आर्थिक कूटनीतिको परिआयाम
Summary
नेपालले आर्थिक कूटनीतिलाई संस्थागत रूपमा विस्तार गर्दै पर्यटन, व्यापार, लगानी, बाह्य सहयोग र वैदेशिक रोजगारीलाई राष्ट्रिय हितमा उपयोग गर्ने प्रयास अघि बढाएको छ। लेखले विश्वव्यापीकरण, आयात निर्भरता, निर्यातको गिरावट र प्रविधि–आधारित लगानीको आवश्यकता जोड्दै आर्थिक समृद्धिका लागि कूटनीतिक औजार सशक्त बनाउनुपर्ने तर्क गर्छ।
Key Points
- नेपालले परराष्ट्र मन्त्रालयअन्तर्गत आर्थिक कूटनीति महाशाखा स्थापना गर्दै पर्यटन, व्यापार, लगानी र वैदेशिक रोजगारीलाई आर्थिक हितमा उपयोग गर्ने नीति अघि बढाइरहेको छ।
- लेखले कौटिल्य, चाणक्य, आदम स्मिथ र आर्थर लुइसका विचारलाई जोडेर आर्थिक कूटनीति र खुला अर्थतन्त्रको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि व्याख्या गरेको छ।
- नेपालमा आयात निर्भरता बढ्दै जाँदा घरेलु उद्योग, परम्परागत उत्पादन र निर्यात बजार कमजोर भएको उल्लेख गरिएको छ।
- विदेशमा रहेका नेपाली, विप्रेषण, स्वच्छ ऊर्जा, विद्युतीय सवारीसाधन र प्रविधि उद्योगमा लगानी आकर्षित गर्नु आर्थिक रूपान्तरणको मुख्य उपायका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
