बिपीको दुरदृष्टि र भारतीय दक्षिणपन्थको उदय
Summary
बिपी कोइरालाले सन् १९७७ मा भारतीय राजनीति र दक्षिणपन्थी शक्तिको उदयबारे गरेका चिन्तनलाई यो संस्मरणले पुनः उजागर गर्छ। जातीय राजनीति र धार्मिक राष्ट्रवादले समाजवादी र वैचारिक दलहरूलाई कसरी कमजोर बनाउँदै लग्यो भन्ने विश्लेषण गर्दै यसले नेपालका लागि पनि पाठ खिच्छ।
Key Points
- सन् १९७७ को इमर्जेन्सीपछिको भारतमा जनता पार्टीको उदयले बिपी कोइरालालाई वैचारिक राजनीति कमजोर हुन सक्ने चिन्ता दिलाएको थियो।
- बिपीले जयप्रकाश नारायण, चन्द्रशेखर र अन्य समाजवादी नेतासँग उत्तर भारतको जातीय र धार्मिक ध्रुवीकरणबारे गहिरो छलफल गर्नुभएको स्मृति लेखमा वर्णन गरिएको छ।
- लेखका अनुसार बिपीले धर्मको राजनीति र जातीय समीकरणले समाजवादी तथा प्रजातान्त्रिक शक्तिलाई पछि पार्न सक्ने अनुमान गर्नुभएको थियो।
- नेपालका लागि मुख्य शिक्षा भनेको साझा आन्दोलनपछि विचार, सिद्धान्त र लोकतान्त्रिक मूल्य कसरी टिकाइराख्ने भन्ने प्रश्न हो।