विद्यालयीकरणको चपेटामा प्रारम्भिक बाल विकास र बालशिक्षा
Summary
प्रारम्भिक बाल विकास र बालशिक्षा विद्यालयीकरणको चपेटामा परेर खेल, जिज्ञासा र स्थानीय सन्दर्भभन्दा कापी–कलम, गृहकार्य र परीक्षातर्फ मोडिँदै गएको छ। यसले बालबालिकाको संवेगात्मक, सामाजिक, भाषिक र सांस्कृतिक विकासमा नकारात्मक असर पार्नुका साथै असमानता र तनाव बढाएको छ।
Key Points
- नेपालमा प्रारम्भिक बाल विकास तथा बालशिक्षा औपचारिक विद्यालयजस्तो बनाउने प्रवृत्ति तीव्र हुँदै गएको छ।
- चार वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिकालाई पनि पाठ्यपुस्तक, गृहकार्य, परीक्षा र कक्षा संरचनामा बाँध्ने अभ्यासले उनीहरूको प्राकृतिक विकासलाई कमजोर बनाएको छ।
- विद्यालयीकरणले बालबालिकामा मानसिक तनाव बढाउनुका साथै मातृभाषा, लोककथा, स्थानीय खेल र सांस्कृतिक पहिचानमा क्षति पुर्याएको छ।
- समाधानका लागि खेल–आधारित, बाल–नेतृत्व, स्थानीय सन्दर्भमा आधारित र नीतिगत रूपमा बलियो प्रारम्भिक बाल विकासको मोडेल आवश्यक रहेको लेखमा जोड दिइएको छ।