‘पुरानो पूर्वसूचना प्रणालीले हिमनदी सिर्जित ठूला विपद् सामना गर्न सक्दैन’
Summary
भोटेकोशी विपद्ले हिमनदी, चट्टान र बरफ एकैपटक खस्दा हुने तीव्र हिमाली बाढीका लागि पुरानो पूर्वसूचना प्रणाली पर्याप्त नभएको देखाएको छ। विज्ञहरूले नेपाल–चीनबीच नयाँ प्रोटोकल, एआईसहितको आधुनिक निगरानी प्रणाली र ‘बिल्ड ब्याक सेफर’ रणनीतिबाट मात्रै सुरक्षित पुनर्निर्माण सम्भव हुने बताएका छन्।
Key Points
- भोटेकोशी विपद् सामान्य बाढी नभई हिमनदी, चट्टान र बरफ मिसिएर बनेको जलवायु परिवर्तन-प्रेरित हिमाली विपद् भएको विज्ञ माधव कार्कीको भनाइ छ।
- पुरानो पानी-स्तर आधारित पूर्वसूचना प्रणाली यस्तो फ्ल्यास फ्लडका लागि पर्याप्त नभएकाले एआई, स्याटेलाइट र सेन्सरमा आधारित नयाँ प्रणाली आवश्यक रहेको उनको सुझाव छ।
- नेपाल–चीनबीच औपचारिक पूर्वसूचना प्रोटोकल अझै नबनेको भन्दै तत्काल स्थापना गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ।
- पुनर्निर्माणमा ‘बिल्ड ब्याक बेटर’ होइन, ‘बिल्ड ब्याक सेफर’ अपनाउन र जोखिम क्षेत्रअनुसार बस्ती तथा पूर्वाधारको पुनःडिजाइन गर्न विज्ञले आग्रह गरेका छन्।
