नेपाल जलवायु संकट 2026

विश्व मौसम विज्ञान सङ्गठनको प्रतिवेदन अनुसार हिन्दकुश हिमालय क्षेत्रमा तापक्रम वृद्धि विश्व औसत भन्दा दोब्बर छ; यसले नेपालका हिमनदीहरूलाई संकटमा पारेको छ।

रूपन्देहीको मर्चवार लिफ्ट सिँचाइ आयोजनामा तिनाउ नदीको पानी अभावका कारण पाँचमध्ये तीन पम्पमात्र सञ्चालनमा छन्, जसले किसानहरूलाई चिन्तित बनाएको छ।

पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धिले गर्दा कर्णाली प्रदेशका दश जिल्लामा खाद्यान्न ढुवानीमा समस्या देखिएको छ; ढुवानीकर्ता भाडा बढेपछि ढुवानी रोकेको छ।

नेपालका सातै प्रदेशमा चट्याङ्गसहित मध्यम वर्षा पर्ने सम्भावना छ; हिमाली तथा पहाडी भूभागमा सामान्यतया बादल लाग्ने र तराईका केही भागमा वर्षा हुने अनुमान गरिएको छ।

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले नेपालका पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा मध्यम वर्षा हुने सम्भावना जनाएको छ; कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका थोरै ठाउँमा वर्षा हुनेछ।

काभ्रे जिल्लाको नदी-तटीय क्षेत्रमा मौसम र बाढी मापन उपकरणहरू जडान गरी सम्भावित वर्षा क्षति न्यूनिकरणका लागि तयारी सुरू गरिएको छ; सात स्थानमा मौसम र तीन स्थानमा बाढी मापन केन्द्र स्थापना गरिएको छ।

नेपालका विविध प्रदेशहरूमा आंशिक बादल लागेको र केही हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रहरूमा मेघगर्जन र मध्यम वर्षा तथा हिमपात भइरहेको छ; तराई क्षेत्रमा केही स्थानमा तातो दिन रहने संभावना पनि छ।

नेपालका विभिन्न भागमा निरन्तर वर्षा र बाढी, पहिरोका कारण कोशी, बागमती, गण्डकी प्रदेश र काठमाडौँ उपत्यकाका मुख्य राजमार्गहरू अवरुद्ध भएका छन्; यातायात सेवा प्रभावित भएको छ।

भारतले नेपाली चियामा कडाइ गरेपछि इलामका चिया उद्योग बन्द हुन लागेको छ, जसले लगभग तीन हजार किसानहरूलाई आर्थिक समस्यामा पार्न सक्ने खतरा बनाएको छ।

कोशी, मधेस, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा चट्याङ्गसहित वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ; हिमाली र पहाडी भूभागहरूमा बादल लागेको छ।

कोशी, मधेस, बागमती र गण्डकी प्रदेशका केही हिमाली र पहाडी क्षेत्रहरूमा मध्यमदेखि भारी वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ; तराई क्षेत्रमा आंशिक बादल लाग्ने अनुमान गरिएको छ।

मानसून केही दिनमै नेपाल प्रवेश गर्ने संभावना प्रबल छ; तर साल्ट डिफरेन्स र जलवायु परिवर्तनका कारण पहिरो, बाढी र खडेरीको जोखिम उच्च रहेको चेतावनी जारी।

पोखरामा दिउँसो ६० प्रतिशत वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ भने धनगढीमा तापक्रम ३३-३५ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने अनुमान छ; देशभर मेघगर्जन र चट्याङ्गसहित वर्षा हुने सम्भावना छ।

नेपालमा पश्चिमी न्यून चापीय रेखा र स्थानीय वायुको प्रभावले गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली लगायत हिमाली तथा पहाडी भूभागमा सामान्य बदली छ; कोशी, मधेस र बागमती प्रदेशका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ।

गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली लगायतका हिमाली र पहाडी भूभागमा बादल लागेको छ भने कोशी, मधेस र बागमती प्रदेशसहित विभिन्न ठाउँमा मध्यम वर्षा र चट्याङ्ग हुने सम्भावना छ।

जलविद्युत तथा मौसम विभागले नेपालभर आज व्यापक वर्षा हुने जनाएको छ; पोखरामा ६०% वर्षा सम्भावना र अधिकांश शहरमा ४०% सम्भावित वर्षा रहेको छ।

नेपालमा पश्चिमी न्यून चापीय रेखा र स्थानीय वायुको प्रभाव जारी रहेकाले सातै प्रदेशमा वर्षा हुने सम्भावना छ; मध्यम वर्षा र चट्याङ्ग समेत देखिने अनुमान गरिएको छ।

काठमाडौँ लगायत झापा, मोरङ, तनहुँ, दाङ र सर्केतमा २४ घण्टामा भारी वर्षा भएको छ; सबै क्षेत्रमा तापक्रम घटेको छ।

काठमाडौँको कपन क्षेत्रमा पछिल्लो २४ घण्टामा ५१.८ मिलिमिटर वर्षा भएको छ; झापा, मोरङ, तनहुँ, दाङ र सुर्खेतमा पनि भारी वर्षा र तापक्रममा गिरावट आएको छ।

तराई क्षेत्रमा केही दिनयता देखिएको अत्यधिक गर्मीबाट केही राहत प्राप्त हुने अनुमान; काठमाडौँ, पोखरा, विराटनगर लगायतका शहरमा मध्यम वर्षा र मेघगर्जन हुने सम्भावना ४० प्रतिशत।

सुर्खेतमा 'प्रथम कर्णाली प्रदेश मनसुन फोरम २०२६' सम्पन्न भएको छ जसमा मनसुनजन्य विपद्को जोखिम, पूर्वतयारी, र उपकरण व्यवस्थापनमा प्रदेश सरकारले सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।

पश्चिमी न्यून चापीय रेखा र स्थानीय वायुको आंशिक प्रभावका कारण नेपालका सातै प्रदेशमा वर्षा हुने सम्भावना छ; मध्य र सुदूर प्रदेशका तराई र पहाडी भूभागमा मध्यम वर्षासहित चट्याङको सम्भावना समेत छ।

लुम्बिनी, कर्णाली, बागमती, मधेश र कोशी प्रदेशहरूमा मध्यम वर्षा र मेघगर्जन भइरहेको छ; वर्षा प्रणाली पूर्व तर्फ सरेको छ।

सर्लाहीका उखु किसानहरूले मल अभाव तथा चिनी उद्योगबाट समयमा भुक्तानी नपाएको गुनासो गरेका छन्, जसले खेती र उत्पादनमा नकारात्मक प्रभाव पारेको छ।

पश्चिमी न्यून चापीय रेखा र स्थानीय वायुको आंशिक प्रभावका कारण नेपालका सबै सातै प्रदेशमा वर्षा र चट्याङ्गसहित मध्यम वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ।

नेपालको हिमाली क्षेत्रको तापक्रम विश्व औसतभन्दा करिब तीन गुणा तीव्र वृद्धि भई हिमनदहरू तेज गतिमा पग्लिन थालेका छन्; बाढी र हिमपहिरोको स्वरूप परिवर्तन भइरहेको छ।

गत १४ वर्षमा ४५ हिमपहिरो घटनामा ६२ जनाको मृत्यु र ३१ जना बेपत्ता भएका छन्; सरकारले दीर्घकालीन बजेट विनियोजन नगर्दा सुरक्षा चुनौती बढेको छ।

जलवायु परिवर्तनले बढाएको हिमनदी र हिमताल विस्फोटको जोखिमका कारण नेपालमा प्रभावकारी पूर्वसूचना प्रणाली विकास गर्ने आवश्यक देखिएको छ।

नेपालभर बाढी, पहिरो र सडक मर्मतका कारण मुख्य राजमार्ग र सडक खण्डमा सवारी आवागमनमा बाधा आएको छ; काठमाडौं उपत्यका र कोशी प्रदेशमा केही सडक एक महिनाका लागि बन्द छ।

नेपालमा पश्चिमी न्यून चापीय रेखा तथा स्थानीय वायुको प्रभावले कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ; तराईमा तातो दिन रहने अनुमान छ।

खोटाङको दिक्तेल–चखेवाभञ्ज्याङ सडक बाढीले अवरुद्ध भएको अवस्थामा करिब २५ मिटर भाग कटानपछि पुनः सञ्चालनमा आएको छ; सडक स्थानीय प्रशासन र समुदायले सञ्चालनमा ल्याएको हो।

उदयपुरमा जारी खडेरीका कारण धानको ब्याड चिरिएको छ र भोलिका रोपाइँका लागि बीउ अभाव हुने जोखिम बढेको छ; किसानहरू चिन्तित भएका छन्।

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले २०२६ को मानसूनमा उडान सुरक्षा बढाउन एयरलाइन्सहरूका लागि कडा सञ्चालन नियमहरू जारी गर्‍यो, हेलिकोप्टर उडानमा दुई जना पाइलट अनिवार्य।

पश्चिम तराईमा तातो हावासहित देशका पहाडी तथा हिमाली भूभागमा वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेको छ; कोशी, लुम्बिनी, कर्णाली प्रदेशमा वर्षा सक्रिय।

पश्चिमी न्यून चापीय रेखा र स्थानीय वायुको आंशिक प्रभावका कारण कोशी, लुम्बिनी, कर्णाली लगायत ६ प्रदेशका हिमाली र पहाडी क्षेत्रमा मध्यम वर्षाको सम्भावना छ; तराईका केही स्थानमा वर्षा र चट्याङ्गको सम्भावना पनि छ।

नेपालमा यस वर्षको मानसून करिब एक हप्ता ढिलो हुँदैछ र मध्य जूनतिर प्रवेश गर्ने अनुमान गरिएको छ; वर्षा कम र तापक्रम बढी हुने सम्भावना छ।

विश्व परिवेश दिवस २०२६ मा नेपालले जलवायु मैत्री, दिगो र हरित विकासलाई प्राथमिकता दिएको छ; राष्ट्रपतिको सन्देशमा सफा ऊर्जा र वृक्षारोपणमा बलियो जोड छ।

अविरल वर्षा र बाढीले पाँचथरका तीन मुख्य सडक खण्ड पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएका छन्; काठमाडौँ र मकवानपुरका केही सडक मर्मतका कारण बन्द रहेको छ।

विश्व वातावरण दिवस २०२६ देशभर विभिन्न कार्यक्रमका साथ मनाइयो जसमा राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिले वातावरण मैत्री विकासका लागि पहल आवश्यक रहेको बताए।

झापामा गएको आँधी र वर्षाले लगभग ३० हेक्टर क्षेत्रफलको केरा खेती पूर्णरूपले नष्ट भएको छ; करिब दुई करोड १२ लाख रुपैयाँ भन्दा बढीको आर्थिक हानि भएको छ।

प्रशान्त महासागरको असामान्य तापक्रमले 'एल निनो' सृष्टि भई नेपालको मनसुन कमजोर हुने र तापक्रम वृद्धि हुने अनुमान छ, जसले कृषि उत्पादनमा नकारात्मक असर पार्ने जोखिम छ।

हिमालयन क्लाइमेट चार्टर सम्मेलनले २०२६-३० को नाम्चे कार्ययोजना पारित गर्‍यो जसले हिमाली क्षेत्रमा आपतकालीन तयारी र ग्लेशियर जोखिम न्यूनीकरणमा जोड दिएको छ।

नेपालमा तापलहर जोखिम बढेसँगै पूर्वसूचना प्रणाली सुदृढ र 'हिट एक्सन प्लान' कार्यान्वयनमा जोड दिइएको छ; समुदायमा सचेतना अभियानहरू समेत सञ्चालन भइरहेका छन्।

तराई क्षेत्रका भूभागहरूमा अत्यधिक गर्मी र ४० डिग्री सेल्सियससम्म तापक्रम पुगेको छ; भैरहवाको तापक्रम ३८ देखि ४० डिग्रीको बीचमा रहेको छ।

पोखरामा दिउँसो ६० प्रतिशत वर्षा हुने सम्भावना छ; तराईका सिमरा, विराटनगर र जनकपुरमा तापक्रम ३७-३९ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने अनुमान छ।

नेपालमा सामान्यभन्दा बढी प्रि-मानसून वर्षा भइरहेको छ तर एलबो नीनो र महासागरीय परिवर्तनले यस वर्ष सुख्खा मानसूनको सम्भावना छ, जसले कृषिमा चुनौती ल्याउन सक्छ।

पश्चिमी न्यून चापीय रेखा र स्थानीय वायुले नेपालका हिमाली र पहाडी भूभागमा वर्षा र चट्याङको सम्भावना बढाएको छ; लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमका तराईमा मध्यम वर्षा सम्भावना।

देशभर हल्का देखि मध्यम वर्षा र मेघगर्जन हुने सम्भावना रहेको छ; पहाडी र हिमाली भूभागमा वर्षा बढी हुने अनुमान छ।

पश्चिमी न्यून चापीय रेखा र स्थानीय वायुले हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा मध्यम वर्षा, मेघगर्जन र हिमपात सक्रिय पार्दैछ।

नेपालका सबै सातै प्रदेशमा चट्याङ्गसहित वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ; गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली, र सुदूरपश्चिमका हिमाली र पहाडी भूभागमा बादल लागेको छ।

पर्साको ठोरीमा पछिल्लो २४ घण्टामा १९१.२ मिलिमिटर वर्षा भएको छ; देशभर तापक्रम घटेको र मकवानपुर, बाँके लगायतका जिल्लामा भारी वर्षा भइरहेको छ।

पश्चिमी न्यून चापीय रेखा र स्थानीय वायुले प्रभावित भएर सातै प्रदेशमा मध्यम समेत चट्याङ्गसहित वर्षा हुनसक्ने सम्भावना रहेको छ।

अदानचुली गाउँपालिका-२ का खलसेरा र थपाली बस्ती वर्षा समयमा पहिरोको उच्च जोखिममा छन्; माथिल्लो भीरबाट खसेर आउने पहिरोले खतरा बढाएको छ।

देशका धेरै शहरहरूमा मेघगर्जन र चट्याङसहित वर्षा हुने पूर्वानुमान; तराई क्षेत्रमा अत्यधिक गर्मी रहने र काठमाडौँ, पोखरामा मध्यम वर्षा हुने सम्भावना।

देशैभर वर्षा हुने पूर्वानुमानसँगै काठमाडौं उपत्यकामा भारी वर्षाले रेकर्ड तोडेको छ; ललितपुरको खुमलटारमा तीन घन्टामा ५७.६ मिलिमिटर वर्षा रेकर्ड।

नेपालमा पश्चिमी वायु र स्थानीय न्यूनचापीय क्षेत्रको प्रभावले हिमाली र पहाडी भूभागमा सामान्यदेखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ; आज सातै प्रदेशमा चट्याङ्गसहित वर्षाको सम्भावना रहेको छ।

पछिल्ला वर्षहरूको विषम मूसलाधार वर्षाले दशैँ समयमा बाढी र पहिरोको जोखिम तीव्र बनाएको छ; झ्याप्लेखोलामा पहिरोमा ३५ जनाको मृत्यु भएको छ।

पूर्वी नेपालमा असामान्य भारी वर्षाले बाढी र पहिरोहरू बढेका छन्; खराब पूर्वाधारले क्षति थपिएको छ।

जलवायु परिवर्तन र प्राकृतिक दोहनले नेपालको जैविक विविधता र वन क्षेत्रलाई प्रभाव पारेको छ; नीति र कानुनका कमजोरीले संरक्षणमा समस्या देखिएको छ।

तराई क्षेत्रका लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि तापक्रम बढेर अत्यधिक गर्मीको लहरले स्वास्थ्य, कृषि र जनजीवन प्रभावित भएको छ।

नेपालमा पश्चिमी वायु, स्थानीय वायु र न्यून चापीय क्षेत्रको प्रभावका कारण सातै प्रदेशमा चट्याङ्गसहित वर्षा हुने सम्भावना रहँदैछ; तराईका सुदूरपश्चिम र लुम्बिनीमा तातो दिन र हावाहुरीको सम्भावना पनि छ।

नेपालका सातै प्रदेशमा पश्चिमी, स्थानीय वायु र न्यून चापीय क्षेत्रको प्रभावले चट्याङ्गसहित वर्षाको सम्भावना रहेको छ; कोशी, मधेस, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा वर्षा बढी हुने अनुमान छ।

नेपालमा खाद्यान्न, इन्धन, मलको मूल्य वृद्धिले उत्पादन लागत र आर्थिक स्थिरतामा असर पुर्‍याएको छ; जलवायु परिवर्तनले खेती जोखिम थप्दै छ।

नेपालमा पश्चिमी र स्थानीय वायुको मिश्रणले विभिन्न भू-भागमा मेघगर्जनसहित मध्यम वर्षा वा हिमपात भइरहेको छ; तराई क्षेत्रमा अत्यधिक गर्मीका साथ तातो लहर चलिरहेको छ।

नेपालमा विषम मौसमी प्रणालीका कारण असामान्य मनसुन, बाढी र खडेरीका घटनाले जनधन र पूर्वाधारमा ठूलो क्षति हुन थालेको छ। २०८१ सालको मनसुनले २५० जनाको मृत्यु र व्यापक भौतिक क्षति पुऱाएको थियो।

सातै प्रदेशमा वर्षा हुने र कोशी तथा मधेसमा हावाहुरीको सम्भावना छ; बागमती, गण्डकी र अन्य हिमाली भूभागमा मध्यम वर्षा हुनसक्ने रिपोर्ट।

पाँचथरमा बर्षापछि आएको पहिरोले चार परिवार विस्थापित भएका छन्; जलविद्युत् आयोजना र पूर्वाधारमा क्षति पुगेको छ।

नेपालमा पश्चिमी वायु, स्थानीय वायु र न्यून चापीय क्षेत्रको प्रभावले कोशी, मधेस, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी तथा हिमाली भूभागमा आंशिक बादल लागेको र थोरै स्थानहरूमा चट्याङ्गसहित मध्यम वर्षा भइरहेको छ।

नेपालका छ प्रदेशमा वर्षा हुने र तराईमा तातो दिन हुने अनुमान गरिएको छ; कोशी, बागमती र गण्डकीमा मध्यम वर्षा भइरहेको छ।