मौलिक हक कार्यान्वयनका चुनौती
Summary
संविधानले सुनिश्चित गरेका मौलिक हक कार्यान्वयनमा कानुनी, आर्थिक र प्रशासनिक चुनौती देखिएका छन्। निःशुल्क शिक्षा, स्वास्थ्यसेवा, आवास, खाद्य सुरक्षा र स्वच्छ वातावरणजस्ता अधिकार नागरिकले अझै पूर्ण रूपमा अनुभूति गर्न पाएका छैनन्।
Key Points
- संविधान जारी भएको ११ वर्ष बित्दा पनि मौलिक हकको कार्यान्वयन सुस्त रहेको र धेरै अधिकार कागजमै सीमित बनेको उल्लेख छ।
- निःशुल्क शिक्षा र स्वास्थ्यसेवामा पहुँच कमजोर छ; लाखौँ बालबालिका विद्यालयबाहिर छन् र आधारभूत उपचार तथा औषधिको अभाव देखिन्छ।
- उपभोक्ता अधिकार, आवास, खाद्य सुरक्षा र स्वच्छ वातावरणसम्बन्धी हक पनि महँगी, घरविहीनता, भोकमरी र प्रदूषणका कारण प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुन सकेका छैनन्।
- मौलिक हक कार्यान्वयनका लागि कानुन, बजेट, पूर्वाधार, प्रशासनिक संयन्त्र, जनचेतना र तीनै तहका सरकारबीच समन्वय आवश्यक रहेको निष्कर्ष छ।
