संविधान निर्माणको विश्वकथा : म्याग्ना कार्टादेखि नेपालको संविधानसम्म
Summary
म्याग्ना कार्टादेखि अमेरिका, फ्रान्स, हाइटी, भारत, दक्षिण अफ्रिका र नेपालको अनुभवसम्म जोड्दै यो लेखले संविधान निर्माण शासकको इच्छाबाट होइन, लामो सङ्घर्ष, क्रान्ति, वार्ता र सम्झौताबाट जन्मिने बताउँछ। नेपालको संविधान २०७२ लाई पनि जनआन्दोलन, द्वन्द्व र राजनीतिक रूपान्तरणको परिणामका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
Key Points
- आधुनिक संविधानवादको सुरुआत सन् १२१५ को म्याग्ना कार्टाबाट भएको र यसले राजा पनि कानुनभन्दा माथि हुँदैनन् भन्ने सिद्धान्त स्थापित गरेको लेखले देखाउँछ।
- अमेरिकी, फ्रान्सेली र हाइटी क्रान्तिले अधिकार, समानता र स्वतन्त्रतालाई संविधानसँग जोड्दै संविधानवादको स्वरूप विस्तार गरे।
- भारत र दक्षिण अफ्रिकाको अनुभवले औपनिवेशिक शासन र रङ्गभेदविरुद्धको सङ्घर्षलाई संविधान निर्माणसँग कसरी जोडियो भन्ने स्पष्ट पार्छ।
- नेपालमा २००७, २०४६, २०६२/६३ का आन्दोलन र माओवादी द्वन्द्वपछि २०७२ मा संविधान जारी भएको उल्लेख छ।
