AI Adaptation Nepal 2026

सामसुङ नेपालले 'सामसुङ नवप्रवर्तन क्याम्पस' कोडिङ कोर्स सम्पन्न गरी नयाँ कृत्रिम बुद्धिमत्ता कार्यक्रमको लागि आवेदन खुलाएको छ जसले नेपाली युवालाई डिजिटल दक्षता र व्यवहारिक अनुभव प्रदान गर्नेछ।

डेलोइटले कृत्रिम बुद्धिमत्तासँग सम्बन्धित पाँच प्रमुख प्रवृत्ति र आठ संकेतहरू पहिचान गरेको छ जसमा भौतिक रोबोटिक्सले व्यापक भूमिका खेलेको र एजेन्टिक एआईले संस्थागत प्रक्रिया पुनःडिजाइन गर्न सक्ने बताए।

जापानी कम्पनीहरूले नेपालमा दिगो कृषि, स्वच्छ वातावरण र ऊर्जा बचतमा करिब ८० करोड रुपैयाँभन्दा बढी लगानी गर्ने योजना सार्वजनिक गरेका छन्। यस्तो प्रविधिमा आधारित नेपाल-जापान सहकार्यले नवप्रवर्तन र दिगो विकासमा नयाँ अध्याय सुरु गर्ने अपेक्षा छ।

नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष कमलेश कुमार अग्रवालले नवप्रवर्तन, अनुसन्धान र कृत्रिम बुद्धिमत्तामा लगानी बढाउन आवश्यक भएको बताए। उनले विश्वविद्यालय, अनुसन्धान संस्था, निजी क्षेत्र र सरकारबीच सहकार्य संस्थागत गर्नुपर्ने सुझाव दिएका छन्।

सामसुङ नेपालले आफ्नो कोडिङ र प्रोग्रामिङ तालिम कार्यक्रम पुरा गरी नयाँ कृत्रिम बुद्धिमत्ता पाठ्यक्रम सुरु गरेको छ। यसबाट नेपालको युवा डिजिटल दक्षता विकासमा ठूलो योगदान पुग्ने अनुमान गरिएको छ।

काठमाडौंमा विश्व व्यापार नैतिकता फोरमले नेपालमा डिजिटल रुपान्तरण र विकासलाई सहयोग पुर्‍याउने नैतिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता सम्बन्धी प्रमुख कार्यक्रम आयोजन गर्यो। कार्यक्रमले एआईले जनतालाई सशक्त पार्ने र लोकतान्त्रिक मूल्य संरक्षण गर्ने महत्त्व बतायो।

टीडीकेले ऊर्जा दक्षता, संवेदनशील सेन्सर र सुरक्षा प्रविधिद्वारा एआईको तेज मस्तिष्कसँग मेल खाने विश्वसनीय रोबोटिक 'शरीर' विकासमा ध्यान दिएको छ। यद्यपि, रोबोटहरूमा ऊर्जा खपत र कनेक्टिभिटी जस्ता चुनौतीहरू अझै बाँकी छन्।

गायक शिव परियारले कृत्रिम बुद्धिमत्ताले नेपाली सङ्गीतमा पुर्याउने प्रभावमाथि विचार प्रकट गर्दै भने कि एआई सिर्जनामा सहयोगी भए पनि मानव भावना र मौलिकता प्रतिस्थापन गर्न सक्दैन। उनले कलाकारहरूले आफ्नै मौलिकता र अभ्यासमा जोड दिनालाई महत्त्व दिएका छन्।

नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष चन्द्र ढकालले कृत्रिम बुद्धिमत्ताबाट बनाइएको फेक भिडियोबाट फैलिएको झुटो प्रचारप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै कानूनी कारबाहीको लागि उजुरी दर्ता गरेका छन्। फेसबुकमा फैलिएको भ्रामक सामग्री विरुद्ध सजग रहन आव्हान गरिएको छ।

नेपाल चेम्बर अफ कमर्स र स्पेनिश चेम्बर अफ कमर्सबीच व्यापार, लगानी र आर्थिक सहकार्य विस्तार गर्ने विषयमा छलफल भएको छ। दुबै पक्षले २०२६ वा २०२७ को प्रारम्भसम्म समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर गरी सहकार्यलाई संस्थागत बनाउने सहमति गरेका छन्।

नेपालमा गणितीय विज्ञानलाई आधुनिक प्रविधि र नवप्रवर्तनको आधार मान्दै पाठ्यक्रम सुधार र अनुसन्धानमूलक शिक्षामा जोड दिइरहेको छ। उच्च शिक्षामा सैद्धान्तिक ज्ञान र व्यावहारिक प्रयोगबीच सन्तुलन कायम गर्न प्रयास भइरहेको छ।

नेकपा एमाले महासचिव शंकर पोखरेलले सांसदका स्वकीय सचिवलाई सूचना प्रविधि र कृत्रिम बुद्धिमत्तिमा दक्ष हुनुपर्ने सुझाव दिएका छन्। उनीहरूले संसदीय कामलाई प्रभावकारी बनाउन एआई प्रयोगमा पारंगत हुनुपर्ने बताएका छन्।

विश्व आर्थिक मंचले २०२४-२६ सम्मको विश्व आर्थिक वृद्धिमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता र अन्य चुनौतीहरू महत्त्वपूर्ण हुने जनाएको छ। एसिया विशेष गरी दक्षिण एसियाले आर्थिक वृद्धिको मुख्य चालक हुने अपेक्षा गरिएको छ।

अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले नेपाल राष्ट्र बैंकलाई आधुनिक र प्रविधिमैत्री बनाउन आवश्यक रहेको र नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ को संशोधन अपरिहार्य रहेको बताएका छन्। यसले बैंकको स्वायत्तता, गभर्नर नियुक्ति प्रक्रिया, र डिजिटल करेंसीसम्बन्धी प्रावधानहरूलाई समेट्नेछ।

आदित्य सुवेदीले हार्वर्ड छोडेर चिप डिजाइनमा कृत्रिम बुद्धिमत्तालाई तीव्र बनाउन लक्षित एआई ल्याब निर्माण गरेका छन्। उनले २४ मिलियन अमेरिकी डलर सीड फन्डिंग उठाएका छन्।

नेपालका सूचना प्रविधि कम्पनीहरूले उच्च सञ्चालन लागतका बाबजुद कार्यक्षमता बढाउन एआई उपकरणमा मासिक २० देखि ३०० अमेरिकी डलर खर्च गर्दै छन्। नयाँ स्नातकलाई तालिम दिई दक्ष जनशक्ति अभाव पूर्ति गर्ने प्रयास भइरहेको छ।

नेपालको सर्वोच्च अदालतले न्यायपालिकामा कृत्रिम बुद्धिमत्ता र इ–कोर्ट प्रणाली लागू गर्ने नीति पारित गरेको छ जसले अदालत प्रक्रियालाई छिटो र मितव्ययी बनाउनेछ।

नेपालको आर्थिक रूपान्तरणमा बैंकिङ, सूचना प्रविधि र शिक्षा क्षेत्रमा कृत्रिम बुद्धिमत्ताको प्रयोग बढ्दैछ, तर यसको आर्थिक प्रभाव मापन गर्न प्रणाली अपूर्ण छ।

नेपालमा एआई उपकरणहरूले नेपाली भाषामा तथ्यगत त्रुटि र अपूर्णता देखाएका छन्। पर्याप्त डेटा र डिजिटल पूर्वाधारको अभावले कार्यान्वयन समस्याहरू ल्याइरहेको छ, जबकि सरकारको राष्ट्रिय एआई नीति बजेट र अनुपालनमा कमजोर छ।

नेपालमा नेपाली भाषाको लागि एआई तालिम डाटा अभाव र समन्वयको कमीले एआईको सटीकता प्रभावित पार्दैछ। विधायिका र नेताहरूले गलत एआई सामग्रीका कारण विवाद सामना गरेका छन्।