पञ्चेश्वर अड्काउने पानीको त्यो विवाद, जसमा ३० वर्षदेखि मिल्न सकेका छैनन् नेपाल र भारत
Summary
पञ्चेश्वर बहुउद्देश्यीय आयोजना ३० वर्षदेखि अल्झिएको छ, तर नेपाल र भारतबीच पानीको अधिकार र लागत बाँडफाँटमा सहमति नजुट्दा यसको डीपीआर अझै टुंगिएको छैन। महाकाली सन्धिको व्याख्या, तल्लो शारदाको पानी उपयोग र भविष्यको अधिकार नै मुख्य विवाद बनेका छन्।
Key Points
- नेपाल र भारतबीच ३० वर्षअघि सम्झौता भएको पञ्चेश्वर बहुउद्देश्यीय आयोजना अझै डिपिआरमै अड्किएको छ।
- मुख्य विवाद महाकाली सन्धिअन्तर्गत भारतले तल्लो शारदा ब्यारेजबाट प्रयोग गरिरहेको पानीलाई पुरानो अधिकार मान्ने कि नयाँ लाभमा गन्ने भन्नेमा छ।
- आयोजनाबाट बिजुली, सिँचाइ र बाढी नियन्त्रण लाभ हुने भए पनि नेपाल र भारतबीच लाभ र लागत बाँडफाँटमा सहमति छैन।
- भारतीय संसदीय समितिको प्रतिवेदनले पनि प्राविधिक सहमति भए पनि सन्धिको व्याख्या र पानी अधिकारसम्बन्धी मतभेद बाँकी रहेको देखाएको छ।