विपत् जोखिम न्यूनीकरण रणनीति
Summary
नेपालमा विपत् जोखिम न्यूनीकरणलाई कूटनीतिसँग जोडेर पूर्वसूचना, उद्धार, राहत र पुनर्निर्माणमा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य विस्तार गर्नुपर्ने तर्क गरिएको छ। जलवायु परिवर्तन, सीमापार नदी, हिमनदी र हिमतालसँग जोडिएका जोखिमलाई राष्ट्रिय सुरक्षा र विदेश नीतिको प्रमुख एजेन्डा बनाउनुपर्नेमा जोड दिइएको छ।
Key Points
- नेपाल प्राकृतिक र मानवसृजित दुवै प्रकारका विपत्को उच्च जोखिममा रहेकाले विपत् कूटनीति आवश्यक भएको लेखले बताउँछ।
- भारत, चीन, सार्क, बिम्स्टेक, संयुक्त राष्ट्रसङ्घ र सेन्डाई फ्रेमवर्कमार्फत सीमापार सहकार्य, पूर्वसूचना र राहत संयन्त्र बलियो बनाउन सकिने उल्लेख छ।
- जलवायु परिवर्तन, हिमनदी पग्लिने क्रम, हिमताल विस्तार र अतिवृष्टिले नेपालका लागि जोखिम बढाइरहेको र जलवायु न्याय, क्षति तथा नोक्सानी, प्रविधि हस्तान्तरण प्राथमिकता हुनुपर्ने भनिएको छ।
- भविष्यका लागि स्थायी सीमापार संयन्त्र, विपत् व्यवस्थापन कोष, विज्ञहरूको रोस्टर र जनकेन्द्रित समावेशी रणनीति आवश्यक रहेको निष्कर्ष निकालिएको छ.
