विपद्ले बगाएको विकासः एक दशकमा खर्बौंको क्षति, अब ‘बिल्ड ब्याक बेटर’को परीक्षा
Summary
नेपालले पछिल्लो एक दशकमा भूकम्प, बाढीपहिरो, कोभिड, जेनजी आन्दोलन र भोटेकोसी–त्रिशूली बाढीजस्ता विपत्तिबाट १.४ ट्रिलियन रुपैयाँभन्दा बढी प्रत्यक्ष आर्थिक क्षति बेहोरेको छ। हालको बाढीले मात्र करिब ३ खर्ब ८७ अर्ब रुपैयाँको प्रारम्भिक क्षति पुर्याएको अनुमान छ, जसले पुनर्निर्माण र ‘बिल्ड ब्याक बेटर’ अवधारणामाथि ठूलो परीक्षा खडा गरेको छ.
Key Points
- पछिल्लो एक दशकका विपत्ति र अस्थिरताबाट नेपालको प्रत्यक्ष आर्थिक क्षति १.४ ट्रिलियन रुपैयाँभन्दा माथि पुगेको प्रारम्भिक आकलन गरिएको छ।
- भोटेकोसी–त्रिशूली बाढीले मात्रै करिब ३ खर्ब ८७ अर्ब रुपैयाँ बराबरको क्षति पुर्याएको प्रारम्भिक अनुमान छ।
- जेनजी आन्दोलन, असोजको बाढीपहिरो र हालको बाढीले एक वर्षभन्दा अलि बढी अवधिमै अर्थतन्त्रलाई करिब ५ खर्ब रुपैयाँ नजिक धक्का दिएको देखिन्छ।
- जलविद्युत्, सडक, पुल, व्यापारिक मार्ग र निजी आवासमा ठूलो क्षति भएपछि नेपालले विपद् व्यवस्थापनलाई विकास योजनाकै केन्द्रमा राख्नुपर्ने बहस फेरि उठेको छ.
