नेपालमा जलवायु परिवर्तनको अर्थराजनीति
Summary
नेपालमा जलवायु परिवर्तन अब केवल वातावरणीय मुद्दा नभई अर्थराजनीतिक र सामाजिक संकट बनेको छ, जसले बाढी, पहिरो, खडेरी र हिमनदी पग्लनबाट ठूलो क्षति निम्त्याइरहेको छ। लेखले जलवायु वित्तको अभाव, संघीय संरचनाको कमजोरी र स्थानीय तहको सीमित क्षमता सुधार नगरी समाधान सम्भव नहुने बताउँछ।
Key Points
- नेपालले विश्वव्यापी हरितगृह ग्यास उत्सर्जनमा ०.०५ प्रतिशत मात्र योगदान गरे पनि जलवायु जोखिमका हिसाबले विश्वकै अति संवेदनशील मुलुकमध्ये पर्छ।
- बाढी, पहिरो, खडेरी र शीतलहरजस्ता जलवायुजन्य विपदले सडक, पुल, जलविद्युत् आयोजना र कृषियोग्य जमिनमा ठूलो क्षति पुर्याइरहेका छन्।
- जलवायु अनुकूलनका लागि नेपाललाई ठूलो मात्रामा वित्त आवश्यक भए पनि अन्तर्राष्ट्रिय कोषमा पहुँच सीमित र प्रक्रिया जटिल छ।
- संघीय संरचना, वित्तीय केन्द्रीकरण र स्थानीय तहको कमजोर क्षमता जलवायु व्यवस्थापनका प्रमुख अवरोधका रूपमा देखिएका छन्।
