कृषि विकासको नयाँ आधार
Summary
नेपालको कृषि क्षेत्रलाई उत्पादनमुखी, व्यावसायिक र जलवायुअनुकूल बनाउन शिक्षा, अनुसन्धान, प्रसार र संस्थागत संरचनामा सुधारको खाँचो औंल्याइएको छ। खाद्यान्न आयात, व्यापार घाटा र सेवा निकायबीचको कमजोर समन्वयले कृषि पुनर्संरचनाको आवश्यकता झनै बढेको लेखले देखाएको छ।
Key Points
- कृषि नेपालको अर्थतन्त्रको मूल आधार भए पनि खाद्यान्न आयात, व्यापार घाटा र बाँझो जमिन बढ्दै गएको तथ्यले क्षेत्रमा गहिरो संरचनागत समस्या देखाएको छ।
- कृषि शिक्षा, अनुसन्धान र प्रसारबीच समन्वय कमजोर रहेको र नार्क, मन्त्रालय तथा स्थानीय तहबीच स्पष्ट कार्यविभाजन नहुँदा सेवा प्रवाह प्रभावकारी हुन नसकेको उल्लेख छ।
- संघीय प्रणालीअनुसार कृषि अनुसन्धानलाई विभागीय मोडेलमा पुनर्संरचना गर्ने, फार्म केन्द्रहरूको म्यापिङ गर्ने र जनशक्ति व्यवस्थापन सुधार्ने प्रस्ताव गरिएको छ।
- कृषि यान्त्रिकीकरण, निजी तथा सहकारी क्षेत्रको साझेदारी, एकीकृत सूचना प्रणाली र मागमा आधारित अनुसन्धानलाई कृषिको नयाँ आधारका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
