दर्शन र धर्मका चस्माले नदेखिने ज्ञानविज्ञान

Summary

पूर्वीय दर्शन परम्परालाई पाश्चात्य धर्म र दर्शनभन्दा भिन्न, वैज्ञानिक संशय, प्रमाण र अनुभवमा आधारित समृद्ध चिन्तनधाराका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। लेखले चार्वाक, बौद्ध, जैन, सांख्य, योग, न्याय, वैशेषिक, मीमांसा र वेदान्तका मूल सिद्धान्त र साझा आधारहरूको चर्चा गर्छ।

Key Points
  • लेखले पौरस्त्य दर्शनलाई युरोपकेन्द्रित चिन्तनभन्दा प्राचीन, सूक्ष्म र समृद्ध ज्ञानपरम्परा रूपमा व्याख्या गर्छ।
  • धर्मलाई विश्वास वा अन्धानुष्ठान नभई प्रकृतिको नियम र वस्तुको वास्तविक स्वभावका रूपमा परिभाषित गरिएको छ।
  • चार्वाक, बौद्ध, जैन, सांख्य, योग, न्याय, वैशेषिक, मीमांसा र वेदान्तका प्रमुख सिद्धान्त र प्रमाणमीमांसाको तुलना गरिएको छ।
  • सबै पौरस्त्य दर्शनहरूको साझा लक्ष्य दु:खनिवृत्ति, मोक्ष र प्रमाणमा आधारित तत्त्वबोध भएको निष्कर्ष दिइएको छ।
Article image