दसैंमा गाउँ फर्कनेहरूको ताँतीको समाजशास्त्र

Summary

दसैंको अवसरमा सहर छाडेर गाउँ फर्कने नेपालीहरूको लहर बसाइँसराइ, पहिचान र बदलिँदो सामाजिक संरचनासँग जोडिएको छ। लेखले गाउँ रित्तिँदै जानु, परिवार टुक्रिनु र सडक पूर्वाधारका कारण यात्रा सहज भए पनि गाउँको जीवन फेरि कमजोर बन्दै गएको चित्रण गर्छ।

Key Points
  • दसैंमा काठमाडौँलगायत सहरबाट झन्डै १५ लाख मानिस गाउँ फर्कने प्रक्षेपणसँगै बसाइँसराइ र पारिवारिक विभाजनको सामाजिक प्रभाव उजागर गरिएको छ।
  • वैदेशिक रोजगारी, आन्तरिक बसाइँसराइ र शहरीकरणका कारण पहाडी गाउँहरू रित्तिँदै गएको र धेरै घरधुरी तीन–चार भौगोलिक भागमा विभाजित भएको लेखमा विश्लेषण गरिएको छ।
  • दसैंले परम्परा, पहिचान र संयुक्त परिवारप्रतिको मोहलाई अझै बलियो बनाउने भए पनि वृद्धवृद्धा मात्र बाँकी रहने गाउँको भविष्य चिन्ताजनक देखिएको छ।
  • सडक विस्तार र आन्तरिक पर्यटनका कारण गाउँ फर्किन सहज भए पनि रोजगारी, शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा गाउँसम्म नपुग्दा गाउँको रित्तोपन बढिरहेको भनिएको छ।
Article image
Other Coverage of This Story
दसैँ विजयको पर्व
gorkhapatraonline.com

दसैँलाई विजय, धर्म, संस्कृति र परिवारजनको भेटघाटसँग जोडिएको नेपालीको महत्त्वपूर्ण पर्वका रूपमा व्याख्या गरिएको छ। लेखमा घटस्थापना, नवरात्रि, टीकाप्रसाद, पूजाविधि …

Oct 18, 2026 01:40
दसैंको वास्तविक मूल्य : आस्था, आत्मीयता र मानवीयता
nagariknews.nagariknetwork.com

दसैंलाई महँगा लुगा र भोजभतेरभन्दा पनि आत्मीयता, सद्भाव, मानवीयता र सामाजिक उत्तरदायित्वसँग जोडेर बुझ्नुपर्ने लेखले बताउँछ। बाढीपहिरो र राजनीतिक परिवर्तनको …

Oct 18, 2026 00:31
नयाँ बसपार्कसहित उपत्यकाका विभिन्न नाकामा यात्रुको चाप बढ्यो
newspolar.com

बडादसैँ नजिकिँदै गर्दा गोँगबुस्थित नयाँ बसपार्कसहित काठमाडौँ उपत्यकाका विभिन्न नाकामा घर फर्किने यात्रुको चाप बढेको छ। घटस्थापनादेखि हालसम्म ४ लाख …

Oct 17, 2026 17:12
दसैँ मनाउन गाउँ फर्किनेको चाप बढ्यो, उपत्यका छाड्ने यात्रु साढे चार लाख नजिक
nepalsamaya.com

दसैँ नजिकिएसँगै काठमाडौं उपत्यकाबाट गाउँ फर्किने यात्रुको चाप बढेको छ। घटस्थापनादेखि हालसम्म चार लाख २३ हजार ६६४ यात्रु उपत्यका छाडिसकेका …

Oct 17, 2026 16:25
मुक्त कमैया बस्तीमा छैन दसैँको उत्साह
gorkhapatraonline.com

घोराही–१६ स्यानी अम्बापुरको मुक्त कमैया बस्तीमा आर्थिक अभाव र दैनिक मजदुरीका कारण दसैँको उत्साह देखिएको छैन। बस्तीका ५२ परिवारमध्ये आठ …

Oct 17, 2026 16:12