राजतन्त्र अन्त्यदेखि नयाँ संविधानसम्म– गिरिजाबाबुको राजनीतिक मनोविज्ञान
Summary
नेपालको राजतन्त्रको अन्त्य र नयाँ संविधानको आधार निर्माणमा गिरिजाप्रसाद कोइरालाको राजनीतिक मनोविज्ञान निर्णायक रहेको विश्लेषण गरिएको छ। २०६२/६३ को जनआन्दोलन, बाह्रबुँदे समझदारी र २०६५ जेठ १५ मा संविधानसभाबाट भएको गणतन्त्र घोषणा यसै संक्रमणका मुख्य चरणका रूपमा प्रस्तुत छन्।
Key Points
- राजतन्त्रको अन्त्य केवल दरबार हत्याकाण्ड वा बाह्रबुँदे समझदारीको परिणाम नभई लामो राजनीतिक संक्रमण र नेतृत्वको मनोविज्ञानको नतिजा भएको लेखको तर्क छ।
- गिरिजाप्रसाद कोइरालाले प्रतिनिधिसभा पुनःस्थापना, अन्तरिम व्यवस्था र संविधानसभालाई गणतन्त्रतर्फ जाने वैधानिक पुलका रूपमा देखेका थिए।
- प्रचण्डको राजतन्त्र अन्त्य र नयाँ संविधानको एजेण्डा तथा कांग्रेस–सात दलको लोकतान्त्रिक वैधता अन्ततः एउटै राजनीतिक बाटोमा मिले।
- राजतन्त्रको औपचारिक अन्त्य २०६५ जेठ १५ मा संविधानसभाको पहिलो बैठकले गरेको र त्यसको राजनीतिक नेतृत्व गिरिजाप्रसाद कोइरालाले गरेको लेखले स्पष्ट गर्छ।
