बाह्य मतदान अध्ययन
Summary
विदेशमा रहेका नेपालीलाई मतदानको अधिकार दिने ‘बाह्य मतदान’ बारे निर्वाचन आयोगले विभिन्न देशका अभ्यास, कानुनी जटिलता र व्यवस्थापकीय चुनौतीमाथि अध्ययन गरेको छ। सर्वोच्च अदालतको निर्देशनात्मक आदेशपछि पनि संविधान, कानुन र मतदाता पहिचानका कठिनाइका कारण तत्काल कार्यान्वयन सम्भव नभएको निष्कर्ष निकालिएको छ।
Key Points
- विदेशबाट मतदान गराउने सम्भावना, कानुनी आधार र कार्यान्वयनबारे निर्वाचन आयोगले थाइल्यान्ड, फिलिपिन्स, मध्यपूर्व र इन्डोनेसियाको अभ्यास अध्ययन गराएको छ।
- सर्वोच्च अदालतले वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीलाई मुलुकबाहिरबाटै मतदानको अवसर दिन आवश्यक कानुनी र पूर्वाधार व्यवस्था गर्न निर्देशनात्मक आदेश दिएको थियो।
- अध्ययनहरूले बाह्य मतदान अत्यन्त खर्चिलो, जटिल र मतदाता यकिन गर्न कठिन हुने निष्कर्ष निकाल्दै सुरुमा सीमित देश र परीक्षणका रूपमा अघि बढाउन सुझाव दिएका छन्।
- आयोगले बाह्य मतदानका लागि संवैधानिक, कानुनी र प्रशासनिक व्यवस्था तथा बृहत् राजनीतिक सहमति आवश्यक रहेको निष्कर्ष निकालेको छ।
