ब्रिक्स शिखर सम्मेलन २०२६

सम्मेलनमा विश्व अर्थतन्त्र, भू-राजनीतिक तनाव, ऊर्जा सुरक्षा र अन्तरदेशीय व्यापारबारे छलफल भयो। मोदी र सीबीचको छेउको वार्तामा सीमा विवाद, सम्बन्ध सुधार र अन्तरदेशीय कारोबार पनि उठाइएको थियो।

सी जिनपिङ र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीबीच नयाँदिल्लीमा द्विपक्षीय भेट भयो। भेटमा चीन–भारत सम्बन्ध, सीमा प्रश्नको समाधान र दीर्घकालीन रणनीतिक सहकार्यबारे छलफल भएको थियो।

चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले ब्रिक्स सहकार्यका लागि एआई, व्यापार–लगानी, डिजिटल उद्योग, स्मार्ट उत्पादन र प्रतिभा विकाससम्बन्धी पाँच पहल प्रस्ताव गरे। उनले ब्रिक्सलाई उदीयमान बजार र विश्वव्यापी दक्षिणसँग सहकार्य गर्ने व्यावहारिक मञ्चका रूपमा अघि बढाउनुपर्ने बताए।

गिरधारीलाल न्यौपानेले बदलिँदो विश्व व्यवस्थामा नेपालले सक्रिय कूटनीतिक भूमिका खेल्नुपर्ने बताएका छन्। उनले ब्रिक्स शिखर सम्मेलनले देखाएको शक्ति सन्तुलनलाई ध्यानमा राख्दै व्यापार, लगानी र सहकार्य विस्तार गर्न आग्रह गरे।

१८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनको दोस्रो तथा अन्तिम दिन नयाँदिल्ली घोषणापत्र पारित भयो। घोषणापत्रले विश्व व्यवस्थामा सुधार, ऊर्जा सुरक्षा, आपूर्ति शृंखला सुदृढीकरण र व्यापार अवरोध घटाउने आह्वान गर्‍यो।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले ब्रिक्सको आन्तरिक कार्यप्रणाली सुधार, आगामी २० वर्षका लागि नयाँ एजेन्डा र संकटमा जहाजी कर्मचारीलाई सहयोग गर्ने सिफारर्स इमर्जेन्सी सपोर्ट नेटवर्क प्रस्ताव गरे। बैठकमा विश्वव्यापी सुधार र दीर्घकालीन सहकार्यमा जोड दिइयो।

ब्रिक्स राष्ट्रहरूले मध्यपूर्वमा बढ्दो तनावबीच सबै पक्षलाई संयम अपनाउन आह्वान गर्दै विश्वव्यापी व्यापार, आपूर्ति शृङ्खला र ऊर्जा प्रवाह सहज बनाउन संयुक्त प्रतिबद्धता जनाए। सम्मेलनले पहलगाम आतंकवादी हमलाको निन्दा गर्दै आतंकवादविरुद्ध सहकार्य र एकपक्षीय भन्सार शुल्कको विरोध पनि गर्‍यो।

१८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनको आउटरिच कार्यक्रममा नेपाललाई यस पटक आमन्त्रण नगरिएको बताइएको छ। लेखले २०१६ को गोवा सम्मेलनमा नेपालको सहभागितासँग तुलना गर्दै कूटनीतिक उपेक्षाबारे बहस उठाएको छ।

नयाँदिल्लीमा सम्मेलनको छेउमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङबीच द्विपक्षीय वार्ता भयो। उनीहरूले सीमा क्षेत्रमा शान्ति र स्थिरता कायम राख्ने, आपसी सहकार्य बढाउने र चीनको आगामी ब्रिक्स अध्यक्षताबारे पनि छलफल गरे।

सम्मेलनले ‘नयाँदिल्ली घोषणापत्र २०२६’ सर्वसम्मत रूपमा पारित गर्‍यो। घोषणापत्रले एकपक्षीय जबर्जस्ती उपाय, आणविक जोखिम र विश्व व्यापारमा बढ्दो अवरोधप्रति चिन्ता व्यक्त गर्‍यो।

सम्मेलनका क्रममा सी चिनफिङ, भ्लादिमिर पुटिन र नरेन्द्र मोदी सँगै देखिएका छन्। मोदीले उक्त तस्बिर आफ्नो एक्स खातामा साझा गरेका थिए।

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुन नयाँदिल्ली पुगेका छन्। उनलाई विमानस्थलमा भारतका राज्यमन्त्री जितिन प्रसादले स्वागत गरेका थिए।

१८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन भारतको नयाँदिल्लीमा दुई दिनका लागि सुरु भयो। नेताहरूले विश्व शासन, व्यापार, प्रविधि, खाद्य तथा ऊर्जा सुरक्षा, स्वास्थ्य र विपद् व्यवस्थापनबारे छलफल गर्ने कार्यसूची अघि सारे।

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले नरेन्द्र मोदीको निमन्त्रणामा नयाँदिल्लीमा हुने १८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुन भारत भ्रमण गर्ने तयारी गरे। यो सात वर्षपछि हुने उनको पहिलो भारत यात्रा भन्दै चीन–भारत सम्बन्ध सुधार र ब्रिक्स सहकार्यका लागि अवसरका रूपमा वर्णन गरिएको थियो।

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले नरेन्द्र मोदीको निमन्त्रणामा नयाँदिल्लीमा हुने १८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुन भारत भ्रमण गर्ने तयारी गरे। यो सात वर्षपछि हुने उनको पहिलो भारत यात्रा हुने बताइएको थियो, जसलाई चीन–भारत सम्बन्ध सुधारको संकेतका रूपमा हेरिएको थियो.