अयनांश : वेददेखि विज्ञानसम्म
Summary
अयनांश, वेदाङ्गज्योतिष र नेपाली पञ्चाङ्गको गणनाशुद्धिबारे विश्लेषण गर्दै प्राचीन परम्परा र आधुनिक खगोलविज्ञानबीचको सम्बन्ध स्पष्ट गरिएको छ। लेखले नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिको निर्देशन, विभिन्न पञ्चाङ्गमा देखिने अन्तर र वेध–परीक्षणको आवश्यकता उठाएको छ।
Key Points
- वेदाङ्गज्योतिषदेखि आधुनिक दृग्गणनासम्म ग्रहगणना र अयनांशको ऐतिहासिक तथा खगोलीय आधार व्याख्या गरिएको छ।
- पृथ्वीको अक्षीय पूर्वगमनका कारण वसन्तसम्पात र निरयण राशिचक्रबीचको कोणीय अन्तर नै अयनांश भएको स्पष्ट गरिएको छ।
- नेपाली पञ्चाङ्गहरूबीच देखिने अयनांश र सङ्क्रान्तिसम्बन्धी फरकलाई सन्दर्भमिति, आधारबिन्दु र गणनाविधि मिलाएर मात्र परीक्षण गर्नुपर्ने भनिएको छ।
- आगामी २०८४ सालका पञ्चाङ्ग प्रकाशनअघि अयनांश, सङ्क्रान्ति र ग्रहगणनाको पारदर्शी परीक्षण गर्न आग्रह गरिएको छ।
