मानव पुँजी निर्माणको दिशा
Summary
विश्व बैङ्कको नयाँ प्रतिवेदनलाई आधार बनाएर लेखले मानव पुँजी निर्माणका लागि घर, छिमेक र कार्यस्थललाई एकीकृत रूपमा सुधार गर्नुपर्नेमा जोड दिएको छ। नेपालमा मानव पुँजी सूचक कमजोर रहेकाले बालविकास, शिक्षा, स्वास्थ्य, श्रमबजार र सामाजिक संरक्षणमा समन्वित लगानी आवश्यक भएको निष्कर्ष निकालिएको छ।
Key Points
- विश्व बैङ्कको प्रतिवेदनले मानव पुँजी निर्माणको केन्द्र घर, छिमेक र कार्यस्थल हुने देखाउँदै परम्परागत औपचारिक क्षेत्रकेन्द्रित सोच बदल्न आग्रह गरेको छ।
- नेपालमा मानव विकास सूचकाङ्क र मानव पुँजी सूचकाङ्क तुलनात्मक रूपमा भए पनि उपयोग–समायोजित मानव पुँजी सूचकाङ्क निकै कमजोर रहेको लेखले देखाएको छ।
- घरमा बालपोषण, प्रारम्भिक स्याहार र आमाको मानसिक स्वास्थ्य सुधारलाई बालविकाससँग जोड्नुपर्ने तथा छिमेकमा गुणस्तरीय सेवा र समावेशी पूर्वाधार आवश्यक भएको उल्लेख छ।
- कार्यस्थलमा व्यावसायिक तालिम, दोहोरो प्रशिक्षार्थी प्रणाली, महिला सहभागिता र अनौपचारिक क्षेत्रको रूपान्तरणमार्फत सिकाइ र उत्पादकत्व बढाउनुपर्ने सुझाव दिइएको छ।
