भोटेकोशी बाढी: विश्वले नदेखेको प्रलय, के हो कारण? with Dr. Basanta Raj Adhikari

arthasansar.com September 13, 2026 05:07 Environment Nepali

Summary

रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी आकस्मिक बाढीले हिमाली क्षेत्रमा यस्ता प्रलयकारी घटनालाई समयमै कसरी पहिचान गर्ने भन्ने प्रश्न फेरि उठाएको छ। प्रारम्भिक विश्लेषणले ठूलो हिम–चट्टान पहिरोपछि नदी थुनिएर बाँध फुट्दा पानी, ढुंगा र माटोको तीव्र बहाव आएको संकेत गर्छ।

Key Points

रसुवाको भोटेकोशी नदीमा २६ अगस्ट २०२६ को बिहान आएको बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र तनहुँसम्म असर पुर्‍याएको प्रारम्भिक विवरण छ।
प्रारम्भिक अध्ययनअनुसार नेपाल–चीन सीमा नजिक उच्च हिमाली क्षेत्रमा ठूलो हिम–चट्टान पहिरो गएर ल्हेन्दे खोलाको बहाव थुनिएको र पछि अवरोध फुट्दा ठूलो बाढी आएको हुनसक्छ।
विश्लेषणले यो घटना साधारण मनसुनी बाढीभन्दा फरक ‘क्यास्केडिङ’ विपद् भएको देखाउँछ, जसमा हिमपहिरो, अस्थायी ताल र बाँध फुट्ने चरणहरू जोडिएका छन्।
लेखले २०२५ को यस्तै घटनापछि पनि नेपालमा चीनतर्फको वर्षा तथा नदी तथ्यांक पाउने प्रभावकारी पूर्वसूचना संयन्त्र अझ बलियो नबनाइएको प्रश्न उठाएको छ।