जलवायु जोखिमदेखि न्यायसम्म : किन चाहिन्छ वैज्ञानिक आधार?
Summary
नेपाल जलवायु परिवर्तनको उच्च जोखिममा रहेकाले जलवायु न्यायका लागि वैज्ञानिक तथ्याङ्क, प्रमाण र क्षति–नोक्सानीको विस्तृत अभिलेख आवश्यक रहेको लेखमा जोड दिइएको छ। राष्ट्रिय जलवायु प्रमाण प्रणाली, उत्सर्जन जिम्मेवारी भण्डार र जोखिम-संवेदनशीलता सूचकाङ्क निर्माण नगरी अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपालको दाबी बलियो नहुने तर्क गरिएको छ।
Key Points
- नेपालले जलवायु न्यायको दाबी बलियो बनाउन परिवर्तनको मात्रा, असर, क्षति र जलवायु योगदानबारे वैज्ञानिक उत्तर खोज्नुपर्ने लेखमा भनिएको छ।
- हिमनदी, हिमताल, बाढी, पहिरो र अन्य चरम घटनासम्बन्धी राष्ट्रिय जलवायु प्रमाण प्रणाली र क्षति तथा नोक्सानी अभिलेख आवश्यक रहेको उल्लेख छ।
- विश्वव्यापी उत्सर्जन जिम्मेवारी, ऐतिहासिक उत्सर्जन र जोखिम-संवेदनशीलताको तुलना गर्ने तथ्याङ्क भण्डार तयार गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ।
- कोप प्रक्रियामा प्रभावकारी आवाज उठाउन राजनीतिक भाषणभन्दा वैज्ञानिक प्रमाण र राष्ट्रिय डाटाबेस निर्णायक हुने तर्क गरिएको छ।
