नेपालको कर प्रणाली किन बदल्नुपर्छ, कसरी सम्भव छ सुधार?

Summary

नेपालको कर प्रणालीलाई सरल, न्यायोचित र पूर्वानुमानयोग्य बनाउँदै आर्थिक विकास र राजस्व परिचालन बढाउन दोस्रो चरणको व्यापक कर सुधार आवश्यक रहेको लेखले औंल्याउँछ। मूल्य अभिवृद्धि कर, भन्सार महसुल र अन्तःशुल्कमा संरचनात्मक परिवर्तन गर्दै लगानी र निर्यातमैत्री प्रणाली निर्माण गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ।

Key Points
  • नेपालले राजनीतिक उपलब्धिलाई आर्थिक प्रगतिमा रूपान्तरण गर्न व्यापक कर सुधारमार्फत समृद्धिमूलक कर प्रणाली बनाउनुपर्ने तर्क गरिएको छ।
  • लेखले १९९० को दशकको कर सुधारका उपलब्धि र पछिल्ला वर्षमा बढेको जटिलता तथा अस्थिरताको समीक्षा गर्दै दोस्रो चरणको सुधार आवश्यक भएको बताउँछ।
  • भ्याटको आधार विस्तार, भन्सार महसुलको तहगत सरलीकरण र अन्तःशुल्कलाई सीमित वस्तुमा केन्द्रित गर्दा औद्योगिक लागत घट्ने र राजस्व बढ्ने उल्लेख छ।
  • एकीकृत कर प्रशासन संहिता, डिजिटल सेवा, कर सन्धि अद्यावधिक र करदातामैत्री प्रशासन सुधारलाई दीर्घकालीन समाधानका रूपमा प्रस्ताव गरिएको छ.
Article image