अदृश्य तालको जोखिम
Summary
नेपालमा हिमताल विस्फोट, पर्माफ्रोस्ट पग्लाइ र पहिरो-जन्य बाँध फुट्ने जोखिम बढ्दै गएको छ, जसले हालका मेलम्ची, रोशी र भोटेकोशी–त्रिशूली बाढीले पुरानो डिजाइन मान्यता असान्दर्भिक भएको देखाएको छ। लेखले पूर्वचेतावनी, सीमापार जलविज्ञान सहकार्य, जोखिमपूर्ण तालको पानी घटाउने कार्यक्रम र बस्ती स्थानान्तरणलाई तत्काल प्राथमिकता दिनुपर्ने बताउँछ।
Key Points
- हिमाल क्षेत्रमा आउने बाढी अब सय–हजार वर्षे पुनरावृत्ति अवधिको आकलनले मात्र नसमेटिने गरी अत्यधिक र जटिल बन्दै गएका छन्।
- छिपिएका वा सतही हिमताल, हिमनदी पग्लाइ, पर्माफ्रोस्ट कमजोर हुनु र पहिरोले बनेका बाँध फुट्नुजस्ता कारणले प्रलयकारी बाढी आउन सक्छ।
- नेपालका पुल, सडक, बाँध र जलविद्युत् आयोजना हिमाली जलाधारको जोखिम अनुसार डिजाइन हुन नसकेको भन्दै नयाँ मापदण्ड, प्रारम्भिक चेतावनी र संस्थागत सुधार आवश्यक भनिएको छ।
- भोटेकोशी, तामाकोशी र त्रिशूली जस्ता क्षेत्रमा तालको पानी घटाउने, रियलटाइम निगरानी, सीमा–पार तथ्याङ्क साझेदारी र समुदायस्तरको निकासी अभ्यास अनिवार्य गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ.
Other Coverage of This Story
सयभन्दा बढी हिमताल फुट्ने जोखिममा नेपाल
gorkhapatraonline.comनेपालमा एक सयभन्दा बढी हिमताल फुट्ने जोखिम रहेको विज्ञहरूले बताएका छन्। कोसी, दुधकोशी, तामाकोशी, भोटेकोशी, बुढी गण्डकी, मर्स्याङ्दी र हुम्ला …
Sep 05, 2026 17:23हिमतालको जोखिम न्यूनीकरण अपरिहार्य
gorkhapatraonline.comनेपालमा एक सयभन्दा बढी हिमताल फुट्ने जोखिम रहेको भन्दै विज्ञहरूले जोखिम न्यूनीकरणका लागि नीति, योजना, पूर्वसूचना प्रणाली र जलसतह घटाउने …
Sep 05, 2026 17:23