कहाँ हरायो गोपाल वंशभन्दा पहिलेको समाज?
Summary
गोपाल वंशभन्दा अघिको काठमाडौं उपत्यकाको समाज, मातृसंस्कृति, स्थानीय देवी–देवता र सांस्कृतिक स्मृतिबारे प्रश्न उठाउँदै लेखले राज्यकेन्द्रित इतिहासभन्दा फराकिलो सामाजिक इतिहासको खोजी गर्न आग्रह गर्छ। लाखे, लषी, ख्याः, अजिमा र अन्य परम्परालाई पुराना समुदायको सम्भावित स्मृति र जीवनदृष्टिको रूपमा पुनःपढ्नुपर्ने तर्क अघि सारिएको छ।
Key Points
- नेपालको परम्परागत इतिहासले गोपाल वंशबाट शासन सुरू भएको मानिए पनि त्यसअघिको समाज कस्तो थियो भन्ने प्रश्न अझै अनुत्तरित छ।
- लेखले मातृसंस्कृतिलाई महिलाको शासन मात्र नभई प्रकृति, सहअस्तित्व र सामूहिक जिम्मेवारीमा आधारित जीवनदृष्टिका रूपमा व्याख्या गर्छ।
- अजिमा, काली, भद्रकाली, नरदेवी, लाखे, लषी र ख्याःजस्ता स्थानीय देवी–देवता तथा लोकपात्रलाई उपत्यकाको पुरानो सामाजिक स्मृतिका सम्भावित वाहकका रूपमा हेर्नुपर्ने तर्क गरिएको छ।
- राजवंशावली, पितृसत्तात्मक संरचना र भूभाग–केन्द्रित इतिहासले ओझेल पारेका पुराना समुदाय, परम्परा र सम्बन्धहरूको अध्ययन आवश्यक रहेको लेखको निष्कर्ष छ.
