गरिमा चौधरी मुद्दा

आरोपीको भिडियो बयान लिक गरेको आरोपमा प्रहरी हवल्दार कुमार विकविरुद्ध वैयक्तिक गोपनीयताको हकसम्बन्धी कसुर र विद्युतीय कारोबार ऐनअन्तर्गत अनुसन्धान सुरु भयो। भिडियो मेडिकल परीक्षणका क्रममा खिचिएको र ‘कन्टेन्ट क्रियटर’मार्फत सामाजिक सञ्जालमा पुगेको प्रहरीको भनाइ छ।

राष्ट्रिय सभाको शून्य समयमा सांसदहरूले बारा निवासी तीन वर्षीया बालिकाको बलात्कारपछि हत्यामा कडा कारबाही माग गरे। उनीहरूले बाल यौन हिंसामा छिटो सुनुवाइ, उमेरअनुसारको यौन शिक्षा र अधिकतम सजायको पनि माग राखे।

राष्ट्रिय सभामा सांसदहरूले गरिमा चौधरीको बलात्कारपछि हत्यामा दोषीलाई तत्काल कारबाही गर्न र बाल यौन हिंसाका मुद्दा फास्ट ट्रयाक कोर्टमार्फत छिटो टुंग्याउन माग गरे। उनीहरूले विद्यालय तहदेखि नै यौन शिक्षा अनिवार्य गर्न पनि आग्रह गरे।

बारा बलात्कारपछि हत्या प्रकरणमा मन्त्री, मिडिया र सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले पीडित बालिका र परिवारको पहिचान खुल्ने कागजात, फोटो र विवरण सार्वजनिक गरेको भन्दै आलोचना भएको छ। यसले बाल पीडितको गोपनीयता संरक्षणसम्बन्धी कानुनको कमजोर कार्यान्वयनमाथि नयाँ बहस सुरु गरायो।

बारा घटनामा बालिका हराएको बेला प्रहरीले आपत्कालीन रूपमा नलिएर खोजी ढिलो गरेको भन्दै परिवार र अधिकारकर्मीहरूले प्रश्न उठाएका छन्। नेपाल प्रहरीले खोजी सुरु गरिएको दाबी गरे पनि सोही विषयमा आलोचना बढेको छ।

आरोपीको भिडियो भाइरल गराएको आरोपमा प्रहरी हवल्दार कुमार विक पक्राउ परे र उनलाई गोपनीयताको अधिकार हनन गरेको कसुरमा हिरासतमा राखेर अनुसन्धान सुरु गरियो। प्रहरीले भिडियो पठाउने र प्रसारणमा संलग्न अन्य व्यक्तिमाथि पनि छानबिन बढायो।

गरिमा चौधरी प्रकरणमा पक्राउ परेका १६ वर्षीय आरोपीको बयान भिडियो सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएपछि प्रहरी अनुसन्धान गम्भीर लापरबाहीतर्फ मोडिएको छ। जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाराले भिडियो कसरी बाहिरियो भन्नेबारे छानबिन अघि बढायो र ९ जनालाई नियन्त्रणमा लिइएको विवरण आयो।

बाराको बलात्कारपछि हत्या प्रकरणका एक किशोर संदिग्धसँग जोडिएको भनिएको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा फैलिएपछि मधेश प्रदेश प्रहरीले आन्तरिक अनुसन्धान सुरु गर्‍यो। नेपालका गोपनीयता कानुनअनुसार अभियोगपत्र दायर हुनुअघि अनुसन्धानाधीन व्यक्तिको पहिचान सार्वजनिक गर्न पाइँदैन।

गण्डकी प्रदेश बाल परिषद्ले बढिरहेका बलात्कार र यौन हिंसाका घटनाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै दोषीमाथि निष्पक्ष अनुसन्धान र कडा कारबाहीको माग गर्‍यो। परिषद्ले हराइरहेका बालबालिकाको खोजी, उद्धार र संरक्षणमा सरकारी निकायलाई सक्रिय हुन पनि आग्रह गर्‍यो।

एक सम्पादकीयले बाराकी ३ वर्षीया बालिकामाथिको यौन शोषण र हत्यापछि देशभर आक्रोश र न्यायको माग बढेको उल्लेख गर्‍यो। यसले कडा कानून कार्यान्वयन र पीडितमैत्री नीतिको आवश्यकता पनि औंल्यायो।

नेपाल सरकार र गरिमा चौधरीको परिवारबीच तीनबुँदे सहमति भयो। सहमतिमा सजाय प्रावधान पुनरावलोकनका लागि सात सदस्यीय समिति गठन, स्मृतिमा मूर्ति बनाउने तयारी र परिवारको संस्कारअनुसार अन्त्येष्टि गर्ने व्यवस्था समेटियो।

काठमाडौंमा फेरि प्रदर्शन गर्दै गरिमा चौधरीको हत्यामा निष्पक्ष अनुसन्धानको माग गरियो। प्रदर्शनपछि सरकार र परिवारबीच वार्ता अघि बढेको समाचार आयो।

शान्तिवाटिकामा गरिमा चौधरीका लागि भएको प्रदर्शनको तस्बिर सार्वजनिक भयो। यो प्रदर्शन न्याय माग्दै जारी आन्दोलनको दृश्यात्मक रिपोर्टिङ थियो।

गरिमा चौधरीका परिवार र सरकारबीच गृह मन्त्रालयमा न्यायका लागि वार्ता जारी रह्यो। गृहमन्त्रीसहित कानुन, महिला र अन्य मन्त्री तथा सांसद छलफलमा सहभागी भए।

बलात्कारजस्ता जघन्य अपराधमा कडा सजायको माग गर्दै प्रदर्शनकारीहरूले अनिश्चितकालीन धर्ना सुरु गरे। उनीहरूले संविधान संशोधनलगायत माग सम्बोधन गर्न सरकारबाट औपचारिक प्रतिबद्धता खोजेका छन्।

जनता समाजवादी पार्टीनिकट महिला मोर्चाले गरिमा चौधरी प्रकरणमा बाराका सुरक्षा प्रमुखहरूलाई निलम्बन गर्न माग गर्‍यो। उसले सीडीओ र प्रहरी प्रमुखविरुद्ध पनि अनुसन्धान र कारबाही माग्दै बालिका हराउँदा तीन दिनसम्म स्थानीय सुरक्षा निकाय उदासीन रहेको आरोप लगायो।

काठमाडौंको माइतीघर मण्डलामा गरिमा चौधरीका लागि न्याय माग्दै प्रदर्शन भयो। प्रदर्शनकारीहरूले निष्पक्ष छानबिन र कडा कानुनी कारबाहीको माग गरे।

काठमाडौंमा गरिमा चौधरीको न्याय माग्दै प्रदर्शनकारीहरूले बलात्कारीलाई मृत्युदण्ड र कडा कानुनी कारबाहीको माग गरे। प्रहरीले आरोपितहरूलाई पक्राउ गरी थप चार जनालाई नियन्त्रणमा लिएको विवरण पनि सार्वजनिक भयो।

उज्यालो नेपाल पार्टीका अध्यक्ष कुलमान घिसिङले जितपुर घटनामा संलग्नमाथि कडा कारबाही र निष्पक्ष छानबिनको माग गरे। उनले हराएकी बालिका १९ अगस्टमा बाराको दधुरा, वडा नं. १ स्थित घरमा मृत भेटिएको र प्रहरीले बलात्कारपछि हत्या भएको भनेको विवरण पनि दोहोर्याए।

काठमाडौंको शान्तिवाटिकामा गरिमा चौधरीलाई न्याय माग्दै प्रदर्शन भयो। सहभागीहरूले गृहमन्त्री र कानुनमन्त्रीले घटनामा तत्काल सम्बोधन गर्नुपर्ने माग राखे।

गृहमन्त्री सुधन गुरुङले घटनाको निष्पक्ष छानबिन र दोषीमाथि कारबाही हुने बताए। उनले प्रारम्भिक प्रहरी लापरबाहीसमेत जाँचिने र थप चार जनालाई हिरासतमा लिइएको जानकारी दिए।

पीडितका आमाबाबुले स्थानीय तह र नेताहरूसँग भएको पाँचबुँदे सहमति अस्वीकार गर्दै शव बुझ्न मानेनन्। उनीहरूले संघीय मन्त्रीहरूको उपस्थिति र दोषीमाथि अधिकतम सजायको माग गरे।

गरिमा चौधरीलाई न्याय माग्दै काठमाडौँको माइतीघरमा प्रदर्शन भयो। सहभागीहरूले गृहमन्त्री र कानुनमन्त्रीले घटनालाई तत्काल सम्बोधन गर्नुपर्ने माग गरे।

गरिमाको घटनामा न्याय माग्दै जितपुर–सिमरा क्षेत्रमा पाथलैया–वीरगञ्ज सडक दोस्रो दिन पनि अवरुद्ध गरियो। प्रहरीले एक नाबालक र २४ वर्षीय भ्यानधनीलाई हिरासतमा लिएको थियो।

प्रहरीले गरिमा चौधरी बलात्कारपछि हत्या भएको भन्दै अनुसन्धान थालेको र दुई जनालाई पक्राउ गरेको जानकारी दियो। अनुसन्धानमा एक जनाले चकलेट देखाएर उनलाई लगेको आरोप समेत सार्वजनिक भयो।

बाराको जितपुरसिमरामा तीन वर्षीया गरिमा चौधरीको बलात्कारपछि हत्यासम्बन्धी अनुसन्धानमा प्रहरीले दुई जनालाई पक्राउ गर्‍यो। प्रारम्भिक अनुसन्धानमा बालिकालाई चकलेटको प्रलोभनमा लगेर सुनसान घरमा हत्या गरिएको विवरण आयो।

बाराको जितपुर–सिमरामा ३ वर्षीया गरिमा चौधरी घरबाट हराइन्। पछि उनी मृत अवस्थामा भेटिएकी र प्रहरीले बलात्कारपछि हत्या भएको निष्कर्ष निकालेको विवरण आयो।