसले कृषिमा प्रभाव पार्ने अनुमान छ।

देशभर मनसुन सक्रिय भई विभिन्न भू-भागमा मेघगर्जन, चट्याङ्गसहित भारी वर्षा र हिमपातको सम्भावना बढेको छ। मौसम विभागले शनिबारसम्म भारी वर्षा जारी रहने चेतावनी जारी गरेको छ।

खोटाङको बोपुङस्थित शताब्दी पुरानो वासिङ पहिरोले दर्जनौँ घर र सयौँ रोपनी खेतबारी बगाएको छ। यस पहिरोले स्थानीयवासी विस्थापित हुँदै आइरहेको छ र वर्षायाममा जोखिम बढेको छ।

कर्णाली राजमार्गमा यात्रुबाहक गाडी दुर्घटना भएर कर्णाली नदीमा खसेको घटनाको खोजीका लागि सशस्त्र प्रहरी बलको टोलीले बिहानदेखि खोजी कार्य जारी राखेको छ। वर्षा र बाढीका कारण पानी धमिलो हुँदा गाडी फेला परेको छैन।

ललितपुरको कान्ति लोकपथमा मनसुनका कारण पहिरो र सडक अवरुद्ध हुने जोखिमका कारण बिहान ५ बजे सम्म रातिको सवारी आवागमन रोकिएको छ।

कालिकोटको सेरिघाट बजारमा माइक्रोबस ब्रेक फेल भएर पल्टिएको छ र दैलेखको साङ्गेतडामा अर्को माइक्रोबस दुर्घटना हुँदा एक जनाको मृत्यु भएको छ। केहीलाई सामान्य चोट लागेको छ।

सुदूरपश्चिम प्रदेशमा गएरातिदेखि निरन्तर वर्षा भइरहेको छ जसले बाढी, डुबान र पहिरोको जोखिम बढाएको छ। कालाली, कञ्चनपुर, दार्चुला र डडेल्धुरामा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ।

गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई र पहाडी भू-भागमा मध्यमदेखि भारी वर्षा भइरहेको छ। केहि स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित वर्षा हुने सम्भावना छ।

देशभर मनसुनी वायुको प्रभावले विभिन्न क्षेत्रमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमदेखि भारी वर्षाको सम्भावना छ। हिमाली र पहाडी क्षेत्रमा हिमपात र मध्यम वर्षा हुनसक्ने संकेत पनि देखिएको छ।

मनसुन सक्रिय भएसँगै नेपालमा सुरक्षा बल, सरकारका निकायहरूले बाढी र पहिरोको सम्भावित जोखिमका लागि स्रोत जुटाउँदै ५४ अस्थायी र १६ स्थायी विपद व्यवस्थापन केन्द्र स्थापना गरेका छन्। नेपाली सेनाले तीन चरणीय तयारी कार्यक्रम सुरु गरेको छ।

दक्षिणपश्चिमी मनसुनले नेपालका सबै भू-भागमा प्रवेश गरी वर्षा र मेघगर्जनसहित केही पहाडी जिल्लामा भारी वर्षाको जोखिम बढाएको छ। कोशी, बागमती, गैंडकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशहरूमा मध्यमदेखि भारी वर्षा पर्ने सम्भावना छ।

देशभरका साना नदी र खोलाहरूमा आगामी तीन दिनसम्म आकस्मिक बाढीको जोखिम छ र नदी तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई विशेष सतर्कता अपनाउन भनिएको छ। झापा, इलाम, काठमाडौं लगायतका जिल्ला साना नदीहरूमा मध्यम जोखिममा रहेका छन्।

नेपालमा मनसुनी वायु पूर्ण रूपमा फैलिएको छ र कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णालीका पहाडी भूभागमा भारी वर्षाको सम्भावना छ। यस वर्षको मनसुन असार ५ गते प्रवेश गरी देशभर विस्तार हुन कुल १२ दिन लागेको थियो।

नेपालमा मनसुन खतरा व्यवस्थापनका लागि योजना र पूर्व चेतावनी प्रणालीहरू अवश्य भए पनि कार्यशील तयारीमा केही कमजोरीहरू देखिएका छन्। उच्च जोखिम क्षेत्रका स्थानीय सरकारहरूमा उद्धार स्रोत र आपतकालीन तयारी अपर्याप्त रहेको पाइएको छ।

मंगल विभागले पाँच प्रदेशमा तीन दिनसम्म भारीदेखि अत्यन्तै भारी वर्षाको सूचना दिएको छ। कोशी, गण्डकी, लुम्बिनी, सुदूरपश्चिम, मधेश लगायत ठाउँमा अलग–अलग भारी वर्षा, मेघगर्जन, छिट्टै बाढी र डाँडापहिरोको खतरा उल्लेख गरिएको छ।

दार्चुलाको पनेबाज क्षेत्रस्थित तेर्छालेकमा आएको पहिरोकै कारण महाकाली लोकमार्ग अन्तरगत दार्चुला–गोकुलेश्वर सडकखण्ड पूर्णरूपमा अवरुद्ध भएको छ। यसले सवारी आवागमनमा ठूलो अवरोध पुगेको छ।

धाप्लाङघाटमा सुनकोशी नदीको बाढीले जमिन कटान गर्दै बस्तीमा जोखिम बढाएपछि संघीय सरकारले रु एक करोड ७६ लाख बजेट विनियोजन गरेको छ। निर्माणाधीन मोटरेबल पक्की पुलले यातायात र व्यापार सजिलो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

कञ्चनपुरमा असार मध्यसम्म सिँचाइ सुविधा अभावका कारण केवल ५० प्रतिशत रोपाइँ मात्र भएको छ। सिँचाइ आपूर्ति सीमित हुँदा किसानहरूलाई धानखेतीमा समस्या भोग्नु परेको छ।

२०२६ को मनसुन नेपालमा छ दिन ढिला आएर पूर्वी हिस्सा जून अन्तमा पूर्ण रूपमा प्रवेश भयो। यसले कृषि संकट, जलविद्युत् पानी भण्डारणमा प्रभाव र वर्षा असमानताबाट पहिरो तथा बाढीको जोखिम वृद्धि गरेको छ।

इलाममा आगामी असार १६ र १७ गते मनसुनी वर्षा तीव्र हुने अनुमानसहित प्रशासनले बाढी, पहिरो र डुबान जोखिम भएका क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। खोला र पहिरो जोखिम क्षेत्रका स्थानीयहरूलाई विशेष सावधानी अपनाउन भनिएको छ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले भारी वर्षासँगै असार १६ र १७ गते देशका विभिन्न क्षेत्रमा मनसुनी गतिविधि तीव्र हुने भन्दै बाढी र पहिरोको जोखिम बढ्ने चेतावनी जारी गरेको छ। अकस्मात् बाढी, पहिरो, नदी कटान र डुबान जोखिमसमेत बढ्ने सम्भावना रहेकाले सतर्क रहन अनुरोध गरिएको छ।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले नेपालभरि भारीदेखि अत्यन्तै भारी वर्षाको विशेष चेतावनी जारी गरेको छ। मधेस र सुदूरपश्चिम लगायत केही प्रदेशमा मनसुनले ३० जून र १ जुलाईमा तिब्र वर्षा गर्ने अपेक्षा गरिएको छ र बाढी–पहिरोको जोखिम बढेको छ।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले असार १६ र १७ गते देशका धेरै ठाउँमा मुसलधारे वर्षा हुने बताएको छ। वर्षाका कारण भूक्षय, बाढी र पहिरोको जोखिम बढ्नसक्ने भएकोले सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ।

इलामको गोलाखर्क–राजदुवाली सडकखण्ड वर्षासँगै आएको लेदोसहितको पहिरोले अवरुद्ध भएको छ जसले इलाम, पाँचथर, ताप्लेजुङ र झापाका नागरिकहरूलाई प्रभावित बनाएको छ। साना सवारीसाधनका लागि एकतर्फी आवतजावतको व्यवस्था गरिएको छ।

लुम्बिनी, गण्डकी, कोशी र बागमती प्रदेशका केही भू-भागमा मेघगर्जनसहित मध्यम वर्षा भइरहेको छ। मौसम विभागले थप वर्षा हुने सम्भावना र सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरेको छ।

देशभर मनसुन फैलिन थालेको छ र कोशी प्रदेशमा भारी वर्षाको चेतावनी जारी गरिएको छ। केही प्रदेशमा मेघगर्जन, चट्याङ र हिमपात हुनसक्ने सम्भावना पनि छ।

कोशी, मधेस र बागमती प्रदेशका सम्पूर्ण क्षेत्रहरूमा मनसुन वायुको प्रभाव बढेको छ। कोशी प्रदेशका तराई र पहाडी क्षेत्रमा भारी वर्षा भएर जोखिम बढ्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ र मनसुनले गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली, सुदूरपश्चिममा पनि विस्तार गर्ने अपेक्षा छ।

जुन १ देखि २५ सम्म मापन गरिएको वर्षा औसत २१४ मिलिमिटर मध्ये ६९.६% मात्रै भएको छ। मनसुनले नेपालमा ढिला र कमजोर प्रभाव देखाउँदा कृषि र जलस्रोतमा नकारात्मक असर पर्ने सम्भावना छ।

कैलालीमा वर्षा नहुँदा धानका बिरुवा सुक्न थालेका छन् र किसानहरूले सिँचाइको कमी तथा बढेको खर्च कारण समस्या भोगिरहेका छन्। यसले धानखेतीमा लगानी जोखिम र उत्पादनमा असर पर्ने खतरा सिर्जना गरेको छ।

काठमाडौँ र पोखरामा मध्यम वर्षा भएको छ भने तराई र भित्री मधेसमा अत्यधिक गर्मी र तातो हावाको लहर चलिरहेको छ। नेपालगन्ज र भैरहवाको तापक्रम ३८ देखि ४० डिग्री सेल्सियससम्म पुगेको छ।

मकालु गाउँपालिका स्थित निर्माणाधीन ४५ मेगावाट क्षमताको कसुवाखोला जलविद्युत् आयोजनामा अविरल वर्षाका कारण ठूलो क्षति पुगेको छ। बाढीले परियोजनाका उपकरण र कच्चा पदार्थ बगाएको छ र दुई घर तथा विद्यालय जोखिममा परेका छन्।

धनगढी र नेपालगञ्जमा दिउँसो अत्यधिक तातो हावाको लहर चल्नेछ, जहाँ तापमान ३८ देखि ४१ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने छ। त्यस्तै, देशका पहाडी र हिमाली क्षेत्रहरूमा मेघगर्जनसहित हल्का देखि मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ।

नयाँ अध्ययनले जलवायु परिवर्तनले हिन्दुकुश हिमालय क्षेत्रमा विषम मौसमी घटना र मनसुनजन्य विपद् जोखिम थप बढाएको देखाएको छ। सन् २०२५ मा मनसुनजन्य विपद्ले लाखौँ मानिस प्रभावित तथा विस्थापित भएका थिए।

सन् २०२६ को मनसुनले नेपालमा करिब ५१,००० घरपरिवार र २,२६,००० नागरिक प्रभावित हुने अनुमान गरिएको छ। लुम्बिनी, कोशी र मधेस प्रदेशहरू सबैभन्दा बढी जोखिममा रहेका छन्।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले यस वर्षको मनसुनबाट करिब ५१ हजार घरधुरी र २ लाख २६ हजार नागरिक प्रभावित हुने अनुमान गरेको छ। लुम्बिनी, कोशी र मधेस प्रदेश बढी प्रभावित हुने छ।

पश्चिम तराईमा अत्यधिक गर्मी छ, नेपालगन्जमा तापक्रम ४१ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने अनुमान गरिएको छ। धनगढी, वीरेन्द्रनगर, भैरहवा र घोराहीमा पनि उच्च तापक्रम रहनेछ।

कोशी प्रदेशबाट मनसुन प्रवेश भई केही भूभागमा वर्षा बढेको छ र राति कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका केही ठाउँमा भारी वर्षा हुनसक्ने सम्भावना छ।

झापाको कनकाई नगरपालिका–५ तुलसीबारी सडक खण्डमा ट्याक्टर र मोटरसाइकल ठोक्किँदा दुई जनाको मृत्यु र एक जना गम्भीर घाइते भएका छन्। मृतकमध्ये मोटरसाइकल चालक र उनकी छोरी रहेका छन्।

नेपालमा प्रि–मनसुन अवधिमा विगत ४५ वर्षमा सबैभन्दा बढी ३३९.७७ मिलिमिटर वर्षा रेकर्ड गरिएको छ। यस वर्षाएका कारण पश्चिमी न्यून चापीय प्रणाली र अत्यधिक गर्मीलाई प्रमुख कारण मानिएको छ।

मनसुन ६ दिन ढिला हुँदै नेपालमा प्रवेश गरी पूर्वी कोशी प्रदेश पुगेको छ र केही दिनभित्र देशभर फैलने अपेक्षा छ। मनसुन हाल कमजोर अवस्थामा रहेको र हावा तथा वर्षा प्रणालीलाई नियमित अनुगमन गरिरहेको छ।

नेपालगञ्ज र भैरहवामा अधिकतम तापक्रम ३९ देखि ४१ डिग्री सेलब्सियस पुगेको छ भने देशका विभिन्न क्षेत्रमा वर्षाको ६० प्रतिशत सम्भावना रहेको छ। पश्चिम र मध्य तराईमा अत्यधिक गर्मी छ।

कोशी प्रदेशका तीन जिल्लामा सडकहरू बाढीले एकतर्फी सञ्चालनमा छन् भने लमजुङको बेसीसहर–मनाङ सडक खण्ड पूर्ण रूपमा अवरुद्ध बनेको छ।

नेपालमा ४५ वर्षमा सबैभन्दा धेरै प्रि-मनसुन वर्षा ३३९.७७ मिलिमिटर रेकर्ड गरिएको छ जुन सामान्य औसतको १४५.५ प्रतिशत हो। यो वर्षा पश्चिमी कम चाप प्रणाली र अत्यधिक गर्मीका कारण भएको अनुमान छ।

झापामा पछिल्लो महिनामा १७४ वटा सडक दुर्घटना भएका छन् जसमा ८ जनाको मृत्यु र २८६ जना घाइते भएका छन्। अधिकांश दुर्घटनाका कारण चालकको लापरबाही रहेको छ।

यस वर्ष मनसुन सामान्यतया ढिलो सुरु हुने र कमजोर रहने अनुमान गरिएको छ जसले कृषि र जलविद्युत परियोजनामा असर पुर्‍याउने सम्भावना छ। एल निनो प्रभावले कम पानी पर्ने प्रक्षेपण गरिएको छ।

मौसम विभागले मनसुन भित्रिन अझै केही दिन लाग्ने जानकारी दिएको छ। प्रशान्त महासागरमा विकसित एल निनो तथा पश्चिमी वायु सक्रियताका कारण मनसुनको आगमनमा ढिलाई भइरहेको छ, सामान्यतया मनसुन १३ जुनमा भित्रिने गर्दछ।

नेपालका सातै प्रदेशमा चट्याङ्गसहित मध्यम वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ। हिमाली र पहाडी भूभागमा सामान्यतया बादल लाग्नेछ र तराईका केही स्थानमा वर्षा पर्न सक्ने प्रतिकूल मौसम अनुमान गरिएको छ।

वर्षा, बाढी र पहिरोले चन्द्रागिरि, मकवानपुर, इलाम, भोजपुर र महोत्तरीका मुख्य राजमार्ग पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएका छन्।

वर्षा र बाढीले कोशी, बागमती तथा गण्डकी प्रदेशका सडकखण्डहरूमा यातायात सेवा प्रभावित भएको छ। नेपाल प्रहरीले काठमाडौँ, मकवानपुर र काभ्रेपलाञ्चोक लगायतका अवरुद्ध सडकको अवस्था र वैकल्पिक मार्गहरूबारे जानकारी दिएको छ।

नेपालमा पश्चिमी न्युन चापीय रेखा, स्थानीय वायु र पूर्वीय वायुको आंशिक प्रभावका कारण कोशी, मधेस, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा चट्याङ्गसहित वर्षाको सम्भावना बढेको छ। दिउँसो हिमाली भूभागमा बादल लाग्ने र केही स्थानमा मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ।

सरकारले आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमा सडक दुर्घटना र पहिरो जोखिम न्यूनीकरणका लागि ५ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँभन्दा बढी विनियोजन गरेको छ। पहिरो नियन्त्रणका लागि ३ अर्ब १७ करोड र सडक सुरक्षा लागि २ अर्ब ४५ करोड छुट्टाएको छ।

मकवानपुरको भीमफेदी गाउँपालिका–८ मा जीप दुर्घटनामा एक इन्जिनियर र एक चालकको मृत्यु भएको छ। जीप अनियन्त्रित भएर सडकबाट करिब १०० फिट तल खसेको थियो।

सुर्खेतमा प्रथम कर्णाली प्रदेश मनसुन फोरम सम्पन्न भयो जहाँ मनसुनजन्य विपद जोखिम र पूर्वतयारी विषयमा छलफल भयो। कर्णालीका ३० स्थानीय तहमा मौसम मापन केन्द्र अभाव भएकाले आवश्यक उपकरणका लागि सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरियो।

नेशनल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले २०२६ को मनसुन मौसमकालीन विमान सञ्चालनमा कडा नियमहरू लागू गरेको छ जसमा विमानका महत्त्वपूर्ण प्रणालीहरू पूर्ण रूपमा कार्यक्षम हुनुपर्ने र उडानका लागि कडाइका साथ मौसम जाँच अनिवार्य गरिएको छ। हेलिकोप्टर उडानका लागि दुई पाइलट अनिवार्य गरिएको छ, जसले उडान सुरक्षा बढाएको छ।

अविरल वर्षा र बाढीले पाँचथर, काठमाडौँ, र मकवानपुरका विभिन्न सडक खण्ड पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएका छन्, जसले सवारी आवागमनलाई असर गरेको छ।