जडीबुटी समृद्धिको आधार
Summary
नेपालमा औषधीय तथा सुगन्धित वनस्पतिको ठूलो सम्भावना भए पनि उत्पादन, प्रशोधन, भण्डारण र बजार व्यवस्थापन कमजोर हुँदा अपेक्षित लाभ लिन सकिएको छैन। जडीबुटीलाई स्थानीय समुदायको ज्ञान, रोजगारी, उद्यमशीलता र अर्थतन्त्रसँग जोड्न नीति, अनुसन्धान, पूर्वाधार र बजार सुनिश्चितता आवश्यक रहेको लेखले औंल्याउँछ।
Key Points
- नेपाल जैविक विविधताका कारण औषधीय तथा सुगन्धित वनस्पतिका लागि अत्यन्त सम्भावनायुक्त देश भए पनि स्रोतलाई उच्च मूल्यमा रूपान्तरण गर्ने प्रणाली संस्थागत हुन सकेको छैन।
- धेरै जडीबुटी जङ्गली स्रोतमा निर्भर छन्, तर सङ्कलन, गुणस्तर, प्रशोधन, भण्डारण र वैज्ञानिक मानकीकरण कमजोर छ।
- वनस्पति विभाग, अनुसन्धान केन्द्र, सरकारी निकाय, सहकारी, समुदाय र निजी क्षेत्रबीच समन्वय गरी खेती, प्रशोधन, प्रमाणीकरण र बजार विकास गर्नुपर्ने लेखको निष्कर्ष छ।
- स्थानीय तथा आदिवासी समुदायलाई केवल सङ्कलक होइन, संरक्षक, उत्पादक, प्रशोधक र उद्यमीका रूपमा मान्यता दिँदै लाभ बाँडफाँटको कानुनी व्यवस्था आवश्यक छ।
