हरिबोधिनी एकादशी : आन्तरिक चेतनाको प्रतीक

Summary

हरिबोधिनी एकादशीलाई आन्तरिक चेतनाको जागरण र साधनाको प्रतीकका रूपमा व्याख्या गरिएको छ। लेखनाथ शास्त्रीका अनुसार उपवास, तुलसी विवाह र चतुर्मासको परम्परा बाह्य कर्मभन्दा भित्री शुद्धता र आत्मजागरणसँग जोडिएको छ।

Key Points
  • हरिबोधिनी एकादशीलाई भगवान् विष्णुको योगनिद्राबाट जाग्ने दिन मात्र नभई भित्री चेतना जागृत गर्ने अवसरका रूपमा व्याख्या गरिएको छ।
  • संस्कृतिविद लेखनाथ शास्त्रीका अनुसार उपवासको अर्थ अन्न त्याग्नु मात्र होइन, मन र इन्द्रियलाई संयमित गर्दै परमात्माको नजिक बस्नु हो।
  • तुलसी विवाह भक्त र भगवानको मिलन तथा अहंकार पग्लिएपछि हुने दिव्य समर्पणको प्रतीकका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
  • काठमाडौँ उपत्यकाका चार नारायण, बूढानीलकण्ठ, सुनसरीको बराहक्षेत्र र कालीगण्डकी किनारमा हरिबोधिनी एकादशीका अवसरमा मेला लाग्ने उल्लेख छ.
Article image