जापानिज इन्सेफ्लाइटिस प्रकोप

स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले जापानिज इन्सेफ्लाइटिसविरुद्धको खोप अभियान झापा र कैलालीका केही स्थानीय तहमा विस्तार गर्ने निर्णय गर्‍यो। पहिलो चरणमा कैलालीका धनगढी, लम्किचुहा र घोडाघोडी नगरपालिकामा असोज १ गतेदेखि र झापाका सबै स्थानीय तहमा असोज ५ गतेदेखि ३० वर्ष वा सोभन्दा माथिका व्यक्तिलाई खोप लगाइनेछ।

स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले झापा र कैलालीका केही स्थानीय तहमा जापानिज इन्सेफ्लाइटिसविरुद्ध खोप अभियान सञ्चालन गर्ने घोषणा गर्‍यो। पहिलो चरणमा झापाका सबै स्थानीय तह र कैलालीका धनगढी, लम्किचुहा र घोडाघोडी नगरपालिकामा ३० वर्ष वा सोभन्दा माथिका व्यक्तिलाई खोप लगाइनेछ।

झापामा जापानिज इन्सेफ्लाइटिसको संक्रमण र मृत्युदर बढेपछि असोज ५ देखि १९ गतेसम्म ३० वर्षमाथिका करिब ४ लाख ९३ हजार ३१९ जनालाई लक्षित खोप अभियान सञ्चालन गरिने भयो। अभियान मेचीनगरबाट सुरु हुनेछ र प्रत्येक वडामा खोप केन्द्र राखिनेछ।

झापामा जापानिज इन्सेफ्लाइटिसको संक्रमण र मृत्युदर बढेपछि असोज ५ देखि १९ गतेसम्म ३० वर्षमाथिका करिब ४ लाख ९३ हजार ३१९ जनालाई खोप लगाउने अभियान सञ्चालन हुने भएको छ। अभियान मेचीनगरबाट सुरु हुने र जिल्लाका १५ वटै पालिकामा खोप केन्द्र राखिनेछ।

नेशनल असेंबलीमा सांसदहरूले झापामा जापानिज इन्सेफ्लाइटिस फैलिरहेको भन्दै स्वास्थ्य समस्या बढेको चिन्ता उठाए। यो छलफलमा विशेषज्ञ चिकित्सक अभाव र सार्वजनिक स्वास्थ्य कमजोरीसमेत जोडेर उल्लेख गरियो।

नेपालमा जापानिज इन्सेफ्लाइटिसका २५ जिल्लाका ५९ स्थानीय तहमा ८० प्रयोगशालामा पुष्टि भएका संक्रमण र २१ मृत्यु पुगेका छन्। अधिकारीहरूले धेरै संक्रमित र सबै मृतकमध्ये खोप नलगाएकाहरू बढी रहेको तथा तराई र भित्री मधेसमा केस केन्द्रित रहेको बताएका छन्।

परिवार कल्याण महाशाखाले नेपालका २५ जिल्लामा जापानिज इन्सेफ्लाइटिसका ८० प्रयोगशालामा पुष्टि भएका संक्रमण र २१ मृत्यु पुगेपछि सतर्क रहन आग्रह गरेको छ। ८६ प्रतिशत बिरामी र सबै मृतक खोप नलगाएका व्यक्ति रहेको र लक्षण देखिए तुरुन्त उपचार लिन भनिएको छ।

झापामा जापानिज इन्सेफ्लाइटिसका १० बिरामीमध्ये ६ जनाको मृत्यु भएपछि ३० वर्षभन्दा माथिका वयस्कका लागि आपतकालीन खोप अभियानको तयारी गरिएको छ। स्वास्थ्य अधिकारीहरूले बाल्यकालका खोप स्टक प्रयोग गरेर फैलावट रोक्ने योजना बनाएका छन्।

नेपालको जापानिज इन्सेफ्लाइटिस प्रकोप सातै प्रदेशमा फैलिएको र ६० भन्दा बढी संक्रमित तथा कम्तीमा २१ जनाको मृत्यु भएको बताइएको छ। कम खोप कभरेज र उच्च मृत्यु दरका कारण राष्ट्रिय स्तरमा चेतावनी बढेको छ।

नेपालमा कम्तीमा २१ मृत्यु र ५९ संक्रमणसँगै वयस्कहरूमा गम्भीर केस बढी देखिएको भन्दै निःशुल्क जापानिज इन्सेफ्लाइटिस खोप कार्यक्रम बालबालिकाभन्दा बाहिर विस्तार गर्ने छलफल भएको छ। वयस्क खोपका लागि थप बजेट आवश्यक पर्ने स्वास्थ्य अधिकारीहरूले बताएका छन्।

झापामा जापानिज इन्सेफ्लाइटिसबाट मृत्यु हुनेको संख्या ६ पुगेको छ र जिल्लामा ११ जना संक्रमित पुष्टि भएका छन्। जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयले विभिन्न स्थानमा परीक्षण र अनुगमन बढाएको छ।

स्वास्थ्य अधिकारीहरूले जापानिज इन्सेफ्लाइटिसजस्ता लामखुट्टेबाट सर्ने रोगहरू तराईबाट पहाड र हिमालका जिल्लासम्म फैलिँदै गएको बताएका छन्। उनीहरूले जलवायु परिवर्तन, अनियन्त्रित सहरीकरण र बढ्दो बस्ती घनत्वलाई जोखिम बढाउने कारणका रूपमा औंल्याए।

पछिल्लो चार महिनामा जापानिज इन्सेफलाइटिसबाट मृत्यु १६ पुगेको स्वास्थ्य सेवा विभागसम्बन्धी समाचारमा उल्लेख छ। स्वास्थ्य अधिकारीहरूले मृत्यु र संक्रमण बढिरहेका बेला स्थायी नेतृत्वको अभावले प्रकोप व्यवस्थापन कमजोर हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

झापामा जापानिज इन्सेफलाइटिसका १० संक्रमण पुष्टि भएका छन् र ५ जनाको मृत्यु भएको छ। मेचीनगर, हल्दिबारी, बाह्रदशी, कचनकवल, बिर्तामोड र अर्जुनधारामा संक्रमण देखिएको छ।

लहानस्थित अस्पतालमा तत्काल ट्रमा युनिट सञ्चालनमा ल्याइने घोषणा गरिएको छ, उपलब्ध पूर्वाधार र विशेषज्ञ चिकित्सक प्रयोग गरेर सेवा सुरु गरिनेछ। यो समाचार सर्पदंश उपचार र स्वास्थ्य पूर्वाधारसँग सम्बन्धित छ, तर जापानिज इन्सेफलाइटिस प्रकोपसँग प्रत्यक्ष जोडिएको नयाँ विकास होइन।

झापामा पछिल्ला चार महिनामा जापानिज इन्सेफ्लाइटिसबाट ५ जनाको मृत्यु र ९ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ। स्वास्थ्य अधिकारीहरूले मेचीनगर, हल्दिबारी, बाह्रदशी, कचनकवल, बिर्तामोड र अर्जुनधारामा केस भेटिएको र ५० वर्षभन्दा माथिका मानिस बढी जोखिममा रहेको बताए।

झापामा पछिल्ला चार महिनामा जापानिज इन्सेफ्लाइटिसबाट ५ जनाको मृत्यु र ९ जना संक्रमण पुष्टि भएको छ। स्वास्थ्य अधिकारीहरूले लामखुट्टेबाट बच्न र सरकारी खोप अभियानमा सहभागी हुन आग्रह गरे।

नेपालमा जापानिज इन्सेफलाइटिसका ४६ संक्रमण पुष्टि भएका र ९ जनाको मृत्यु भएको स्वास्थ्य अधिकारीहरूले बताएका छन्। प्रकोप तराई र भित्री मधेशका पानी जम्ने र धानखेती भएका क्षेत्रसँग जोडिएको बताइएको छ।

नेपालमा जापानिज इन्सेफ्लाइटिसबाट कम्तीमा ९ जनाको मृत्यु र ३७ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको समाचार आयो। अधिकारीहरूले आगामी उच्च जोखिम मौसमअघि खोप नलगाएकाहरू अझ जोखिममा रहेको चेतावनी दिए।