नेपाल संवत् : तीन वर्षारम्भ र कालगणनाको रोचक इतिहास
Summary
नेपाल संवत् ११४७ को शुभारम्भसँगै काठमाडौं उपत्यकामा म्हपूजा, गोरुपूजा र गोवर्धनपूजासहित नयाँ वर्ष मनाइँदै छ। लेखले चैत्र शुक्ल प्रतिपदा, वैशाख १ र कार्तिक शुक्ल प्रतिपदालाई अलग-अलग वर्षारम्भ मान्ने धार्मिक, सौर र ऐतिहासिक परम्पराको रोचक पृष्ठभूमि र कालगणनाको विकास व्याख्या गर्छ।
Key Points
- नेपाल संवत् ११४७ कार्तिक शुक्ल प्रतिपदामा सुरु भएको र काठमाडौं उपत्यकामा म्हपूजा, गोरुपूजा र गोवर्धनपूजासहित नयाँ वर्ष मनाइँदै छ।
- लेखले चैत्र शुक्ल प्रतिपदा, वैशाख १ र कार्तिक शुक्ल प्रतिपदालाई अलग-अलग वर्षारम्भ मान्ने धार्मिक, सौर र चान्द्रसौर परम्पराको भिन्नता स्पष्ट गर्छ।
- नेपाल संवत् चान्द्रसौर पद्धतिमा आधारित भएको, तिथि र अधिकमासको गणनाले यसको वर्षारम्भ निर्धारण हुने कुरा व्याख्या गरिएको छ।
- अभिलेखीय प्रमाण, राजा मानदेवको शिलालेखदेखि नेपाल संवत् २८ को लङ्कावतारसूत्रसम्म, नेपालमा प्राचीन मितिलेखनको परम्परा देखाउने उल्लेख छ।
