काला पाँडे गोरा पाँडे
Summary
गोरखा राज्यका पाँडे वंशको उदय, विभाजन र पतनबारे यो लेखले कालु पाँडे, दामोदर पाँडे र रणजङ्ग पाँडेसहितका प्रमुख पात्रहरूको भूमिका समेट्छ। नेपाल एकीकरणदेखि दरबारभित्रका गुटबन्दी र अन्ततः पाँडे परिवारमाथिको दमनसम्मको इतिहास यसमा वर्णन गरिएको छ।
Key Points
- गोरखा राज्यमा थरघर प्रथा सुरु भई पाँडे वंश शक्तिशाली भारदार परिवारका रूपमा स्थापित भएको विवरण छ।
- काला पाँडे र गोरा पाँडे गरी पाँडे वंश दुई हाँगामा विभाजित भएको र उनीहरूको बस्न्यात तथा थापा वंशसँग वैवाहिक–राजनीतिक सम्बन्ध रहेको उल्लेख छ।
- दामोदर पाँडे, रणजङ्ग पाँडे र अन्य पाँडे भारदारहरूले दरबार राजनीति, युद्ध र कूटनीतिमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेपछि उनीहरू शक्तिबाट बाहिरिन पुगे।
- विसं १९०० को कारबाहीपछि पाँडे परिवारका प्रमुख सदस्यहरू मृत्युदण्डमा परे र वंश नेपालको शक्ति केन्द्रबाट लगभग समाप्त भयो।
