दिगो विकासमा भूउपयोग
Summary
भूमि स्रोतको व्यवस्थित उपयोगबिना दिगो विकास सम्भव नहुने भन्दै लेखले नेपालमा भूउपयोगलाई विकास व्यवस्थापनको केन्द्रमा राख्नुपर्ने तर्क गरेको छ। भूउपयोग नीति, ऐन र स्थानीय तहको भूमिकामार्फत कृषि, आवास, बस्ती र जोखिम व्यवस्थापनलाई योजनाबद्ध गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ।
Key Points
- भूमि सीमित प्राकृतिक स्रोत भएकाले यसको व्यवस्थित उपयोगबिना आर्थिक, सामाजिक र वातावरणीय विकास दिगो हुन सक्दैन।
- नेपालमा भूउपयोग नीति, २०७२, राष्ट्रिय भूमि नीति, २०७५ र भूउपयोग ऐन, २०७६ ले भूमि व्यवस्थापनका लागि कानुनी संरचना दिएको छ।
- भूमि क्षेत्र योजना, वर्गीकरण, तथ्याङ्क र नक्सा डाटाका आधारमा स्थानीय तहले जोखिम संवेदनशीलता र विकास कार्यक्रम तय गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ।
- कृषियोग्य भूमि संरक्षण, अव्यवस्थित बसोबास नियन्त्रण, बाढी–भूस्खलन जोखिम न्यूनीकरण र हरित प्रविधि प्रयोगलाई भूउपयोग योजनाको मुख्य उद्देश्य मानिएको छ।