लखनउ लुट
Summary
सन् १८५७ को सिपाही विद्रोह र लखनऊको युद्धसँग जोडिएको नेपालको भूमिका, जङ्गबहादुर राणाको नेतृत्वमा नेपाली सेनाले देखाएको योगदान र पछि भएको लखनऊ लुटबारे लेख चर्चा गर्छ। यस घटनापछि ब्रिटिस सरकारले नेपाललाई बाँके–बर्दिया र कैलाली–कञ्चनपुर फिर्ता दिएको प्रसङ्ग पनि समेटिएको छ।
Key Points
- सन् १८५७ मा भारतमा सुरु भएको सिपाही विद्रोह दिल्ली, कानपुर, झाँसी र लखनऊसम्म फैलिएको थियो।
- जङ्गबहादुर राणाले ब्रिटिस पक्षलाई सैन्य सहयोग दिएर कर्णेल पहलमानसिंह बस्नेत र पछि आफैँको नेतृत्वमा नेपाली सेना भारत पठाए।
- लखनऊको युद्धपछि केशरबाग दरबारमा भएको लुटपाटलाई ‘लखनऊ लुट’ भनिन्छ, जसबाट बहुमूल्य गहना नेपालका राणा दरबारसम्म पुगेका बताइन्छ।
- सहयोगबापत ब्रिटिस सरकारले नेपाललाई बाँके–बर्दिया र कैलाली–कञ्चनपुर फिर्ता दिएको र भारतमा कम्पनी शासन अन्त्य भई ब्रिटिस क्राउनको प्रत्यक्ष शासन सुरु भएको लेखमा उल्लेख छ.