सुनसरी प्रहरी गोली काण्ड

जेनजीसम्बद्ध संघसंस्थाले देवानगञ्ज र गोलबजारमा भएको गोली प्रहार र मृत्युबारे स्वतन्त्र छानबिन र दोषीमाथि कडा कारबाही माग गरेका छन्। उनीहरूले साम्प्रदायिक हिंसा, तोडफोड र लुटपाटका पीडितलाई क्षतिपूर्ति दिन पनि आग्रह गरेका छन्।

नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका नेता वर्षमान पुनले सुनसरी र मधेसका घटनाबारे संसद्लाई जानकारी नदिनु सरकारको पारदर्शिता र जवाफदेहितामाथि प्रश्न भएको बताए। उनले गृहमन्त्रीले घटनाबारे संसद्मा स्पष्ट पार्नुपर्ने माग गरे।

नेपाली कांग्रेसले सुनसरी र मधेसका अशान्ति घटनाको छानबिन गर्न उच्चस्तरीय न्यायिक आयोग गठन गर्न माग गर्‍यो। पार्टीले सरकारी समितिहरू मात्र देखावटी भएको भन्दै निष्पक्ष अनुसन्धान र दोषीमाथि कारबाहीको माग दोहोर्‍यायो।

कप्तानगन्जमा हिन्दू–मुस्लिम समुदायबीचको झडपमा तीन जनाको मृत्यु भएको र धेरै घाइते भएको नयाँ रिपोर्ट आएको छ। लेखले हिंसा बिरगञ्जसम्म फैलिएको र सुरक्षाकर्मीको तैनाथी बढेको उल्लेख गरेको छ।

मानवअधिकार तथा शान्ति समाजका संस्थापक सभापति कृष्ण पहाडीले कप्तानगञ्ज झडपमा एक युवकको मृत्यु र घाइते भएको घटनापछि बल प्रयोगको सट्टा संवाद र उच्चस्तरीय न्यायिक छानबिनको माग गरे। उनले स्थानीय विवादलाई साम्प्रदायिक रङ दिन नहुने बताए।

सुनसरीको देवानगञ्जदेखि सुरु भएको साम्प्रदायिक तनाव मधेसका अन्य भागसम्म फैलिएको भन्दै सुरक्षा संयन्त्रको कमजोरीमाथि प्रश्न उठाइएको छ। प्रधानमन्त्रीले प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी प्रमुखसँग गोली प्रयोगबारे छलफल गरेको रिपोर्टमा उल्लेख छ।

प्रेस काउन्सिल नेपालले देवानगञ्ज–कप्तानगञ्ज घटनासम्बन्धी अनुगमनमा ९० सामग्री आचारसंहिताविपरीत भेटिएको जनाएको छ। धार्मिक सद्भाव भंग गर्ने, हिंसा र घृणा फैलाउने सामग्री हटाउन निर्देशन दिइएको र अटेरी हुँदा साइबर ब्युरोलाई पत्राचार गरिएको छ।

सिरहाको गोलबजार नगरपालिकामा कर्फ्यु बिहान १० बजेदेखि साँझ ७ बजेसम्म खुकुलो गरिएको छ, जसले सीमित लामो दूरीका सवारीसाधन सञ्चालन गर्न दिनेछ। प्रशासनले स्थानीय अवस्थाको थप विश्लेषणपछि मात्र थप सहजता वा कर्फ्यु फुकुवा गर्ने जनाएको छ।

सुनसरीको कप्तानगन्जमा समुदायबीच झडप हुँदा सशस्त्र प्रहरीबाट भएको गोली प्रहारमा २४ वर्षीय ओमप्रकाश मेहताको मृत्यु र नौ घाइते भएका छन्। गृह मन्त्रालयले घटनाको छानबिनका लागि पाँच सदस्यीय समिति गठन गरेको छ।

सुनसरी देवानगञ्जमा झडपपछि गृह मन्त्रालयले नेपाली सेनाको स्काई ट्रकमार्फत सुरक्षा निगरानी गरेको छ र माओवादी गृहमन्त्री सुधन गुरुङले सात बुँदे सहमति कायम गर्न वार्ता गरेका छन्।

सुनसरी र सिरहामा भएका घटनाका दोषीलाई कारबाही गर्न जनकपुरधाममा युवाहरूले विरोध प्रदर्शन गरेका छन्। प्रदर्शनले साम्प्रदायिक सद्भाव र राज्य पक्षको संवेदनशीलता बढाउन जोड दिएको छ।

मधेसका जनकपुरधाम र सिरहाको लहान क्षेत्रमा १० बजेदेखि कर्फ्यु हटाइएको छ, तर केही स्थानमा भीडभाडमा अझै रोक कायम छ। तनाव घट्दै गएपछि प्रशासनले अवस्था मूल्याङ्कन गर्दै थप निर्णय गर्ने जनाएको छ।

सिरहाको गोलबजारमा प्रदर्शनका क्रममा गोली लागेर मृत्यु भएका १५ वर्षीय गणेश यादवको परिवार र सरकारले आठ बुँदे सहमति गरेको छ। सरकारले मृतकलाई शहीद घोषणा गर्ने र १० लाख रुपैयाँ आर्थिक सहायता दिने प्रतिबद्धता जनाएको छ।

राजविराज र बोदेबर्साइन नगरपालिकामा बिहान ७ देखि ९ बजेसम्म कर्फ्यु खुकुलो गरिएको छ, ९ बजेपछि अर्को आदेश नभएसम्म कर्फ्यु जारी रहनेछ। यो निर्णय जिल्लाको शान्ति सुरक्षा र नागरिकको अत्यावश्यक कामकाजलाई ध्यानमा राखी गरिएको हो।

सिरहाको लहान नगरपालिका क्षेत्रमा अनिश्चितकालीन कर्फ्यु हटाइएको छ भने गोलबजार क्षेत्रमा सुरक्षा संवेदनशीलताका कारण कर्फ्यु नियम यथावत् राखिएको छ। प्रशासनले शान्ति र कानून पालनामा सबैलाई अनुरोध गरेको छ।

देवानगञ्ज घटनापछि सुनसरीमा कर्फ्यु हटाएर बिहान ८:३० बजेदेखि साँझ ५ बजेसम्म निषेधाज्ञा जारी गरियो। धनुषा र सिरहाका विभिन्न भागमा कर्फ्यु कायमै राख्दै ५ जनाभन्दा बढी भेला हुन रोक लगाइयो।

देवानगञ्ज–कप्तानगञ्ज क्षेत्रको झडपमा प्रहरीको गोली लागेर तीन जनाको मृत्यु भएको रिपोर्ट आयो। घटनापछि सुरक्षा कडाइ अझ बढाइएको छ।

प्रशासनले वीरगन्ज महानगर क्षेत्रमा शुक्रबार साँझ ५ बजेदेखि शनिबार बिहान ६ बजेसम्म कर्फ्यु पुनः लागू गरेको छ। पाँच जनाभन्दा बढी भेला, प्रदर्शन र जुलुसमा रोक लगाइएको छ।

सुनसरी घटनापछि बढेको तनावका कारण वीरगन्जमा शुक्रबार बेलुकी ५ बजेदेखि शनिबार बिहान ६ बजेसम्म निषेधाज्ञा जारी गरियो। पाँचभन्दा बढी भेला, प्रदर्शन र जुलुसमा रोक लगाइयो।

प्रहरी मुख्यालयले सुनसरी र मधेसको अशान्तिबीच हल्ला नफैलाउन र संयम अपनाउन आग्रह गर्‍यो। गृह मन्त्री सुधन गुरुङले पीडित परिवारसँग सात बुँदे सहमति गरेको पनि जनाएको छ।

सांसद युवराज शर्माले कप्तानगञ्ज घटनाको निष्पक्ष छानबिन र सरकारको जवाफदेहिताको माग गरे। उनले बल प्रयोगलाई प्राथमिकता दिँदा घटना मधेसभर फैलिएको आरोप पनि लगाए।

कप्तानगञ्जबाट सुरु भएको साम्प्रदायिक तनाव अन्य क्षेत्रमा फैलिँदै गएको बेला प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले राष्ट्रलाई सम्बोधन गर्दै संवैधानिक अधिकार र समुदायबीचको एकता कायम राख्न आग्रह गरे। सरकारले पीडित परिवारसँग सात बुँदे सहमति पनि गरेको रिपोर्टमा उल्लेख छ।

सशस्त्र प्रहरी बलले देशका केही स्थानमा असहज परिस्थितिलाई मध्यनजर गर्दै हिंसा, तोडफोड, र आगजनी रोक्न र सामाजिक सद्भाव कायम राख्न अपिल गरेको छ।

सुनसरीको देवानगञ्जमा सुरु भएको साम्प्रदायिक द्वन्द्व रोक्न प्रहरीले कर्फ्यु जारी गरेको छ र सरकार र पीडित पक्षबीच सात बुँदे सहमति भएको छ। प्रधानमन्त्री बालेन शाहले धार्मिक स्वतन्त्रताको हक सम्झाउँदै हिंसा रोक्न अपिल गरेका छन्।

प्रहरी महानिरीक्षक दानबहादुर कार्कीले धार्मिक तथा सामाजिक तनावका गतिविधिप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै सबैलाई संयमता र आपसी सद्भाव कायम राख्न अपिल गरेका छन्।

मधेस प्रदेशका प्रमुख सुरेन्द्र लाभ कर्ण र मुख्यमन्त्री कृष्णप्रसाद यादवले सामाजिक सद्भाव कायम राख्न र संयमता अपनाउन पुनः अपिल गरेका छन्। प्रदेश सरकारले शान्ति सुरक्षा र कानुनी अधिकारको संरक्षणमा प्रतिबद्धता जनाएको छ।

धनुषाको जनकपुरमा बढ्दो प्रदर्शनका कारण कर्फ्यु जारी गरिएको छ र बजारमा गतिविधि न्यूनतम छन्। नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी सडकमा परिचालित छन्।

मधेसी दलहरूले देवानगञ्ज घटनाको निष्पक्ष छानबिन र पीडितलाई न्याय दिन सरकारसँग आठ बुँदे कार्ययोजना माग गरे। उनीहरूले मृतकलाई शहीद घोषणा, क्षतिपूर्ति र घाइतेको राहतलाई प्राथमिकता दिन आग्रह गरे।

सुनसरीको झडपपछि मधेसका अन्य जिल्ला र धनुषा जनकपुरधाममा कर्फ्यु लगाइएको छ र प्रहरी परिचालित छन्। जनकपुरको मुख्य बजार सुनसान छ।

देवानगञ्जको धार्मिक झडपमा प्रहरीले बल प्रयोग गर्दा नागरिकको ज्यान गएको भन्दै एमाले सांसद गुरुप्रसाद बरालले प्रतिनिधि सभामा सरकारको उदासीनता र समन्वयको अभावको आरोप लगाए। उनले राजनीतिक समाधान खोज्नुपर्नेमा दमन गरिएको दाबी गरे।

सुनसरीको देवानगञ्जमा भएको हिंसा, जसमा एक जनाको मृत्यु र धेरै घाइते भएका थिए, बारे प्रतिनिधिसभामा छलफल भयो र सांसदहरूले सरकारसँग निष्पक्ष छानबिन र जवाफदेहिता माग गरे। विपक्षीले सरकारको प्रतिक्रिया कमजोर भएको भन्दै आलोचना गरे भने सत्तापक्षले संयमता अपनाउन आग्रह गर्‍यो।

सिरहाको गोलबजार क्षेत्रमा आन्दोलन र हुलदंगा बढेपछि स्थानीय प्रशासनले अनिश्चितकालीन कर्फ्यु आदेश जारी गरेको छ। कर्फ्यु पूर्व-पश्चिम राजमार्गदेखि गोलबजार नगरपालिकाका विभिन्न क्षेत्रमा लागू भएको छ।

कप्तानगञ्जको हिंसात्मक घटनापछि संसदमा प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीको राजीनामा माग उठेको छ। सांसदहरूले सरकारले समस्या समाधानमा कमजोरी देखाएको भन्दै कडा आलोचना गरेका छन्।

सुनसरीका १० स्थानीय तहमा लागेको कर्फ्यु थप समयका लागि विस्तार गरियो। मृतकका परिवारले शहीद घोषणा, क्षतिपूर्ति र कानुनी कारबाहीको माग गर्दै शव अस्पतालको मुर्दाघरमा राखिएको छ।

नागरिक समाज र मानवअधिकार समुदायका २६ प्रतिनिधिले देवानगञ्ज घटनाको स्वतन्त्र र निष्पक्ष छानबिन, पीडितलाई राहत र न्याय सुनिश्चित गर्न सरकारलाई आग्रह गरे।

मधेसका हिन्दु तथा मुस्लिम धर्मगुरुहरुले धर्मको नाममा विभाजन नगर्न र सामाजिक सद्भाव कायम राख्न सरकारलाई आग्रह गरे।

सुनसरी झडपबीच बुटवलमा धार्मिक सहिष्णुता र सामाजिक एकताको सन्देश लिएर राष्ट्रिय झण्डा बोकेको सद्भाव र्‍याली आयोजना गरियो।

उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादवले सुनसरी लगायतका जिल्लामा शान्ति र सामाजिक सद्भाव कायम राख्न सबैमा संयम अपनाउन अनुरोध गरे।

नेपालगञ्जमा सामाजिक सद्भाव संकटलाई लिएर धर्मगुरुहरुले संयमता अपनाउन अपिल गर्दै विभिन्न धर्मका समुदाय माझ शान्ति कायम राख्न प्रयास गरिरहेका छन्।

सुनसरी घटनालाई लिएर सिंहदरबारमा सर्वदलीय बैठक सम्पन्न भयो। प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीको अनुपस्थितिमा अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले सरकारतर्फ सहभागी भए र प्रधानमन्त्रीले समाधानका लागि विशेष पहल गरिरहेको बताए।

सुनसरीको देवानगञ्ज क्षेत्रमा विवादपछि निषेधाज्ञा कायम राखिएको छ र शान्ति कायम भए कर्फ्यु हटाउने तयारी गरिएको छ। प्रमुख जिल्ला अधिकारीले घटनास्थल निरीक्षण गरेका छन् र पीडित पक्षले कारबाही र क्षतिपूर्ति माग गरेको छ।

देवानगञ्जमा प्रहरी गोली प्रहारबाट एक जनाको मृत्यु र २२ जना घाइते भएको घटनाको छानबिन गर्न पाँच सदस्यीय सरकारी समिति काममा लाग्यो। स्थानीय क्षेत्रमा कर्फ्यु र विरोध जारी रहँदा समितिले घटनाको कारण र परिस्थितिको अध्ययन थालेको हो।

सरकारले सुनसरी घटनाप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण गराइ सबै पक्षलाई धार्मिक र सामाजिक सद्भाव कायम राख्न अपिल गर्‍यो।

सुनसरी जिल्ला प्रशासन कार्यालयले देवानगञ्ज लगायतका क्षेत्रहरूमा राति ९ बजेदेखि लागू हुने गरी अनिश्चितकालीन कर्फ्यु जारी गर्‍यो। आदेशले आवतजावत, सभा, जुलुस र प्रदर्शनमा रोक लगायो।

धनुषामा सामाजिक सद्भाव कायम राख्न सर्वदलीय बैठक सम्पन्न भयो जसले हिंसा र आगजनीमा शून्य सहनशीलता अपनाउने निर्णय गरे।

सुनसरी घटनाको निष्पक्ष छानबिन र प्रधानमन्त्री तथा गृहमन्त्रीको राजीनामा माग गर्दै सिरहामा व्यापक विरोध प्रदर्शन भएको छ।

नेकपाले सुनसरीमा प्रहरी गोली काण्डलाई राज्य आतंक र गैरन्यायिक हत्या भनी भर्त्सना गरेको छ।

देवानगञ्जको साम्प्रदायिक झडपपछि लगाइएको अनिश्चितकालीन कर्फ्यु दिउँसो १२:१५ बजे हटाइयो। प्रशासनले आवागमन, सभा, जुलुस र प्रदर्शनमा लगाइएको प्रतिबन्धसमेत फुकुवा गर्‍यो।

राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगले सुनसरीको कप्तानगन्ज घटनालाई शान्तिपूर्ण वार्तामार्फत समाधान गर्न आग्रह गर्दै अनुसन्धान र दोषीमाथि कारबाहीको प्रक्रिया अघि बढाएको जनाएको छ। आयोगले जिल्ला प्रशासन र प्रहरीसँग घटनाबारे जानकारी लिइरहेको थियो।

सुनसरीमा दुई समुदायबीचको विवाद हिंसात्मक झडपमा बदलिँदा ओमप्रकाश मेहताको मृत्यु भयो र धेरै जना घाइते भए। प्रशासनले कर्फ्यु लगायो र नेपाली सेना परिचालन गरियो।

सुनसरीको कप्तानगञ्जमा विवाद पछि गोली प्रहारले एक जनाको मृत्यु भयो; जिल्ला प्रशासनले अनिश्चितकालीन निषेधाज्ञा जारी गर्दै सर्वदलीय बैठक आयोजना गर्यो।

देवानगञ्ज घटनापछि सुनसरीमा सर्वदलीय बैठक बसेर साम्प्रदायिक तनाव नियन्त्रण गर्न विशेष प्रयास गर्ने सहमति भयो। जिल्ला प्रहरीका अनुसार अवस्था नियन्त्रणमा छ र सुरक्षा निकायले निगरानी बढाएको छ।

सुनसरीको देवानगञ्ज घटनामा मानव अधिकार आयोगले विस्तृत छानबिन सुरु गरेको छ, जसमा एकको मृत्यु र नौ जना घाइते भएका छन्।

नेकपा एमाले नेता गोकुल बास्कोटाले सुनसरी घटनापछि गृहमन्त्री सुधन गुरुङको राजीनामा माग गरेका छन्।

कप्तानगञ्ज क्षेत्रमा जारी कफ्र्यु उल्लंघन भएपछि नेपाली सेना परिचालित गरिएको छ, जगमा झडपमा एक जनाको मृत्यु र नौ जना घाइते भएका छन्।

सुनसरीको देवानगञ्जमा दुई पक्षबीच झडपमा प्रहरीको गोली लाग्दा २४ वर्षीय ओमप्रकाश मेहताको मृत्यु भयो र प्रहरीसहित २२ जना घाइते भएका छन्।

सुनसरीका पाँच संवेदनशील बजार क्षेत्रमा अनिश्चितकालीन कर्फ्यु जारी गरिएको छ, जुन साउन ११ गते बिहान ७ बजेदेखि लागू हुने भनिएको छ। प्रशासनले झडपपछि सुरक्षा अवस्थालाई नियन्त्रणमा राख्न यो आदेश दिएको हो।

नेपाल प्रहरीका ११ जना कर्मचारी लामो समयदेखि सम्पर्कविहीन भएका कारण सात दिनभित्र सम्पर्कमा आउन निर्देशन दिइएको छ; नआए बर्खास्त गरिने चेतावनी जारी भयो।