प्रधानमन्त्री बालेनले थाहा पाउनुपर्ने भारतसँगको संघर्ष र सम्झौताका यी इतिहास
Summary
प्रधानमन्त्री बालेन शाहको पहिलो औपचारिक भारत भ्रमणअघि नेपाल–भारत सम्बन्धको इतिहासलाई संघर्ष र सम्झौताका रूपमा हेर्नुपर्ने तर्क गरिएको छ। लेखमा कालापानी विवाद, हैदराबाद हाउसमा गिरिजाप्रसाद कोइराला–अटलबिहारी बाजपेयी वार्ता र राजा महेन्द्रकालीन प्रसंगहरू मार्फत कूटनीतिक सन्तुलनको पाठ प्रस्तुत गरिएको छ।
Key Points
- लेखले नेपाल–भारत सम्बन्धलाई भारतविरोधी वा भारतपरस्तको सरल फ्रेममा नबुझी संघर्ष र सम्झौताबीचको दीर्घ इतिहासका रूपमा हेर्न आग्रह गर्छ।
- प्रधानमन्त्री बालेन शाहको भारत भ्रमणअघि पूर्ववर्ती नेताहरूले गरेका कूटनीतिक कदम, विशेषतः कालापानी मुद्दा, उदाहरणका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
- गिरिजाप्रसाद कोइरालाले हैदराबाद हाउसमा अटलबिहारी बाजपेयीसँग कालापानी उठाएर संयुक्त प्राविधिक समिति गठनको प्रक्रिया अघि बढाएका थिए।
- राजा महेन्द्रले कालापानीमा भारतीय सेना प्रवेशबारे तत्काल कूटनीतिक नोट नपठाउँदा उक्त विवाद दीर्घकालीन बनेको लेखमा उल्लेख छ.