AI Adaptation Nepal 2026

सामसुङ नेपालले आफ्नो कोडिङ र प्रोग्रामिङ तालिम कार्यक्रम पुरा गरी नयाँ कृत्रिम बुद्धिमत्ता पाठ्यक्रम सुरु गरेको छ। यसबाट नेपालको युवा डिजिटल दक्षता विकासमा ठूलो योगदान पुग्ने अनुमान गरिएको छ।

काठमाडौंमा विश्व व्यापार नैतिकता फोरमले नेपालमा डिजिटल रुपान्तरण र विकासलाई सहयोग पुर्‍याउने नैतिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता सम्बन्धी प्रमुख कार्यक्रम आयोजन गर्यो। कार्यक्रमले एआईले जनतालाई सशक्त पार्ने र लोकतान्त्रिक मूल्य संरक्षण गर्ने महत्त्व बतायो।

टीडीकेले ऊर्जा दक्षता, संवेदनशील सेन्सर र सुरक्षा प्रविधिद्वारा एआईको तेज मस्तिष्कसँग मेल खाने विश्वसनीय रोबोटिक 'शरीर' विकासमा ध्यान दिएको छ। यद्यपि, रोबोटहरूमा ऊर्जा खपत र कनेक्टिभिटी जस्ता चुनौतीहरू अझै बाँकी छन्।

नेपालमा गणितीय विज्ञानलाई आधुनिक प्रविधि र नवप्रवर्तनको आधार मान्दै पाठ्यक्रम सुधार र अनुसन्धानमूलक शिक्षामा जोड दिइरहेको छ। उच्च शिक्षामा सैद्धान्तिक ज्ञान र व्यावहारिक प्रयोगबीच सन्तुलन कायम गर्न प्रयास भइरहेको छ।

नेकपा एमाले महासचिव शंकर पोखरेलले सांसदका स्वकीय सचिवलाई सूचना प्रविधि र कृत्रिम बुद्धिमत्तिमा दक्ष हुनुपर्ने सुझाव दिएका छन्। उनीहरूले संसदीय कामलाई प्रभावकारी बनाउन एआई प्रयोगमा पारंगत हुनुपर्ने बताएका छन्।

विश्व आर्थिक मंचले २०२४-२६ सम्मको विश्व आर्थिक वृद्धिमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता र अन्य चुनौतीहरू महत्त्वपूर्ण हुने जनाएको छ। एसिया विशेष गरी दक्षिण एसियाले आर्थिक वृद्धिको मुख्य चालक हुने अपेक्षा गरिएको छ।

अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले नेपाल राष्ट्र बैंकलाई आधुनिक र प्रविधिमैत्री बनाउन आवश्यक रहेको र नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ को संशोधन अपरिहार्य रहेको बताएका छन्। यसले बैंकको स्वायत्तता, गभर्नर नियुक्ति प्रक्रिया, र डिजिटल करेंसीसम्बन्धी प्रावधानहरूलाई समेट्नेछ।

नेपालका सूचना प्रविधि कम्पनीहरूले उच्च सञ्चालन लागतका बाबजुद कार्यक्षमता बढाउन एआई उपकरणमा मासिक २० देखि ३०० अमेरिकी डलर खर्च गर्दै छन्। नयाँ स्नातकलाई तालिम दिई दक्ष जनशक्ति अभाव पूर्ति गर्ने प्रयास भइरहेको छ।

नेपालको सर्वोच्च अदालतले न्यायपालिकामा कृत्रिम बुद्धिमत्ता र इ–कोर्ट प्रणाली लागू गर्ने नीति पारित गरेको छ जसले अदालत प्रक्रियालाई छिटो र मितव्ययी बनाउनेछ।

नेपालको आर्थिक रूपान्तरणमा बैंकिङ, सूचना प्रविधि र शिक्षा क्षेत्रमा कृत्रिम बुद्धिमत्ताको प्रयोग बढ्दैछ, तर यसको आर्थिक प्रभाव मापन गर्न प्रणाली अपूर्ण छ।

नेपालमा एआई उपकरणहरूले नेपाली भाषामा तथ्यगत त्रुटि र अपूर्णता देखाएका छन्। पर्याप्त डेटा र डिजिटल पूर्वाधारको अभावले कार्यान्वयन समस्याहरू ल्याइरहेको छ, जबकि सरकारको राष्ट्रिय एआई नीति बजेट र अनुपालनमा कमजोर छ।

नेपालमा नेपाली भाषाको लागि एआई तालिम डाटा अभाव र समन्वयको कमीले एआईको सटीकता प्रभावित पार्दैछ। विधायिका र नेताहरूले गलत एआई सामग्रीका कारण विवाद सामना गरेका छन्।