सगरमाथा यति अग्लो हुनुमा अरूण नदीको हात छ? वैज्ञानिकहरूबीच रोचक विवाद
Summary
अरूण नदीको जलप्रवाह प्रणालीमा आएको परिवर्तनले सगरमाथाको उचाइ बढाउन सहयोग गरेको हुन सक्ने पुरानो वैज्ञानिक निष्कर्षमाथि नयाँ टिप्पणीले प्रश्न उठाएको छ। वैज्ञानिकहरूबीच नदी कब्जा, वर्षाको असमान वितरण र हिमाली उत्थानबारे बहस तीव्र बनेको छ।
Key Points
- सन् २०२४ मा प्रकाशित अध्ययनले अरूण नदीको जलाधार विस्तार र कटानले सगरमाथाको उचाइमा १५ देखि ५० मिटर अतिरिक्त योगदान गरेको हुन सक्ने दाबी गरेको थियो।
- नयाँ वैज्ञानिक टिप्पणीले हिमाली क्षेत्रमा वर्षाको असमान वितरणले नै नदीको बनावट व्याख्या गर्न सकिने भन्दै नदी कब्जाको निष्कर्षमाथि प्रश्न उठाएको छ।
- पुरानो अध्ययन गर्ने वैज्ञानिकहरूले नयाँ आलोचना अस्वीकार गर्दै आफ्नो मोडेल र निष्कर्षमा कायम रहेको बताएका छन्।
- विवाद सगरमाथाको मूल उचाइबारे नभई नदी कटान र भूगर्भीय उत्थानबीचको सम्बन्धबारे भएको वैज्ञानिक बहस हो।