आन्तरिक बसाइँसराइको अदृश्य संकट
Summary
नेपालमा आन्तरिक बसाइँसराइले हिमाली क्षेत्रबाट जनसंख्या घटाउँदै काठमाडौं उपत्यका र अन्य सहरी केन्द्रहरूमा तीव्र केन्द्रीकरण गराइरहेको छ। महिलाको बसाइँसराइ सहभागिता बढ्दै गएको देखिए पनि नीति, पूर्वाधार र रोजगारीका प्रयासहरू कार्यान्वयनको कमजोरीले अपेक्षित परिणाम दिन सकेका छैनन्।
Key Points
- हिमाली क्षेत्रमा ऋणात्मक जनसंख्या वृद्धि देखिँदा काठमाडौं उपत्यका बसाइँसराइको प्रमुख केन्द्र बनेको छ।
- महिलाको बसाइँसराइ सहभागिता बढे पनि विवाहजन्य बसाइँसराइको व्याख्याले वास्तविक आकारलाई कम देखाएको विश्लेषण छ।
- मध्यपहाडी राजमार्गसँग जोडिएका नयाँ सहर आयोजना र स्थानीय बसोबास प्रोत्साहन कार्यक्रमहरू कार्यान्वयन कमजोरीका कारण कमजोर देखिएका छन्।
- प्रधानमन्त्रीले स्वदेशी रोजगारी प्रवर्धन दशक घोषणा गरे पनि बसाइँसराइ रोक्न शिक्षा, स्वास्थ्य र रोजगारीका संरचनागत सुधार आवश्यक छन्।
