भारतीय रूपैयाँ उकास्न आरबिआईको कसरत, नेपाली मुद्रामा कस्तो असर?
Summary
भारतीय रिजर्भ बैंकको हस्तक्षेपपछि अमेरिकी डलरको तुलनामा कमजोर बनेको भारतीय रूपैयाँ केही हदसम्म सम्हालिएको छ, जसको असर नेपाली रूपैयाँमा पनि परेको छ। नेपाल–भारतबीचको स्थिर विनिमय दरका कारण भारतको मुद्रा उतारचढावले नेपाली अर्थतन्त्रमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने भएकाले यो विषय नेपालका लागि पनि महत्त्वपूर्ण छ।
Key Points
- अमेरिकी डलरको तुलनामा कमजोर बनेको भारतीय रूपैयाँलाई उकास्न आरबिआईले डलर बेच्ने, सट्टेबाजी नियन्त्रण गर्ने र हेजिङ महँगो बनाउने लगायतका उपाय अपनाएको छ।
- भारतीय रूपैयाँ कमजोर हुनुमा अमेरिकी ब्याजदर, पूँजी पलायन, सेयर बजारको मूल्यांकन र कच्चा तेल महँगिनु जस्ता विश्वव्यापी कारणहरू पनि छन्।
- नेपाल–भारतबीच स्थिर विनिमय दर रहेकाले भारतीय रूपैयाँको उतारचढावले नेपाली रूपैयाँ र नेपालको आयात–निर्यातमा प्रत्यक्ष असर पर्छ।
- भारतीय रूपैयाँलाई कृत्रिम रूपमा निश्चित स्तरमा थामिराख्नु दीर्घकालीन समाधान नभएकाले यसको मूल्य स्थिर राख्न भारतलाई थप आर्थिक चुनौती रहने देखिन्छ।
