धान उत्पादन घट्दै, नयाँ जातको अनुसन्धान तीव्र
Summary
नेपालमा धान उत्पादन घट्दै जाँदा राष्ट्रिय धानबाली अनुसन्धान कार्यक्रमले जलवायु परिवर्तन र मौसमजन्य जोखिम सहन सक्ने नयाँ जात विकास र किसानसम्म पुर्याउने चुनौती सामना गरिरहेको छ। सिफारिस गरिएका जात र बिउको पहुँच कमजोर हुँदा अनुसन्धानको प्रतिफल किसानको खेतसम्म पुग्न सकेको छैन।
Key Points
- नेपालमा धान खेतीको क्षेत्रफल, उत्पादन र उत्पादकत्व दुवै घट्दै गएपछि आत्मनिर्भरता र आयात घटाउने चुनौती थपिएको छ।
- राष्ट्रिय धानबाली अनुसन्धान कार्यक्रमले बढी उत्पादन दिने, छोटो अवधिमा पाक्ने र बाढी–सुक्खा सहन सक्ने नयाँ जात विकास र परीक्षण गरिरहेको छ।
- सिफारिस गरिएका जातको प्रचारप्रसार र उन्नत बिउको सहज उपलब्धता नहुँदा किसानसम्म अनुसन्धानको लाभ पुग्न सकेको छैन।
- मन्त्रालयका अनुसार एक वर्षमै धान उत्पादन ४.२० प्रतिशतले घटेको छ, जसले नयाँ जात र प्रविधिको आवश्यकतालाई झनै तीव्र बनाएको छ।
