नदी किनारमा विकासको होड, ३ लाख मानिसको जीवन जोखिममा
Summary
हिमालय क्षेत्रमा तीव्र भवन निर्माण र पूर्वाधार विस्तारले नदी किनार र हिमनदी ताल आसपास बसोबास गर्ने करिब तीन लाख मानिसलाई प्राकृतिक विपद्को जोखिममा पारेको नयाँ अध्ययनले देखाएको छ। नेपाल, भारत र तिब्बतका जोखिमयुक्त क्षेत्रमा निर्माण बढ्दै जाँदा बाढी, पहिरो र ताल फुटेर आउने बाढीको खतरा अझ बढेको विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन्।
Key Points
- हिमालय क्षेत्रमा सन् २०१६ देखि २०२३ सम्म उच्च जोखिमयुक्त भूभागमा निर्माण भएको क्षेत्रफल करिब ४५ प्रतिशतले बढेको छ, र हिमनदी तालबाट उत्पन्न बाढीको जोखिम क्षेत्रमा निर्माण विस्तार करिब ७८ प्रतिशत पुगेको छ।
- अध्ययनले नेपाल, दक्षिणपूर्वी तिब्बत र भारतको उत्तराखण्डमा कम्तीमा तीन लाख मानिस सम्भावित प्राकृतिक विपद्को जोखिममा रहेको देखाएको छ।
- पोखरा, अन्नपूर्ण क्षेत्र, भोटेकोशी–त्रिशूली करिडोर र उत्तराखण्डमा नदी किनार तथा जोखिमयुक्त क्षेत्रमा पूर्वाधार विस्तार भइरहेकाले सुरक्षा चुनौती बढेको छ।
- विज्ञहरूले कडा निर्माण मापदण्ड, प्रभावकारी पूर्वसूचना प्रणाली, जोखिम क्षेत्र नक्साङ्कन र स्थानान्तरण/बीमा जस्ता उपाय आवश्यक रहेको बताएका छन्।
