नेपालमा डिजिटल अपराधको जालो
Summary
नेपालमा डिजिटल सेवा विस्तारसँगै साइबर अपराध तीव्र रूपमा बढेको छ, जसमा सामाजिक सञ्जाल दुरुपयोग, अनलाइन ठगी, फिसिङ र वालेट/बैंक खातामा अनधिकृत पहुँच प्रमुख छन्। विद्युतीय कारोबार ऐन पुरानो भएको भन्दै स्पष्ट साइबर कानुन, डिजिटल फरेन्सिक क्षमता, अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य र नागरिक सचेतना आवश्यक रहेको लेखले जोड दिन्छ।
Key Points
- नेपालमा आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा साइबर अपराधसम्बन्धी २०,५२६ निवेदन दर्ता भएका छन्, जसमा सामाजिक सञ्जाल र वित्तीय ठगी प्रमुख छन्।
- फिसिङ, ओटीपी ठगी, पहिचान चोरी, वेबसाइट ह्याकिङ र बैंक तथा वालेट खातामा अनधिकृत पहुँच साइबर अपराधका मुख्य रूप बनेका छन्।
- विद्युतीय कारोबार ऐन, २०६३ पुरानो संरचनामा आधारित भएकाले कृत्रिम बुद्धिमत्ता, डीपफेक, र्यान्समवेयर र क्रिप्टो ठगीजस्ता नयाँ जोखिम समेट्न कठिन भएको लेखमा उल्लेख छ।
- लेखले स्पष्ट साइबर कानुन, संस्थागत क्षमता, डिजिटल फरेन्सिक, अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य र डिजिटल साक्षरतामार्फत साइबर सुरक्षा बलियो बनाउनुपर्ने निष्कर्ष निकाल्छ.