भरदुतीया: भाइबहिनी ममत्वको प्रतीक पर्व
Summary
भरदुतीया वा भाइटीका दाजुभाइ र दिदीबहिनीबीचको प्रेम, सुरक्षा र दीर्घायुको कामना गर्ने पर्वका रूपमा मिथिला, नेपाल र भारतीय उपमहाद्वीपका विभिन्न समुदायमा मनाइन्छ। यससँग यमराज–यमुना, नरकासुर र परिवारिक ममत्वका पौराणिक कथाहरू जोडिएका छन्।
Key Points
- भरदुतीया, यमद्वितीया, भाइदूज, भाइटीका र भाइफोटा एउटै पर्वका फरक नाम हुन्, जसले दाजुभाइ–दिदीबहिनी सम्बन्धको स्नेह र सुरक्षा प्रतिविम्बित गर्छ।
- मिथिला, नेपाल, बिहार, पश्चिम बङ्गाल, उडिसा, महाराष्ट्र र दक्षिण भारतमा यो पर्व विभिन्न नाम र विधिसहित मनाइन्छ।
- पर्वसँग यमराज–यमुना कथा जोडिएको छ, जसअनुसार बहिनीको घरमा टीका र भोजन ग्रहण गर्ने दाजुभाइ दीर्घायु हुने विश्वास गरिन्छ।
- लेखमा नरकासुर वध र सुभद्राद्वारा कृष्णलाई तिलक लगाएको कथालाई पनि भाइटीकाको उत्पत्तिसँग जोडिएको छ।
